{"id":1897,"date":"2026-11-07T23:17:05","date_gmt":"2026-11-07T20:17:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ahmetmutlu.av.tr\/index.php\/2026\/11\/07\/haksiz-tahrik-indirimi-tck-29\/"},"modified":"2026-11-08T12:57:37","modified_gmt":"2026-11-08T09:57:37","slug":"haksiz-tahrik-indirimi-tck-29","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ahmetmutlu.av.tr\/index.php\/2026\/11\/07\/haksiz-tahrik-indirimi-tck-29\/","title":{"rendered":"Haks\u0131z Tahrik \u0130ndirimi (TCK 29): Oranlar, \u015eartlar ve Cezaya Etkisi Nas\u0131l Hesaplan\u0131r?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

G\u00f6zden ge\u00e7irme:

Varsay\u0131msal bir \u00f6rnek d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bir ki\u015fi, y\u0131llard\u0131r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mahallede ailesine y\u00f6nelik a\u011f\u0131r hakaretlere maruz kal\u0131r; son tart\u0131\u015fmada \u00f6fkeyle kar\u015f\u0131s\u0131ndakine vurur ve yaralanmaya neden olur. Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r, fakat olay\u0131n arka plan\u0131 cezay\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirebilir. T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK) 29. madde, haks\u0131z bir fiilin yaratt\u0131\u011f\u0131 hiddet veya \u015fiddetli elemin etkisi alt\u0131nda su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015fiye indirim \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Haks\u0131z tahrik, yaralama dosyalar\u0131nda en s\u0131k tart\u0131\u015f\u0131lan indirim nedenlerinden biridir.<\/p>\n

Bu yaz\u0131da haks\u0131z tahrikin ne anlama geldi\u011fini, hangi \u015fartlarda kabul edildi\u011fini, indirim oranlar\u0131n\u0131n nas\u0131l belirlendi\u011fini ve ceza hesab\u0131ndaki yerini anlat\u0131yoruz. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kavgalarda tahrikin nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fini, tahrikin kabul edilmedi\u011fi durumlar\u0131 ve indirimin HAGB, erteleme ve infaz \u00fczerindeki etkisini de s\u0131ras\u0131yla ele al\u0131yoruz.<\/p>\n

\n

Bir bak\u0131\u015fta<\/p>\n

\n
Dayanak<\/dt>\n
TCK 29 (haks\u0131z tahrik), TCK 61\/5 (hesap s\u0131ras\u0131), TCK 62 (takdiri indirim)<\/dd>\n
\u0130ndirim oran\u0131<\/dt>\n
S\u00fcreli cezalarda d\u00f6rtte birden d\u00f6rtte \u00fc\u00e7e kadar; m\u00fcebbette 12 ile 18 y\u0131l, a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbette 18 ile 24 y\u0131l<\/dd>\n
Uyguland\u0131\u011f\u0131 su\u00e7lar<\/dt>\n
Kural olarak kas\u0131tl\u0131 su\u00e7lar\u0131n t\u00fcm\u00fc; hakarette TCK 129 \u00f6zel d\u00fczenlemesi<\/dd>\n
Kim karar verir<\/dt>\n
Mahkeme; oran\u0131n gerek\u00e7esi kararda g\u00f6sterilir<\/dd>\n
H\u00fck\u00fcmden sonra<\/dt>\n
Ceza HAGB veya erteleme s\u0131n\u0131r\u0131na inebilir; infaz oran\u0131 su\u00e7 t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re ayn\u0131 kal\u0131r<\/dd>\n<\/dl>\n<\/div>\n
\nBu yaz\u0131da neler var?<\/summary>\n
    \n
  1. Haks\u0131z tahrik nedir?<\/a><\/li>\n
  2. Haks\u0131z tahrikin \u015fartlar\u0131 nelerdir?<\/a><\/li>\n
  3. Haks\u0131z tahrik indirimi oranlar\u0131 nelerdir?<\/a><\/li>\n
  4. Ceza hesab\u0131nda haks\u0131z tahrik nas\u0131l uygulan\u0131r?<\/a><\/li>\n
  5. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kavgada haks\u0131z tahrik nas\u0131l de\u011ferlendirilir?<\/a><\/li>\n
  6. Hangi durumlarda haks\u0131z tahrik kabul edilmez?<\/a><\/li>\n
  7. H\u00fck\u00fcmden sonra haks\u0131z tahrikin etkisi nedir?<\/a><\/li>\n
  8. Haks\u0131z tahrik iddias\u0131nda ne yapmal\u0131?<\/a><\/li>\n
  9. Haks\u0131z Tahrik Hakk\u0131nda Merak Edilenler<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/details>\n

