Mahkeme adli para cezasını önce gün olarak belirler, ardından her gün için bir tutar takdir eder. Adli para cezası hesaplama aracı, suç tarihine göre geçerli gün karşılığı aralığını kullanarak cezanın Türk lirası tutarını, kısa süreli hapisten çevrilen cezayı ve önödeme miktarını hesaplar. Gözaltı ve tutuklulukta geçen günleri düşer, taksitleri çıkarır ve ödeme yapılmadığında uygulanacak kamuya yararlı iş ile hapis süresini gösterir.
Adli para cezası hesaplama, gün sayısı ile bir gün için takdir edilen tutarın çarpımıyla yapılır; TCK 52 bu iki aşamayı ve taksit imkânını düzenler. Araç suç tarihine göre gün karşılığı aralığını uygular ve kısa süreli hapisten çevrilen cezayı da hesaplar. Madde metni Türk Ceza Kanunu sayfasındadır.
Adli para cezası hesaplama: gün sayısı ve gün karşılığı
Kanunda ayrık bir hüküm bulunmadıkça adli para cezası en az 5, en fazla 730 tam gün olarak belirlenir ve bu gün sayısı bir gün karşılığı takdir edilen miktarla çarpılır (TCK 52/1). Hâkim gün karşılığını belirlerken kişinin ekonomik durumunu ve diğer şahsi hâllerini göz önünde tutar.
| Suç tarihi | Bir günün karşılığı |
|---|---|
| 01.06.2024 ve sonrası | 100 TL ile 500 TL |
| 01.06.2024 öncesi | 20 TL ile 100 TL |
Örneğin 300 gün adli para cezasında gün karşılığı 200 TL olarak belirlenirse ödenecek tutar 60.000 TL’dir. Artırım ve indirimler önce gün sayısına uygulanır, çarpma işlemi en sonda yapılır (TCK 61/8).
Kısa süreli hapsin paraya çevrilmesi
1 yıl veya daha kısa hapis cezası kısa süreli sayılır ve adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 50). Çevirmede hapsin her günü için bir gün karşılığı belirlenir. Önceden hapis cezası almamış kişinin 30 gün ve altındaki hapis cezası ile fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin 1 yıla kadar hapis cezası mutlaka seçenek yaptırıma çevrilir.
Taksitle ödeme imkânı
Mahkeme, kesinleşmeden itibaren en fazla 1 yıllık ödeme süresi verebilir ya da cezanın taksitlendirilmesine karar verebilir. Taksit süresi 2 yılı aşamaz, taksit sayısı da 4’ün altında olamaz (TCK 52/4). Bir taksidin zamanında ödenmemesi kalan bakiyenin tamamının tahsil edilmesi sonucunu doğurur. Hükümde taksit öngörülmemişse cezanın üçte birini 1 ay içinde ödeyen hükümlü, kalanı birer ay arayla iki eşit taksitle ödeyebilir.
Gözaltı ve tutukluluk günlerinin düşülmesi
Kesinleşmeden önce gözaltında ve tutuklulukta geçirilen her gün için adli para cezasından 500 TL indirilir (TCK 63). 10 gün tutuklu kalmış bir kişinin 60.000 TL’lik cezasından böylece 5.000 TL düşülür.
Ödeme yapılmazsa
Kesinleşmenin ardından infaz savcılığı 30 gün içinde ödeme yapılması için ödeme emri tebliğ eder. Ödeme yapılmazsa ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı kadar kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya karar verilir; 2 saatlik çalışma 1 gün yerine geçer. Çalışma yükümlülüğüne uyulmazsa kalan günler hapis olarak infaz edilir. Bu yolla çektirilecek hapis 3 yılı, birden fazla adli para cezasında 5 yılı geçemez; bu hapis ertelenmez ve koşullu salıverilmeye konu olmaz (5275 m.106). Çocuklar hakkında verilen adli para cezası hapse çevrilemez. Süreç adli para cezası ödenmezse yazımızda adım adım anlatılıyor.
Önödeme ile kovuşturmasız sonuç
Uzlaşma kapsamına girmeyen ve yalnız adli para cezası ya da üst sınırı 6 ayı aşmayan hapis cezası öngörülen suçlarda şüpheliye önödeme önerilir. Adli para cezasında kanundaki alt sınır, hapis cezasında alt sınırın her günü için 100 TL önödeme miktarı olarak alınır; buna soruşturma giderleri eklenir. Miktar 10 gün içinde peşin ya da bu süre içinde talep edilirse birer ay arayla 3 eşit taksitle ödenir. Süresinde ödeme yapılırsa kovuşturmama kararı verilir (TCK 75). Hakaret suçlarının büyük bölümü 7571 sayılı Kanunla önödeme kapsamına alındı; bu değişikliği hakaret suçunda önödeme yazımızda ele aldık.
Bağlantılı araçlar
İndirim ve artırımlardan sonraki cezayı ceza hesaplama, paraya çevirme, erteleme ve HAGB şartlarını HAGB ve erteleme hesaplama aracıyla inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Adli para cezasında bir günün karşılığı kaç TL?
01.06.2024 ve sonrasında işlenen suçlarda bir gün en az 100 TL, en fazla 500 TL olarak belirlenir. Daha önce işlenen suçlarda aralık 20 TL ile 100 TL’dir.
1 yıllık hapis cezası paraya çevrilirse ne kadar tutar?
1 yıl hapis 360 gün olarak hesaba girer. Gün karşılığı 100 TL alınırsa en az 36.000 TL, 500 TL alınırsa en fazla 180.000 TL adli para cezası ortaya çıkar.
Adli para cezası taksitlendirilebilir mi?
Mahkeme en az 4 taksit olmak üzere en fazla 2 yıl içinde ödeme imkânı tanıyabilir. Hükümde taksit yoksa cezanın üçte biri 1 ay içinde ödenip kalanı iki taksitle ödenebilir.
Adli para cezası ödenmezse hapse girilir mi?
Önce ödenmeyen kısma karşılık gün sayısınca kamuya yararlı işte çalıştırma uygulanır; 2 saat çalışma 1 gün sayılır. Çalışmaya uyulmazsa kalan günler hapis olarak infaz edilir.
Tutuklu kalınan günler adli para cezasından düşer mi?
Düşer. Gözaltı ve tutuklulukta geçen her gün için adli para cezasından 500 TL indirilir.
Önödeme miktarı nasıl bulunur?
Adli para cezasında kanundaki alt sınır, hapis cezasında alt sınırın her günü için 100 TL alınır ve soruşturma giderleri eklenir. 10 gün içinde ödeme yapılırsa kovuşturmama kararı verilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.
