Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu ® olarak, alanında danışmanlık yaptığı şirketlerin kuruluş aşamasından başlayarak ihtiyaç duyulan tüm alanlarda danışmanlık ve ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde takibini sürdürmektedir. Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu ® olarak, sunulan hizmetler şöyledir;

  • Ltd. Şti., A.Ş. vb Şirketlerin kurumsal hukuki danışmanlık hizmet verilmesi,
  • Resmi merciler nezdinde başvuru yapılması, işlemlerin Sanayi Odasında ve Ticaret Odasında takibi, sürdürülmesi ve sonuçlandırılması.
  • Şirketler hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar ile ilgili danışmanlık hizmetlerini sunmak, ihalelerde şirket temsili.

Ankara şirketler hukuku denince akla önce kuruluş sözleşmesi, genel kurul ve ortaklar arası uyuşmazlıklar gelir; fakat bir şirket yöneticisini en çok etkileyen kararlar bazen ceza mahkemesinden çıkar. Karşılıksız kalan bir çek, şirket adına yapılan bir satıştaki hile iddiası ya da şirkete emanet edilen malın başka amaçla kullanılması, yöneticinin kişisel sicilini ve şirketteki görevini doğrudan etkiler. Bu sayfa şirket işlerinin hukuk tarafını kısaca hatırlatıyor, ağırlığı ise bir ceza kararının şirkete ve yöneticiye etkisine veriyor.

Bir bakışta

Görevli mahkeme
Ticari davalarda asliye ticaret mahkemesi (TTK 5)
Dava şartı
Para alacağı, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdatta arabulucu (TTK 5/A)
Karşılıksız çek
Şikâyet üzerine her çek için bin beş yüz güne kadar adli para cezası ve çek yasağı (5941 m.5)
Yöneticilik
Kasıtlı suçtan hapiste infaz bitene kadar yasak (TCK 53/1-d)

Ankara şirketler hukuku hangi işleri kapsar?

Limited ve anonim şirketlerin kuruluşu, esas sözleşme değişiklikleri, sermaye artırımı, pay devri, genel kurul ve yönetim kurulu kararları ile ticaret sicili işlemleri bu alanın gündelik işleridir. Ortaklar arasında çıkan anlaşmazlıklar, genel kurul kararının iptali veya sorumluluk davaları gibi ticari davalar, değeri ne olursa olsun asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK 5). Ankara şirketler hukuku uygulamasında bu davalar Ankara asliye ticaret mahkemelerine taşınır.

Konusu para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabulucu başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır, zorunlu hâllerde bu süre en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK 5/A). Arabuluculuk ve uzlaştırma için alternatif uyuşmazlık çözümleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Şirket yöneticisi hangi suçlamalarla karşılaşabilir?

Ticari hayattan doğan ceza dosyaları arasında karşılıksız çek, nitelikli dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma iddiaları yer alır. Tacir veya şirket yöneticisinin ya da şirket adına hareket eden kişinin ticari faaliyeti sırasında işlenen dolandırıcılık, üç yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir (TCK 158/1-h). İdare yetkisiyle teslim edilen mal üzerinde işlenen güveni kötüye kullanmada ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapistir (TCK 155/2). Ankara şirketler hukuku dosyalarında bu suçlamalar kimi zaman bir alacak uyuşmazlığının ardından gelir.

Fiyatları etkileme gibi piyasaya yönelik suçlar da şirket yöneticilerini ilgilendirir. Bu suçun ayrıntıları fiyatları etkileme suçu yazımızda anlatılıyor. Kamu ihalelerine giren firmalarda ise ihaleye fesat karıştırma iddiası öne çıkar; bu konu kamu ihale hukuku sayfasında ele alınıyor.

Karşılıksız çekte karar sonrasında ne olur?

Ankara şirketler hukuku dosyalarında karşılaşılan ceza yaptırımlarından biri karşılıksız çektir. Suç şikâyete bağlıdır ve her çek için ayrı ayrı bin beş yüz güne kadar adli para cezası öngörür; bu ceza çekin karşılıksız kalan miktarından az olamaz. Mahkeme ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmeder. Çek bir sermaye şirketi adına düzenlenmişse yasak, yönetim organına ve ticaret siciline tescilli şirket yetkililerine de uygulanır (5941 m.5). Şirket adına düzenlenen iki çek karşılıksız çıkarsa iki ayrı ceza söz konusu olur.