    Haks\u0131z tahrik nedir?<\/h2>\n

    Haks\u0131z tahrik, bir ki\u015finin ba\u015fkas\u0131n\u0131n haks\u0131z davran\u0131\u015f\u0131 nedeniyle \u00f6fkeye kap\u0131lmas\u0131 veya derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc ya\u015famas\u0131 ve bu ruh h\u00e2li i\u00e7inde su\u00e7 i\u015flemesidir. TCK 29. madde bu durumu “haks\u0131z bir fiilin meydana getirdi\u011fi hiddet veya \u015fiddetli elemin etkisi alt\u0131nda su\u00e7 i\u015fleme” olarak tan\u0131mlar. Hiddet, ani ve yo\u011fun bir \u00f6fke h\u00e2lini; \u015fiddetli elem ise ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 derin ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc anlat\u0131r. Kanun, bu ruh h\u00e2linin ki\u015finin kendini kontrol yetene\u011fini azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul eder.<\/p>\n

    Haks\u0131z tahrik bir cezas\u0131zl\u0131k nedeni olarak d\u00fczenlenmez. Su\u00e7 i\u015flenmi\u015ftir ve fail cezaland\u0131r\u0131l\u0131r; ancak ceza, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n haks\u0131z davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n su\u00e7a etkisi g\u00f6zetilerek indirilir. Bu nedenle haks\u0131z tahrik, me\u015fru m\u00fcdafaadan temelden ayr\u0131l\u0131r. Me\u015fru m\u00fcdafaada devam eden bir sald\u0131r\u0131 defedilir ve ceza verilmez; haks\u0131z tahrikte ise \u00f6fke veya elemle verilen bir kar\u015f\u0131l\u0131k s\u00f6z konusudur ve ceza azalt\u0131l\u0131r. \u0130ki kurumun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in me\u015fru m\u00fcdafaa<\/a> yaz\u0131m\u0131za bakabilirsiniz.<\/p>\n

    Haks\u0131z tahrik yaln\u0131zca yaralama dosyalar\u0131nda uygulanmaz. Kasten \u00f6ld\u00fcrme, mala zarar verme ve tehdit gibi pek \u00e7ok kas\u0131tl\u0131 su\u00e7ta da g\u00fcndeme gelebilir. Ancak hakaret su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan TCK 129. maddede \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunur ve baz\u0131 h\u00e2llerde hakarete kar\u015f\u0131l\u0131k verilen hakarette ceza hi\u00e7 verilmeyebilir. Bu konuyu \u015ferefe kar\u015f\u0131 su\u00e7lar<\/a> yaz\u0131m\u0131zda ele ald\u0131k.<\/p>\n

    Haks\u0131z tahrikin \u015fartlar\u0131 nelerdir?<\/h2>\n

    Haks\u0131z tahrikin kabul edilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle ortada haks\u0131z bir fiil bulunmal\u0131d\u0131r. Hakaret, tehdit, darp, aile bireylerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131, onur k\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar veya a\u011f\u0131r s\u00f6zler bu fiile \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. Haks\u0131z fiilin do\u011frudan faile y\u00f6nelmesi \u015fart olmaz; failin e\u015fine, \u00e7ocu\u011funa veya yak\u0131n\u0131na y\u00f6nelen haks\u0131z bir davran\u0131\u015f da tahrik olu\u015fturabilir. Fiilin ayr\u0131ca su\u00e7 te\u015fkil etmesi aranmaz; ahlaka ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir davran\u0131\u015f yeterli olabilir.<\/p>\n

