Kripto Para Dolandırıcılığı: Ceza, El Koyma ve Zararın Giderilmesi

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Kanunda kripto para dolandırıcılığı adında ayrı bir suç yoktur. Dosyalar, hileyle para ya da kripto varlık aktarılmasını sağlayan kişiler için Türk Ceza Kanunu’nun dolandırıcılık hükümleriyle, izinsiz platform işletenler için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun ceza maddeleriyle yürür. Bu ayrım önemlidir: hangi kanunun uygulanacağı cezanın aralığını, soruşturmanın nasıl başlayacağını ve el koyma kararlarının hangi kurallara bağlı olacağını belirler. Aşağıda önce suç tiplerini, sonra hesaplara el konulmasını, en son da zararın giderilmesinin hükmü nasıl değiştirdiğini anlatıyoruz.

Kripto Para Dolandırıcılığı Hangi Kanuna Göre Cezalandırılır?

6362 sayılı Kanun, 7518 sayılı Kanun’la yapılan ve 2 Temmuz 2024’te yürürlüğe giren değişiklikle kripto varlığı tanımladı: dağıtık defter veya benzer bir teknolojiyle elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlarda dağıtılan ve değer ya da hak ifade edebilen gayri maddi varlık. Aynı değişiklik platformları ve saklama kuruluşlarını “kripto varlık hizmet sağlayıcı” olarak tanımlayıp Sermaye Piyasası Kurulu’nun iznine bağladı.

Kripto para dolandırıcılığı dosyalarının çoğu üç kalıptan birine girer. İlkinde fail, gerçekte olmayan bir yatırım fırsatıyla kişiyi para göndermeye ikna eder; bu hileli davranıştır ve internet ya da uygulama üzerinden yapıldığında TCK 158/1-f’deki nitelikli hâl gündeme gelir. İkincisinde izin almadan alım satım platformu işletilir; bu, aldatma olmasa bile 6362 m.109/A’daki suçtur. Üçüncüsünde ise bir platform müşteri varlıklarını kendi hesabına geçirir; bunun için 6362 m.110/A’da sekiz yıldan on dört yıla kadar hapis öngörülen ayrı bir zimmet suçu vardır.

6362’deki suçlarda soruşturma, kural olarak Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır ve bu başvuru bir muhakeme şartıdır (6362 m.115/1); kripto zimmetin bir türü için 115/A’da ayrı bir usul vardır. TCK 157 ve 158’deki dolandırıcılıkta böyle bir şart yoktur; savcılık mağdurun şikâyetiyle veya kendiliğinden harekete geçer.

Hesaplara ve Kripto Cüzdanlara El Koyma Nasıl Yapılır?

CMK 128/A, 25 Aralık 2025’ten beri kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da açıkça kapsar. Nitelikli dolandırıcılığın (f) veya (l) bendi ya da kart suistimali şüphesi olduğunda platform, işlemde kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar kendi kararıyla askıya alabilir ve durumu başsavcılığa bildirir. Askıdaki varlığa hâkim kararıyla, acele hâllerde savcının yazılı emriyle el konulabilir; savcı emri yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Bu yolda, CMK 128’deki kurum raporu şartı aranmaz.

Askının dışında kalan durumlarda genel kural CMK 128’dir. Dolandırıcılık (TCK 157, 158) bu maddenin katalogundadır; şüpheliye ait hesaplara, hak ve alacaklara ve “diğer malvarlığı değerlerine” el konulabilmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve kural olarak suçtan elde edilen değere ilişkin bir kurum raporu gerekir. Bu rapor en geç üç ayda hazırlanır, gerekirse iki ay uzatılabilir. El koyma kararını yalnızca hâkim verir.

Platformdaki varlıklara ilişkin tedbir ve haciz talepleri, 6362 m.99/B-7 uyarınca yalnızca kripto varlık hizmet sağlayıcısı aracılığıyla yerine getirilir. El konulan kripto varlıklar, Kurul’un yetkilendirdiği saklama kuruluşlarında açılan cüzdanlarda muhafaza edilir. Pratikte bu, el koyma kararının platforma tebliğ edildiği anda varlıkların başka bir cüzdana aktarılması anlamına gelir.

Kripto Para Dolandırıcılığı Şüphesinde Ne Yapılmalı?

Hesabı bir kripto dolandırıcılık zincirinde görünen ya da ifadeye çağrılan kişi için atılacak adımlar şunlardır. Sıra, hem savunmanın hem de olası zarar giderme görüşmesinin dayanağını oluşturur.

