Fikri Mülkiyet alanında sunulan faaliyet alanlarımız şöyledir:
- Marka tescil işlemleri, marka alımı, takibi (Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde)
- Fikir ve sanat eserlerine tecavüzden kaynaklanan ceza ve hukuk davaları,
- Fikri ve mülkiyet ürünlerine tecavüzden kaynaklanan ceza davalarında Sanık/Şüpheli Müdafiliği, Müşteki/Katılan Vekilliği,
- İnternet yoluyla yapılan marka ihlallerine yönelik sürecin takibi.
Bir ankara fikri mülkiyet davası iki yoldan ilerleyebilir: hak sahibi tecavüzün durdurulmasını ve tazminatı hukuk mahkemesinde ister, ayrıca savcılığa şikâyette bulunarak ceza yargılamasının önünü açar. Marka taklidi bir ürün satan esnaf, izinsiz kopyalanmış yazılım kullanan şirket veya başkasının eserini kendi adıyla yayımlayan kişi, iki dosyada birden taraf olabilir. Aşağıda fikri mülkiyet uyuşmazlığının ana hatları ve ceza dosyası hükümle bittiğinde ortaya çıkan sonuçlar anlatılıyor.
Bir bakışta
- Temel kanunlar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
- Hukuk davası
- Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi
- Tescil makamı
- TÜRKPATENT
- Ceza dosyasında ek sonuç
- Taklit ürünlerin müsaderesi (TCK 54)
Ankara fikri mülkiyet davası hangi hakları korur?
Sınai mülkiyet hakları marka, patent, faydalı model, tasarım ve coğrafi işaretleri kapsar ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunuyla düzenlenir. Bu hakların tescili TÜRKPATENT nezdinde yapılır. Eser sahibinin hakları ise tescile bağlı olmaksızın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunuyla korunur; kitap, müzik, yazılım, fotoğraf ve sinema eserleri bu kapsamdadır. Ankara fikri mülkiyet davası, hukuk yönüyle Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülür.
Ticari davalarla ilişkisi de önemlidir. TTK 4’e göre bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen fikir ve sanat eserlerinden doğan davalar ticari dava sayılmaz. Bu ayrım, görevli mahkemeyi ve dava şartı arabuluculuk gibi ön koşulları etkiler. Marka tescili ve takibine dair temel bilgileri marka yazımızda bulabilirsiniz; şirket bünyesindeki marka varlıkları için şirketler hukuku sayfası da ilgilidir.
Hukuk ve ceza yolu birlikte nasıl yürür?
Diyelim ki tescilli bir giyim markasının sahibi, Ankara’daki bir mağazada taklit ürün satıldığını öğrendi. Hukuk mahkemesinden tecavüzün durdurulmasını, ürünlerin toplatılmasını ve tazminat isteyebilir; aynı olay için savcılığa da başvurabilir. Ankara fikri mülkiyet davası bu şekilde iki ayrı dosyaya bölündüğünde deliller ortaklaşır: tespit tutanakları, faturalar ve bilirkişi raporları her iki dosyada da kullanılır.
- Hakkın belgelenmesi. Tescil belgesi, eserin yayım tarihi, yazılımın kaynak kodu gibi sahiplik delilleri toplanır.
- İhlalin tespiti. Satış noktası, internet sayfası veya katalog üzerinden tecavüz tespit edilir.
- Başvuru yolunun seçimi. Hukuk davası, savcılığa şikâyet ya da ikisi birlikte; şikâyet süreleri dikkate alınır.
- Karar sonrası takip. Müsadere, imha, tazminatın tahsili ve gerekiyorsa kanun yolu.
Pratikte: Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73/1). İlgili fikri mülkiyet suçunun şikâyete bağlı olup olmadığı özel kanundan kontrol edilmeli; süre kaçırılırsa ceza yolu kapanır.
Ceza dosyası hükümle biterse sanığı ne bekler?