    \n\n\n\n\n\n\n\n\n
    \u015eart<\/th>\nNe aran\u0131r?<\/th>\nDosyada nas\u0131l g\u00f6sterilir?<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    Haks\u0131z fiil<\/td>\nKar\u015f\u0131 taraf\u0131n hukuka veya ahlaka ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131<\/td>\nMesajlar, tan\u0131klar, \u00f6nceki \u015fik\u00e2yetler<\/td>\n<\/tr>\n
    Hiddet veya \u015fiddetli elem<\/td>\nFailde \u00f6fke veya derin \u00fcz\u00fcnt\u00fc olu\u015fmas\u0131<\/td>\nOlay\u0131n ak\u0131\u015f\u0131, tan\u0131k anlat\u0131mlar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
    Nedensellik<\/td>\nSu\u00e7un bu ruh h\u00e2linin etkisiyle i\u015flenmesi<\/td>\nZaman yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, olaylar\u0131n s\u0131ras\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
    Tahrikin failden do\u011fmamas\u0131<\/td>\nHaks\u0131z durumu failin kendisinin yaratmam\u0131\u015f olmas\u0131<\/td>\nOlay\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 g\u00f6steren kay\u0131tlar<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

    \u0130kinci \u015fart, haks\u0131z fiilin failde hiddet veya \u015fiddetli elem yaratm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fart ise su\u00e7un bu ruh h\u00e2linin etkisi alt\u0131nda i\u015flenmesidir. Haks\u0131z fiil ile su\u00e7 aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ba\u011f kurulmal\u0131d\u0131r. Uygulamada zamanla biriken \u00f6fke de dikkate al\u0131nabilir; uzun s\u00fcredir devam eden haks\u0131z davran\u0131\u015flar sonucunda son bir olayla birlikte patlayan tepkiler, birikmi\u015f \u00f6fke olarak de\u011ferlendirilebilir. Bu iddian\u0131n kabul\u00fc i\u00e7in \u00f6nceki olaylar\u0131n belgelenmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

    \"Haks\u0131z
    Haks\u0131z tahriki g\u00f6sterebilecek deliller<\/figcaption><\/figure>\n

    Haks\u0131z tahrik indirimi oranlar\u0131 nelerdir?<\/h2>\n

    TCK 29. madde indirimi verilecek cezan\u0131n t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re d\u00fczenler. A\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 gerektiren su\u00e7larda bu ceza yerine on sekiz y\u0131ldan yirmi d\u00f6rt y\u0131la kadar, m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 gerektiren su\u00e7larda ise on iki y\u0131ldan on sekiz y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilir. Yaralama gibi s\u00fcreli hapis cezas\u0131 gerektiren di\u011fer su\u00e7larda ise verilecek cezan\u0131n d\u00f6rtte birinden d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne kadar\u0131 indirilir.<\/p>\n

    \n\n\n\n\n\n\n\n
    As\u0131l ceza<\/th>\nHaks\u0131z tahrik h\u00e2linde<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    A\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis<\/td>\n18 ile 24 y\u0131l hapis<\/td>\n<\/tr>\n
    M\u00fcebbet hapis<\/td>\n12 ile 18 y\u0131l hapis<\/td>\n<\/tr>\n
    S\u00fcreli hapis ve adli para cezas\u0131<\/td>\nD\u00f6rtte birden d\u00f6rtte \u00fc\u00e7e kadar indirim<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

    Bu geni\u015f aral\u0131k i\u00e7inde oran\u0131 mahkeme belirler. Uygulamada tahrikin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 esas al\u0131n\u0131r: hafif bir s\u00f6zl\u00fc sata\u015fma alt orana yak\u0131n, aile bireylerine y\u00f6nelik a\u011f\u0131r bir sald\u0131r\u0131 veya uzun s\u00fcreli onur k\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar \u00fcst orana yak\u0131n bir indirimi g\u00fcndeme getirebilir. Mahkeme hangi fiili tahrik olarak kabul etti\u011fini ve oran\u0131 neden se\u00e7ti\u011fini karar\u0131nda gerek\u00e7eleriyle g\u00f6stermek zorundad\u0131r. Gerek\u00e7esiz veya olayla uyumsuz bir oran, kanun yolunda tart\u0131\u015f\u0131labilir.<\/p>\n