1. Platform kayıtlarını indirin. İşlem geçmişi, cüzdan adresleri, giriş yapılan cihaz ve IP kayıtları platformdan talep edilir. Kanun platformlara, savcılık ve mahkeme taleplerine on gün içinde yanıt verme yükümlülüğü getirmiştir (CMK 128/A-7).
2. Kimin hesabı kullandığını belgeleyin. Platformlar müşteri kimliğini 5549 sayılı Kanun çerçevesinde tespit etmekle yükümlüdür (6362 m.35/C). Hesap sizin kimliğinizle açılmışsa başkasının kullandığını gösteren yazışma ve cihaz kayıtları önem kazanır.
3. İfadeye müdafiyle gidin. CMK 147 uyarınca susma ve müdafi yardımı haklarınız okunur. Cüzdanların sahipliği gibi teknik konularda yazılı açıklama vermek, sözlü anlatımdan daha az hata içerir.
4. El koyma kararını isteyin ve süresinde itiraz edin. Karar size tebliğ edilmemişse müdafi aracılığıyla dosyadan örneğini alın; iki haftalık itiraz süresi öğrenme tarihinden başlar.
5. Zararın giderilmesi seçeneğini erken konuşun. Kovuşturma başlamadan tam tazmin en yüksek indirimi sağlar; hangi tarihteki değerin esas alınacağını mağdurla yazılı olarak belirlemek ileride tartışma çıkmasını önler.

Kendi hesabını veya platform hesabının erişim bilgisini başkasına veren kişi için 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren TCK 158/4, iştirakin bu fiille sınırlı kaldığı hâllerde cezada yarı oranında indirim öngörür. Hüküm kripto varlık hizmet sağlayıcılarındaki hesapları da açıkça sayar.

Zararın Giderilmesi Hükmü Nasıl Değiştirir?

Zararın giderilmesi, bu suçlarda cezanın miktarını ve infaz biçimini değiştiren en etkili adımdır. TCK 168’e göre kovuşturma başlamadan, fail, azmettiren veya yardım eden pişmanlık göstererek zararı aynen geri verir ya da tamamen tazmin ederse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ama hükümden önce yaparsa yarısına kadarı indirilir. Kısmi ödemede indirimin uygulanması mağdurun rızasına bağlıdır.

Zararın giderilmesi HAGB için de şarttır. 7589 sayılı Kanun’la yeniden yazılan CMK 231/6-c, mağdurun zararının aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen karşılanmasını arar. Sanık bunu hemen yapamıyorsa mahkeme, zararın beş yıllık denetim süresi boyunca aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da HAGB kararı verebilir (CMK 231/9). Erteleme kararı da zararın giderilmesi koşuluna bağlanabilir; bu durumda koşul gerçekleşene kadar ceza infaz kurumunda çektirilir (TCK 51/2).

Kripto varlık iade edildiğinde “aynen geri verme”den, karşılığı Türk lirası olarak ödendiğinde “tazmin”den söz edilir. Kripto varlıkların değeri hızla değiştiğinden, ödemenin hangi tarihteki değere göre tam sayılacağı dosyada tartışma konusu olabilir. Bu nedenle mağdurla yapılan ödeme protokolünde varlığın cinsi, miktarı ve ödeme tarihi açıkça yazılmalıdır.

Birden fazla mağduru olan dosyalarda her mağdurun zararını ayrı ayrı hesaplamak ve ödemeleri mağdur bazında belgelemek gerekir; toplu ve açıklamasız bir havale, hangi zararın karşılandığı konusunda soru işareti bırakır. Ödemenin mahkemeye ya da savcılığa dekontla belgelenmesi, ileride HAGB değerlendirmesinde ispat kolaylığı sağlar.

Kripto Para Dolandırıcılığından Hüküm Sonrası İnfaz Nasıl Olur?

Diyelim ki sahte bir yatırım uygulaması nedeniyle yargılanan sanık hakkında TCK 158/1-f’den dört yıl hapis kurulmuş, zarar giderilmemiş. Bu ceza iki yılı aştığı için HAGB ve erteleme mümkün değildir; bir yılı aştığı için seçenek yaptırıma da çevrilemez (TCK 50, 51). Hükümlü genel orana tabidir: cezanın yarısını iyi hâlle geçirince koşullu salıverilebilir (5275 m.107/2). Suç örgütü faaliyeti çerçevesinde işlendiyse bu oran üçte ikidir.

Açık cezaevine ayrılmış hükümlü, koşullu salıverilme gününe en fazla bir yıl kaldığında ve iyi hâl şartını taşıyorsa, bu son dönemi denetimli serbestlik altında dışarıda tamamlamayı isteyebilir (5275 m.105/A). Suç 4 Haziran 2025’ten sonra işlendiyse bundan önce kurumda geçirilmesi gereken sürenin onda biri, en az beş gün, fiilen doldurulmalıdır. Adli para cezası ödenmezse hapse çevrilir (5275 m.106).

Hükümle birlikte müsadere de gündeme gelir. Suçtan elde edilen varlıklar mağdura iade edilemiyorsa kazanç müsaderesine, varlıklar ele geçirilemediyse karşılığı olan değerin müsaderesine hükmedilir (TCK 55). Dolandırıcılık mahkûmiyeti, cezanın miktarı ne olursa olsun Devlet Memurları Kanunu m.48/A-5 uyarınca memuriyete engeldir; adli sicildeki arşiv kaydı da bu nedenle beş yılda değil, on beş veya otuz yılda silinir (5352 m.12/1-b).

Kripto Para Dolandırıcılığı Hakkında Merak Edilenler

Dolandırıcılığın temel şekli için dolandırıcılık suçları, el koyma öncesindeki koruma tedbirleri için yakalama ve gözaltı işlemleri, piyasa suçlarıyla ilgisi için fiyatları etkileme suçu yazılarına bakılabilir. Konu Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku çalışma alanına girer.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.