Ceza hesaplama aracı, sonuç cezayı adım adım bulmanıza yardımcı olur. Mahkûmiyet hükmünde yazan ceza, hâkimin belirlediği temel cezaya belirli bir sırayla uygulanan artırım ve indirimlerin sonucudur. Bu araçla temel cezayı girip teşebbüs, yardım etme, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, azalmış akıl hastalığı ve takdiri indirim hükümlerini TCK 61. maddedeki sıraya uygun biçimde uygulayabilirsiniz. Müebbet cezaların süreli karşılıkları, yaşa bağlı üst sınırlar ve suç tarihine göre değişen kanun hükümleri hesaba kendiliğinden katılır.
Ceza hesaplama, temel cezadan başlayıp kanundaki artırım ve indirimleri TCK 61’deki sırayla uygulamaktır. Araç bu sırayı sizin yerinize izler ve her adımda cezanın gün, ay ve yıl olarak nasıl değiştiğini gösterir. Sıralamanın dayanağı olan madde metni Türk Ceza Kanunu sayfasında yer alır.
Hâkim cezayı hangi aşamalarda belirler?
İlk aşamada hâkim; suçun işleniş biçimini, kullanılan araçları, suçun işlendiği zaman ve yeri, zararın veya tehlikenin ağırlığını, kastın yoğunluğunu, amaç ve saiki değerlendirerek kanundaki alt ve üst sınır arasında temel cezayı tespit eder (TCK 61/1). İkinci aşamada suçun nitelikli hâllerine bağlı artırım ve indirimler yapılır; birden fazla nitelikli hâl bir arada bulunuyorsa önce artırım, ardından indirim uygulanır. Son aşamada TCK 61/5’te sayılan hükümler sırasıyla uygulanarak sonuç cezaya ulaşılır.
Ceza hesaplama sırası neden önemli?
TCK 61/5 indirim ve artırımların şu sırayla yapılmasını öngörür:
- Teşebbüs (TCK 35)
- İştirak, yardım etme (TCK 39)
- Zincirleme suç (TCK 43)
- Haksız tahrik (TCK 29)
- Yaş küçüklüğü (TCK 31)
- Akıl hastalığı (TCK 32)
- Şahsi cezasızlık veya cezada indirim gerektiren şahsi sebepler
- Takdiri indirim (TCK 62)
Oranlar aynı kalsa bile sıranın değişmesi, gün kesirleri atıldığı için sonucu birkaç gün değiştirebilir. Basit yargılama usulünde sonuç cezadan dörtte bir, seri muhakeme usulünde yarı oranında ayrıca indirim yapılır.
Süreli hapis cezasında oranlar
| Hüküm | Uygulanan oran |
|---|---|
| Teşebbüs (TCK 35) | Dörtte birden dörtte üçe kadar indirim |
| Yardım etme (TCK 39) | Yarı oranında indirim, en fazla 8 yıl |
| Zincirleme suç (TCK 43) | Dörtte birden dörtte üçe kadar artırım |
| Haksız tahrik (TCK 29) | Dörtte birden dörtte üçe kadar indirim |
| 15 ile 18 yaş arası | Üçte bir indirim; her fiil için en fazla 15 yıl, 18.08.2026 öncesi suçlarda 12 yıl |
| 12 ile 15 yaş arası | Yarı oranında indirim; her fiil için en fazla 9 yıl, 18.08.2026 öncesi suçlarda 7 yıl |
| Takdiri indirim (TCK 62) | Altıda birine kadar indirim |
Müebbet cezaların süreli karşılıkları
| Hüküm | Ağırlaştırılmış müebbet yerine | Müebbet yerine |
|---|---|---|
| Teşebbüs, 04.06.2025 ve sonrası | 14 ile 21 yıl | 10 ile 18 yıl |
| Teşebbüs, 04.06.2025 öncesi | 13 ile 20 yıl | 9 ile 15 yıl |
| Haksız tahrik | 18 ile 24 yıl | 12 ile 18 yıl |
| Yardım etme | 15 ile 20 yıl | 10 ile 15 yıl |
| 15 ile 18 yaş, 18.08.2026 ve sonrası | 19 ile 27 yıl | 15 ile 18 yıl |
| 15 ile 18 yaş, 18.08.2026 öncesi | 18 ile 24 yıl | 12 ile 15 yıl |
| 12 ile 15 yaş, 18.08.2026 ve sonrası | 13 ile 18 yıl | 10 ile 12 yıl |
| 12 ile 15 yaş, 18.08.2026 öncesi | 12 ile 15 yıl | 9 ile 11 yıl |
| Takdiri indirim | Müebbet | 25 yıl |
Teşebbüse ilişkin karşılıklar 7550 sayılı Kanunla, yaş küçüklüğüne ilişkin karşılıklar 7593 sayılı Kanunla artırıldı. Fail aleyhine olan kanun geriye yürümez (TCK 7); bu yüzden değişiklik tarihinden önce işlenen suçlara eski karşılıklar uygulanır. Suç tarihini girdiğinizde araç hangi hükmün geçerli olduğunu kendisi seçer.
Gün, ay ve kesirler
Ceza hesabında bir ay 30 gün, bir yıl 12 ay sayılır. Hapis cezasında gün kesirleri, adli para cezasında lira kesirleri hesaba katılmaz (TCK 61/6). Bütün artırım ve indirimlerden sonra süreli hapis cezası 30 yılı aşamaz (TCK 61/7). Bir örnek vermek gerekirse 2 yıl 6 ay hapis cezasına altıda bir oranında takdiri indirim uygulandığında 5 ay düşülür ve sonuç 2 yıl 1 ay olur.
Sonuç ceza hangi yolları açar?
Hesabın sonunda bulunan ceza, hükümden sonraki seçenekleri de belirler. 1 yıl veya daha kısa hapis cezası adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. 2 yıl veya daha kısa hapis cezasında şartları varsa erteleme ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelir. Bu şartları HAGB ve erteleme hesaplama aracıyla, cezanın cezaevinde geçecek kısmını infaz hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Teşebbüs indirimiyle ilgili ayrıntılar suça teşebbüs yazımızda yer alıyor.
Sık sorulan sorular
Takdiri indirim cezayı ne kadar düşürür?
TCK 62’ye göre süreli hapis cezası altıda birine kadar indirilebilir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine müebbet, müebbet hapis yerine 25 yıl hapis cezası verilir.
Teşebbüs hâlinde ceza nasıl hesaplanır?
Süreli hapis cezasında dörtte birden dörtte üçe kadar indirim yapılır. 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suçlarda ağırlaştırılmış müebbet yerine 14 ile 21 yıl, müebbet yerine 10 ile 18 yıl hapis cezası verilir.
Suç tarihinde 15 ile 18 yaş arasında olan kişinin cezası ne kadar indirilir?
Süreli hapis cezasından üçte bir indirim yapılır. 18.08.2026 ve sonrasında işlenen suçlarda her fiil için ceza 15 yılı aşamaz; bu tarihten önceki suçlarda sınır 12 yıldır.
TCK 61’e göre indirimler hangi sırayla yapılır?
Sıra teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, şahsi cezasızlık veya indirim sebepleri ve son olarak takdiri indirim şeklindedir.
Ceza hesabında bir ay kaç gün kabul edilir?
Bir ay 30 gün, bir yıl 12 ay olarak hesaplanır. Hapis cezasında gün kesirleri atılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.