    Ceza hesab\u0131nda haks\u0131z tahrik nas\u0131l uygulan\u0131r?<\/h2>\n

    Ceza hesab\u0131 TCK 61. maddede belirlenen s\u0131raya g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Mahkeme \u00f6nce kanundaki alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131r aras\u0131nda temel cezay\u0131 belirler, sonra nitelikli h\u00e2llere ili\u015fkin art\u0131r\u0131mlar\u0131 uygular. Bu a\u015famadan sonra s\u0131ras\u0131yla te\u015febb\u00fcs, i\u015ftirak, zincirleme su\u00e7, haks\u0131z tahrik ve ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi indirimler gelir. Takdiri indirim ise bu hesab\u0131n en sonunda, TCK 62. maddeye g\u00f6re alt\u0131da bir oran\u0131na kadar yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

    Varsay\u0131msal bir hesapla a\u00e7\u0131klayal\u0131m. Silahla kasten yaralama dosyas\u0131nda mahkeme temel cezay\u0131 iki y\u0131l olarak belirlesin. Silahla i\u015fleme nedeniyle yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131mla ceza \u00fc\u00e7 y\u0131la \u00e7\u0131kar. Haks\u0131z tahrik nedeniyle d\u00f6rtte bir indirim yap\u0131l\u0131rsa ceza iki y\u0131l \u00fc\u00e7 ay, yar\u0131 oran\u0131nda indirim yap\u0131l\u0131rsa bir y\u0131l alt\u0131 ay, d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oran\u0131nda indirim yap\u0131l\u0131rsa dokuz ay olur. Bir y\u0131l alt\u0131 ayl\u0131k cezaya ayr\u0131ca alt\u0131da bir takdiri indirim uygulan\u0131rsa sonu\u00e7 bir y\u0131l \u00fc\u00e7 ayd\u0131r.<\/p>\n

    Bu \u00f6rnek, tahrik oran\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcn sonucunu nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini g\u00f6sterir. D\u00f6rtte bir indirimde ceza iki y\u0131l\u0131n \u00fczerinde kal\u0131rken, yar\u0131 oran\u0131nda indirimde HAGB ve erteleme s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131na iner. Silahla yaralaman\u0131n ceza aral\u0131klar\u0131 i\u00e7in silahla yaralama cezas\u0131<\/a>, a\u011f\u0131r neticeli yaralamalar i\u00e7in a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f yaralama<\/a> yaz\u0131lar\u0131m\u0131za bakabilirsiniz.<\/p>\n

    Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kavgada haks\u0131z tahrik nas\u0131l de\u011ferlendirilir?<\/h2>\n

    Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kavgalarda iki taraf da birbirine kar\u015f\u0131 haks\u0131z davran\u0131\u015flarda bulunmu\u015f olabilir. Bu durumda mahkeme, kavgay\u0131 kimin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve olay\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fini belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Olay\u0131 ilk haks\u0131z davran\u0131\u015fla ba\u015flatan taraf\u0131n, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n tepkisi nedeniyle haks\u0131z tahrikten yararlanmas\u0131 kural olarak kabul edilmez. Kar\u015f\u0131 taraf ise ilk haks\u0131z davran\u0131\u015f nedeniyle indirimden yararlanabilir.<\/p>\n

    Kavgan\u0131n hangi taraftan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tespit edilemiyorsa, uygulamada her iki taraf hakk\u0131nda da haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmleri uygulanabilir. Varsay\u0131msal olarak, bir trafik tart\u0131\u015fmas\u0131nda iki s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaretle ba\u015flay\u0131p yumrukla\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve ilk s\u00f6z\u00fcn kimden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 bir olayda, mahkeme her iki san\u0131k i\u00e7in de indirim uygulayabilir. Bu nedenle olay\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 g\u00f6steren kamera kay\u0131tlar\u0131 ve tarafs\u0131z tan\u0131k beyanlar\u0131 belirleyici rol oynar.<\/p>\n

    \n

    Pratikte:<\/strong> \u0130fadede kar\u015f\u0131 taraf\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 somut olarak anlatmak \u00f6nem ta\u015f\u0131r. “Bana k\u00f6t\u00fc davrand\u0131” gibi genel bir ifade yerine, hangi s\u00f6z\u00fcn s\u00f6ylendi\u011fini, hangi hareketin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun ne zaman oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek, tahrik iddias\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n