Pratikte: Adli para cezası kesinleşince savcılık ödeme emri gönderir. Ödenmeyen kısım hapse çevrilir ve hükümlü iki saat çalışma karşılığı bir gün sayılarak kamuya yararlı işte çalıştırılır (5275 m.106/3). Adli para cezasından çevrilen hapis üç yılı, birden fazla hükümde beş yılı geçemez (5275 m.106/7).

Ceza kararı şirket ve yönetici için ne anlama gelir?

Kasten işlenen bir suçtan hapis cezası alan kişi, infaz tamamlanana kadar şirket, kooperatif, vakıf ve dernek yöneticisi veya denetçisi olamaz (TCK 53/1-d). Yöneticilik yetkisi kötüye kullanılarak işlenen suçlarda mahkeme, infazdan sonra işlemek üzere cezanın yarısından bir katına kadar ek bir yasak da verir (TCK 53/5). Ankara şirketler hukuku açısından bu, yönetim kurulunun yeniden yapılandırılmasını ve sicil kayıtlarının güncellenmesini gerektirebilir.

Karar Yöneticiye etkisi Şirkete etkisi
Kasıtlı suçtan hapis İnfaz bitene kadar yöneticilik yasağı Yönetim organında değişiklik ihtiyacı
Adli para cezası TCK 53/1 yoksunlukları doğmaz Karşılıksız çekte şirket yetkililerine de çek yasağı
İzne dayalı faaliyette yetkinin kötüye kullanılması Mahkûmiyet İznin iptali ve müsadere (TCK 60)
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması Beş yıllık denetim; hukuki sonuç doğmaz Müsadere hükümleri saklıdır

Tüzel kişiler ceza almaz, ama güvenlik tedbirine muhatap olur. Kamu kurumunun verdiği izinle faaliyet gösteren bir şirketin organ veya temsilcileri, bu izni kötüye kullanarak şirket yararına kasıtlı suç işlerse iznin iptaline karar verilir (TCK 60/1). Ankara şirketler hukuku kapsamında lisansla çalışan şirketler için bu hüküm ayrıca önemlidir. Ceza tarafının ayrıntısı için ceza hukuku ve ceza muhakemesi sayfasına göz atabilirsiniz.

Ankara Şirketler Hukuku Hakkında Merak Edilenler

Şirket müdürü ceza alırsa şirket kendiliğinden kapanır mı?

Kapanmaz. Ceza kişiseldir ve şirketin tüzel kişiliğini sona erdirmez. Ancak yöneticilik yasağı nedeniyle müdürün yerine yenisinin atanması ve sicile tescil edilmesi gerekir. İzne dayalı faaliyette yetkinin kötüye kullanılması hâlinde ise faaliyet izni iptal edilebilir (TCK 60).

Karşılıksız çek borcu ödenirse ne olur?

Karşılıksız çek suçu şikâyete bağlıdır; hamil şikâyetinden vazgeçerse dava düşer. Hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme ise genel kurala göre infaza engel olmaz (TCK 73/4). Bu nedenle ödeme ve vazgeçmenin zamanlaması dosyanın sonucunu belirler; özel kanundaki düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.

Ortaklar arasındaki alacak davasında ceza şikâyeti de yapılabilir mi?

Yapılabilir, ama hukuki bir alacak tek başına suç oluşturmaz. Şikâyetin dayanağı, hile veya emanet edilen malın amacı dışında kullanılması gibi suçun unsurlarına uyan somut olgular olmalıdır. Aksi hâlde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir ve şikâyetçi zaman kaybeder.

Ceza alan yönetici yeniden şirket kurabilir mi?

Kasıtlı suçtan hapis cezasının infazı tamamlandıktan sonra TCK 53/1’deki yoksunluk kendiliğinden sona erer. Ancak TCK 53/5 uyarınca ayrıca verilen yasak varsa, bu süre de infazdan sonra işlemeye başlar ve bitmesi beklenir. Ticaret siciline kayıt sırasında bu durum araştırılabilir.

Dayanak mevzuat