Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu ® olarak faaliyet alanlarımız şöyledir:
- Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine uygun olan davaların belirlenmesi,
- Müvekkil açısından hangi seçeneğin uygun olacağının belirlenmesi,
- Uzlaştırma/müzakere/arabuluculuk hizmetlerinin verilmesi,
- Şahıs/şirketlerin hukuki ihtilaflarını arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi sonuçlandırılması ve takibi.
Ankara alternatif uyuşmazlık çözümü yolları, bir anlaşmazlığı mahkeme kararını beklemeden kapatmayı amaçlar: hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk, ceza dosyalarında uzlaştırma, önödeme ve seri muhakeme. Bu yolların ortak noktası, sonucun taraflar için önceden görülebilir olmasıdır. Ceza tarafında bir fark daha vardır: uzlaşmayla kapanan dosya mahkûmiyet doğurmaz, adli sicile işlenmez ve ileride memuriyet ya da ruhsat başvurusunda karşınıza çıkmaz. Aşağıda her yolun hangi sonuçla bittiği anlatılıyor.
Bir bakışta
- Arabuluculuk
- İşçilik ve ticari para alacaklarında dava şartı (7036 m.3, TTK 5/A)
- Uzlaştırma
- Şikâyete bağlı suçlar ve CMK 253’te sayılan suçlar
- Önödeme
- Tebliğden itibaren on gün içinde ödeme; kamu davası açılmaz (TCK 75)
- Seri muhakeme
- Kabul hâlinde cezada yarı oranında indirim (CMK 250/4)
Ankara alternatif uyuşmazlık çözümü hangi yolları kapsar?
Hukuk tarafında arabuluculuk, 6325 sayılı Kanunla düzenlenmiş gönüllü ya da zorunlu bir müzakere yöntemidir. İşçi ve işveren alacakları ile işe iade taleplerinde, konusu para olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunludur. Anlaşma olmazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir; eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir, yine sunulmazsa dava usulden reddedilir (6325 m.18/A). Ayrıntı için arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.
Ceza tarafında ise uzlaştırma, şüpheli ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasıdır. Önödeme, yalnız adli para cezası veya üst sınırı altı ayı aşmayan hapis gerektiren suçlarda savcılığın belirlediği miktarın ödenmesidir. Seri muhakeme ise belirli suçlarda savcının teklif ettiği yaptırımın şüphelice kabul edilmesidir. Ankara alternatif uyuşmazlık çözümü bakımından bu üç ceza yolu, sonuçları itibarıyla birbirinden ayrılır.
Uzlaşma sağlanırsa ceza dosyası nasıl kapanır?
Soruşturma evresinde uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Dava açıldıktan sonra uzlaşma olursa ve sanık edimini tek seferde yerine getirirse mahkeme davanın düşmesine karar verir (CMK 254/2). Edim ileri tarihe bırakılmış, takside bağlanmış veya sürekli nitelikteyse durma kararı verilir; bu sürede dava zamanaşımı işlemez. Edim yerine getirilmezse yargılama kaldığı yerden devam eder.
Dikkat: 7531 sayılı Kanunla eklenen kurala göre uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK 253). Uzlaşma metnindeki edim, hukuk tarafındaki bütün alacakları düşünerek belirlenmelidir.
Diyelim ki bir trafik kazasında yaralanan kişi, sürücüyle uzlaştırma bürosunda bir araya geldi ve tedavi giderlerinin üç taksitte ödenmesi kararlaştırıldı. Mahkeme taksitler bitene kadar durma kararı verir; son taksit ödendiğinde dava düşer ve sürücü hakkında hiçbir mahkûmiyet kaydı oluşmaz. Ankara alternatif uyuşmazlık çözümü yollarının ceza dosyasındaki asıl katkısı budur. Konunun ayrıntısı ceza davalarında uzlaşma yazımızda.
Önödeme, seri muhakeme ve basit yargılama arasındaki fark nedir?