    Hangi durumlarda haks\u0131z tahrik kabul edilmez?<\/h2>\n

    Kar\u015f\u0131 taraf\u0131n davran\u0131\u015f\u0131 hukuka uygunsa haks\u0131z tahrik olu\u015fmaz. Bir ki\u015finin hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131, \u00f6rne\u011fin borcunu istemesi, \u015fik\u00e2yette bulunmas\u0131, dava a\u00e7mas\u0131 veya kollu\u011fun yasal bir i\u015flem yapmas\u0131, haks\u0131z fiil olarak kabul edilmez. Bu davran\u0131\u015flara \u00f6fkeyle verilen kar\u015f\u0131l\u0131k, indirim sebebi say\u0131lmaz. Benzer \u015fekilde haks\u0131z durumu bizzat failin yaratmas\u0131 da tahriki ortadan kald\u0131r\u0131r.<\/p>\n

    Varsay\u0131msal olarak, \u00f6nce kar\u015f\u0131s\u0131ndakine hakaret eden ve bu hakarete kar\u015f\u0131l\u0131k olarak itilen ki\u015finin ard\u0131ndan b\u0131\u00e7akla sald\u0131rmas\u0131 h\u00e2linde, sald\u0131rgan\u0131n tahrikten yararlanmas\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015fir. \u00c7\u00fcnk\u00fc olay\u0131 ba\u015flatan haks\u0131z davran\u0131\u015f kendisine aittir. Tahrikin kabul\u00fc i\u00e7in kar\u015f\u0131 taraf\u0131n haks\u0131z fiilinin dosyadaki delillerle ortaya konulmas\u0131 gerekir; yaln\u0131zca san\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131na dayanan ve ba\u015fka hi\u00e7bir delille desteklenmeyen iddialar \u00e7o\u011fu zaman yeterli g\u00f6r\u00fclmez.<\/p>\n

    Haks\u0131z fiil ile su\u00e7 aras\u0131ndaki ba\u011f zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131nda da tahrik tart\u0131\u015fmal\u0131 h\u00e2le gelir. Olaydan uzun s\u00fcre sonra, so\u011fukkanl\u0131 bir planlama i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemlerde mahkeme, su\u00e7un hiddet veya elemin etkisiyle i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fini ayr\u0131ca sorgular. Birikmi\u015f \u00f6fke iddias\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsa, bu \u00f6fkenin s\u00fcreklilik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren olaylar\u0131n belgelenmesi gerekir. Kasten yaralama su\u00e7unun temel kurallar\u0131 i\u00e7in kasten yaralama cezas\u0131<\/a> yaz\u0131m\u0131za bakabilirsiniz.<\/p>\n

    \"Haks\u0131z
    Haks\u0131z tahrikte indirim<\/figcaption><\/figure>\n

    H\u00fck\u00fcmden sonra haks\u0131z tahrikin etkisi nedir?<\/h2>\n

    Haks\u0131z tahrik indirimi, h\u00fckmolunan cezan\u0131n s\u00fcresini do\u011frudan azaltt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in h\u00fck\u00fcmden sonraki pek \u00e7ok imk\u00e2n\u0131 belirler. Ceza iki y\u0131l veya daha aza indi\u011finde 7589 say\u0131l\u0131 Kanunla yenilenen CMK 231. maddedeki HAGB \u015fartlar\u0131 ve TCK 51. maddedeki erteleme imk\u00e2n\u0131 de\u011ferlendirilebilir. K\u0131sa s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 ise \u015fartlar\u0131 varsa adli para cezas\u0131na veya di\u011fer se\u00e7enek yapt\u0131r\u0131mlara \u00e7evrilebilir. Bu nedenle indirim oran\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir fark bile ki\u015finin cezaevine girip girmeyece\u011fini etkileyebilir.<\/p>\n

    \u0130nfaz bak\u0131m\u0131ndan haks\u0131z tahrik, ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmez. Oran, mahk\u00fbm olunan su\u00e7un t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re 5275 say\u0131l\u0131 \u0130nfaz Kanununda belirlenir; tahrik yaln\u0131zca bu oran\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 ceza s\u00fcresini k\u0131salt\u0131r. \u00d6rne\u011fin m\u00fcebbet hapis yerine on iki ile on sekiz y\u0131l aras\u0131nda s\u00fcreli hapis verilmesi, infaz hesab\u0131n\u0131 tamamen farkl\u0131 bir zemine ta\u015f\u0131r. Kesin hesap m\u00fcddetnamede yap\u0131l\u0131r. Denetimli serbestlik ve ko\u015fullu sal\u0131verilme tarihleri de bu k\u0131salm\u0131\u015f ceza \u00fczerinden hesaplan\u0131r.<\/p>\n