Fikri mülkiyet suçlarında ceza, genel ceza muhakemesi kurallarıyla belirlenir ve infaz edilir. Ceza iki yıl veya daha az olursa ve zarar giderilmişse mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakabilir (CMK 231/5-6). Bu durumda bile taklit ürünler hakkında müsadere kararı verilir; çünkü geri bırakma, müsadereye ilişkin hükümleri kapsamaz. Ankara fikri mülkiyet davası sonunda verilen erteleme veya adli para cezası da kayıt bakımından farklı sonuç doğurur.
| Karar | Taklit ürünler | Kayıt |
|---|---|---|
| Hükmün açıklanmasının geri bırakılması | Müsadere edilir | Adli sicile değil, ayrı sisteme kaydedilir |
| Ertelenmiş hapis | Müsadere edilir | Doğrudan arşive kaydedilir |
| Adli para cezası | Müsadere edilir | Doğrudan arşive kaydedilir |
Kasten işlenen bir suçtan hapis cezası alan kişi, infaz tamamlanana kadar izne tabi bir meslek veya sanatı kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı ya da tacir olarak icra edemez (TCK 53/1-e). Cezası ertelenen veya denetimli serbestlikle infaz edilen hükümlü için mahkeme bu yoksunluğun uygulanmamasına karar verebilir (TCK 53/3).
Ankara fikri mülkiyet davası sonrasında hangi takipler yapılır?
Hukuk mahkemesinin verdiği tazminat kararı icra yoluyla tahsil edilir. Ceza kararı kesinleştiğinde ise infaz savcılığı devreye girer; adli para cezası için ödeme emri tebliğ edilir, ödenmeyen kısım hapse çevrilerek kamuya yararlı işte çalıştırma yoluna gidilir (5275 m.106/3). Ankara fikri mülkiyet davası sonunda ticari itibar da etkilenebilir; bu nedenle kararın kanun yolu incelemesi ve kesinleşme tarihi titizlikle izlenmelidir.
Yazılım ve internet üzerinden işlenen ihlaller, bir bilişim sistemine izinsiz girme veya verileri değiştirme iddialarıyla birlikte ileri sürüldüğünde bilişim suçlarıyla iç içe geçebilir. Bu kesişim için bilişim hukuku sayfasına, ihtar ve dilekçe hazırlığı için diğer hukuki yardımlar sayfasına göz atabilirsiniz.
Ankara Fikri Mülkiyet Davası Hakkında Merak Edilenler
Taklit ürünü bilmeden satan esnaf da ceza alır mı?
Ceza sorumluluğu kastı gerektirir. Ürünün taklit olduğunu bilmeyen satıcı hakkında kastın bulunmaması nedeniyle beraat kararı verilir (CMK 223/2-c). Ancak hukuk mahkemesindeki tecavüzün durdurulması ve ürünlere el konulması talepleri kasttan bağımsız değerlendirilebilir.
Şikâyetten vazgeçilirse kesinleşmiş ceza ortadan kalkar mı?
Kural olarak hayır. Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davayı düşürür; ama hüküm kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK 73/4). Kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı da etkilemez.
Marka ihlalinden mahkûm olan şirket yöneticisi görevine devam edebilir mi?
Kasten işlenen suçtan hapis cezası alan yönetici, infaz tamamlanıncaya kadar şirket yöneticisi veya denetçisi olamaz (TCK 53/1-d). Bir yıl veya daha kısa hapis ertelenmişse bu yoksunluk uygulanmaz. Yalnızca adli para cezasında da TCK 53/1 sonuçları doğmaz.
Fikri mülkiyet suçunda ceza zamanaşımı ne kadardır?
Beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında ceza zamanaşımı on yıldır (TCK 68/1-e). Süre, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir surette kesintiye uğradığı günden başlar ve kalan ceza miktarı esas alınarak hesaplanır.
Dayanak mevzuat
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 53, 54, 68, 73)
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu; 5271 sayılı CMK (m. 223, 231); 5275 sayılı İnfaz Kanunu (m. 106); 6102 sayılı TTK (m. 4)