Üç yol da yargılamayı kısaltır, ama sonuçları farklıdır. Önödemede miktar süresinde ödenirse kamu davası hiç açılmaz; failin on gün içinde istemesi hâlinde miktar birer ay arayla üç eşit taksitte de ödenebilir (TCK 75/1). Seri muhakemede ise bir mahkûmiyet hükmü kurulur; savcının belirlediği yaptırım yarı oranında indirilir ve koşulları varsa ertelenebilir, seçenek yaptırıma çevrilebilir veya hükmün açıklanması geri bırakılabilir (CMK 250/4-6).
| Yol | Sonuç | Kayıt bakımından |
|---|---|---|
| Uzlaşma | Kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme | Mahkûmiyet kaydı oluşmaz |
| Önödeme | Kamu davası açılmaz veya düşer | Mahkûmiyet kaydı oluşmaz |
| Seri muhakeme | Yarı oranında indirimli mahkûmiyet | Geri bırakma yoksa adli sicile işlenir |
| Basit yargılama | Duruşmasız hüküm; mahkûmiyette dörtte bir indirim | Geri bırakma yoksa adli sicile işlenir |
Seri muhakemeyi kabul etmek dosyayı hızla kapatır, ama sonucu bir mahkûmiyettir. Usul herhangi bir sebeple tamamlanamazsa şüphelinin kabul beyanı sonraki soruşturmada delil olarak kullanılamaz (CMK 250/10). Basit yargılama usulünü basit yargılama usulü, seri muhakemeyi seri muhakeme usulü yazılarımızda ayrıca anlattık.
Ankara alternatif uyuşmazlık çözümü her dosyaya uygun mu?
Değil. Uzlaştırma yalnızca kanunda sayılan suçlarda mümkündür; şikâyete bağlı suçlar, kasten yaralamanın bir kısmı, taksirle yaralama, tehdidin temel hâli, konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanmanın bir kısmı bu listededir (CMK 253/1). Ankara alternatif uyuşmazlık çözümü bu nedenle her dosyada önce kapsam kontrolüyle başlar. İş kazası ve iş hukuku tarafı için iş hukuku ve iş sağlığı-güvenliği sayfası da yararlı olur.
Ankara Alternatif Uyuşmazlık Çözümü Hakkında Merak Edilenler
Çocuklar hakkında uzlaştırmanın kapsamı daha geniş mi?
Evet. Mağdur veya suçtan zarar gören gerçek ya da özel hukuk tüzel kişisiyse, adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda da uzlaştırma yoluna gidilir (CMK 253/1-c). İfade 7593 sayılı Kanunla güncellendi.
Taksitli uzlaşmada ödeme aksarsa ne olur?
Edim takside bağlanmışsa mahkeme durma kararı verir ve bu sürede dava zamanaşımı işlemez. Sanık uzlaşmanın gereklerini yerine getirmezse yargılama kaldığı yerden devam eder ve hüküm kurulur (CMK 254/2). Bu nedenle ödeme planı gerçekçi kurulmalıdır.
Önödeme yapılırsa sabıka kaydı oluşur mu?
Oluşmaz. Önödeme süresinde yapılırsa kamu davası açılmaz veya açılmışsa düşer; ortada bir mahkûmiyet hükmü yoktur. Taksirli suçlar dışında, önödemeyle kapanan bir dosyadan sonraki beş yıl içinde yeniden önödemeli bir suç işlenirse teklif edilecek miktar yarı oranında artırılır (TCK 75/1).
Ticari bir alacakta arabuluculuk ne kadar sürer?
Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde başvuruyu sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK 5/A). Anlaşma çıkmazsa son tutanakla asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir.
Dayanak mevzuat
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m. 250, 253, 254)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m. 18/A)
- 5237 sayılı TCK (m. 75); 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (m. 3); 6102 sayılı TTK (m. 5/A)