    Mahkemenin haks\u0131z tahriki kabul etmemesi veya d\u00fc\u015f\u00fck bir oran uygulamas\u0131, istinaf ve temyiz a\u015famas\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclebilecek \u00f6nemli itiraz nedenlerindendir. Gerek\u00e7eli kararda tahrik konusunda hi\u00e7bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmam\u0131\u015fsa veya delillerle \u00e7eli\u015fen bir sonuca ula\u015f\u0131lm\u0131\u015fsa, bu eksiklik \u00fcst mahkeme taraf\u0131ndan incelenir. Bu nedenle kanun yolu dilek\u00e7esinde tahrik iddias\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 deliller a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n

    Haks\u0131z tahrik iddias\u0131nda ne yapmal\u0131?<\/h2>\n

    Haks\u0131z tahrik iddias\u0131, olay\u0131n arka plan\u0131n\u0131 ortaya koyan delillerle g\u00fc\u00e7lenir. Kar\u015f\u0131 taraf\u0131n \u00f6nceki mesajlar\u0131, sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131, daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f \u015fik\u00e2yetler, tan\u0131k beyanlar\u0131 ve olay an\u0131n\u0131n kamera kay\u0131tlar\u0131 dosyaya kazand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130fadede kar\u015f\u0131 taraf\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 somut ve tutarl\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131lmal\u0131, olay\u0131n s\u0131ras\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Tahrik iddias\u0131, me\u015fru m\u00fcdafaa veya s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 iddialar\u0131yla birlikte ileri s\u00fcr\u00fclecekse aralar\u0131ndaki ili\u015fki ba\u015ftan do\u011fru kurulmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin savunman\u0131n sona ermi\u015f bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 verildi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131rsa, me\u015fru m\u00fcdafaa iddias\u0131 kabul g\u00f6rmese bile ayn\u0131 olaylar haks\u0131z tahrik indiriminin dayana\u011f\u0131 olabilir.<\/p>\n

    Haks\u0131z tahrik oran\u0131, HAGB ve erteleme imk\u00e2n\u0131 ile infaz s\u00fcresi do\u011frudan birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r ve her biri dosyan\u0131n farkl\u0131 a\u015famas\u0131nda yeniden de\u011ferlendirilir. Ankara ve \u00c7ank\u0131r\u0131 adliyelerinde g\u00f6r\u00fclen yaralama ve kavga dosyalar\u0131nda da bu ad\u0131mlar ayn\u0131 \u00f6nemi ta\u015f\u0131r. Bu dosyalarda izledi\u011fimiz yakla\u015f\u0131m\u0131 ceza hukuku \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131z<\/a> sayfas\u0131nda bulabilirsiniz.<\/p>\n

    \"Haks\u0131z
    Ceza hesab\u0131n\u0131n s\u0131ras\u0131<\/figcaption><\/figure>\n

    Haks\u0131z Tahrik Hakk\u0131nda Merak Edilenler<\/h2>\n
    \n
    \nHaks\u0131z tahrik indirimi kendili\u011finden uygulan\u0131r m\u0131?<\/summary>\n

    Mahkeme, dosyadaki deliller haks\u0131z tahrik \u015fartlar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu g\u00f6steriyorsa bu indirimi kendili\u011finden de\u011ferlendirmek zorundad\u0131r. Ancak uygulamada tahrik iddias\u0131n\u0131n san\u0131k ve m\u00fcdafi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a ileri s\u00fcr\u00fclmesi ve delillerle desteklenmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Kar\u015f\u0131 taraf\u0131n haks\u0131z davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6steren belgeler dosyada yer alm\u0131yorsa, mahkemenin bu indirimi uygulamas\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015fir. Bu nedenle tahrik iddias\u0131 soru\u015fturman\u0131n ilk a\u015famas\u0131ndan itibaren g\u00fcndeme getirilmelidir.<\/p>\n<\/details>\n

    \nHaks\u0131z tahrik oran\u0131n\u0131 kim belirler, buna itiraz edilebilir mi?<\/summary>\n

    Oran\u0131 yarg\u0131lamay\u0131 yapan mahkeme belirler ve kararda gerek\u00e7esini g\u00f6stermek zorundad\u0131r. Mahkemenin tahriki kabul etmemesi, yanl\u0131\u015f fiili tahrik olarak esas almas\u0131 veya oran\u0131 olay\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla uyumsuz bi\u00e7imde belirlemesi, istinaf ve temyiz a\u015famas\u0131nda itiraz konusu yap\u0131labilir. \u00dcst mahkeme, delillerin de\u011ferlendirilmesindeki hatay\u0131 veya gerek\u00e7e eksikli\u011fini inceleyerek karar\u0131 d\u00fczeltebilir ya da bozabilir.<\/p>\n<\/details>\n

    \nE\u015fime veya \u00e7ocu\u011fuma yap\u0131lan hakaret tahrik say\u0131l\u0131r m\u0131?<\/summary>\n

    Evet, haks\u0131z fiilin do\u011frudan faile y\u00f6nelmesi \u015fart olmaz. Failin e\u015fine, \u00e7ocu\u011funa, anne babas\u0131na veya yak\u0131n bir akrabas\u0131na y\u00f6nelen hakaret, sald\u0131r\u0131 veya onur k\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015f da failde hiddet veya \u015fiddetli elem yaratabilir. Bu durumda yak\u0131nl\u0131k ili\u015fkisinin derecesi ve davran\u0131\u015f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, indirimin oran\u0131n\u0131 etkileyen unsurlar aras\u0131nda de\u011ferlendirilir. Olay\u0131n tan\u0131klarla veya kay\u0131tlarla belgelenmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<\/details>\n

    \nHaks\u0131z tahrik ile takdiri indirim birlikte uygulanabilir mi?<\/summary>\n

    Evet, iki indirim birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r ve birlikte uygulanabilir. Haks\u0131z tahrik, TCK 61. maddedeki s\u0131raya g\u00f6re hesab\u0131n ortas\u0131nda yer al\u0131r; takdiri indirim ise TCK 62. maddeye g\u00f6re hesab\u0131n en sonunda, alt\u0131da bir oran\u0131na kadar yap\u0131l\u0131r. Takdiri indirimde san\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015fi, sosyal ili\u015fkileri, fiilden sonraki davran\u0131\u015flar\u0131 ve pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 gibi unsurlar dikkate al\u0131n\u0131r. Her iki indirim de kararda gerek\u00e7elendirilmelidir.<\/p>\n<\/details>\n

    \nOlaydan g\u00fcnler sonra yap\u0131lan sald\u0131r\u0131da tahrik kabul edilir mi?<\/summary>\n

    Haks\u0131z fiil ile su\u00e7 aras\u0131ndaki zaman uzad\u0131k\u00e7a, su\u00e7un hiddet veya elemin etkisiyle i\u015flendi\u011fini g\u00f6stermek g\u00fc\u00e7le\u015fir. Bununla birlikte uygulamada birikmi\u015f \u00f6fke de dikkate al\u0131nabilir. Uzun s\u00fcredir devam eden haks\u0131z davran\u0131\u015flar\u0131n ard\u0131ndan son bir olayla ortaya \u00e7\u0131kan tepkilerde tahrik kabul edilebilir. So\u011fukkanl\u0131 bir planlama izlenimi veren olaylarda ise mahkeme bu iddiaya daha temkinli yakla\u015f\u0131r ve olaylar aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n delillerle kurulmas\u0131n\u0131 bekler.<\/p>\n<\/details>\n

    \nHaks\u0131z tahrik infaz s\u00fcresini k\u0131salt\u0131r m\u0131?<\/summary>\n

    Haks\u0131z tahrik, ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmez; ancak mahk\u00fbm olunan cezan\u0131n s\u00fcresini k\u0131saltt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in infaz kurumunda ge\u00e7irilecek s\u00fcre de buna ba\u011fl\u0131 olarak azal\u0131r. Oran, su\u00e7un t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re infaz kanununda belirlenir ve ayn\u0131 kal\u0131r. Bu nedenle tahrik indirimi, infaz hesab\u0131na dolayl\u0131 olarak yans\u0131r. Kesin tahliye tarihi, mahk\u00fbmiyetin kesinle\u015fmesinden sonra d\u00fczenlenen m\u00fcddetnamede g\u00f6sterilir.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n

    \n

    Dayanak mevzuat<\/p>\n