Mahkûmiyet kesinleştikten sonra cezanın infazı için de kanunun koyduğu bir zaman sınırı vardır. Ceza zamanaşımı hesaplama aracı, TCK 68’e göre hükmedilen cezadan süreyi bulur, fiil tarihindeki yaşa bağlı indirimi uygular, infazın yarıda kaldığı hâllerde kalan cezayı esas alır ve TCK 71’deki kesilme sebeplerinden biri gerçekleştiğinde süreyi yeniden başlatır.
Araç, kesinleşen hükümde verilen cezaya göre TCK 68’deki süreyi bulur ve sürenin hangi günden başladığını gösterir. Ceza zamanaşımı hesaplama yaparken infazın yarıda kalması veya sürenin kesilmesi sonucu değiştirir; TCK 71 bu hâlleri düzenler. Madde metinleri Türk Ceza Kanunu sayfasındadır.
Ceza zamanaşımı neyi ifade eder?
Hüküm kesinleştikten sonra kanunda yazılı süre geçtiği hâlde ceza infaz edilmemişse artık infaz yoluna gidilemez. Dava zamanaşımında suçun kanundaki ceza aralığına bakılırken, ceza zamanaşımında mahkemenin hükmettiği ceza esas alınır.
Ceza zamanaşımı hesaplama: hükmedilen cezaya göre süreler
| Hükmedilen ceza | Ceza zamanaşımı süresi |
|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 40 yıl |
| Müebbet hapis | 30 yıl |
| 20 yıl ve daha fazla hapis | 24 yıl |
| 5 yıldan fazla hapis | 20 yıl |
| 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası | 10 yıl |
Fiil tarihinde 12 ile 15 yaş arasında olanlar için süreler yarı, 15 ile 18 yaş arasında olanlar için üçte iki oranında uygulanır (TCK 68/2). Hükümde farklı türde cezalar bir arada bulunuyorsa en ağır ceza için öngörülen süre dikkate alınır (TCK 68/4).
Sürenin başladığı gün
Süre hükmün kesinleştiği günden ya da infazın herhangi bir sebeple kesintiye uğradığı günden işlemeye başlar. Hükümlü cezaevinden kaçar veya izinden dönmezse zamanaşımı geriye kalan ceza üzerinden hesaplanır (TCK 68/5).
Süreyi kesen olaylar
İnfaz için yetkili merciin kanuna uygun olarak hükümlüye yaptığı tebligat ile hükümlünün infaz amacıyla yakalanması süreyi keser. Hükümlünün üst sınırı 2 yıldan fazla hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi de aynı sonucu doğurur (TCK 71). Kesilmeden sonra süre en baştan yeniden işler.
Müsadere ve istisnalar
Müsadereye ilişkin hükümler kesinleşme tarihinden itibaren 20 yıl geçince infaz edilemez (TCK 70). Yurt dışında işlenen ve ağır ceza gerektiren devlete karşı bazı suçlarda ceza zamanaşımı işlemez (TCK 68/3).
Diğer araçlar ve yazılar
Kesinleşmeden önceki dönem için dava zamanaşımı hesaplama, cezanın cezaevinde geçecek kısmı için infaz hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Konunun ayrıntılı anlatımı ceza zamanaşımı yazımızda yer alıyor.
Sık sorulan sorular
Ceza zamanaşımı süresi kaç yıl?
Süre hükmedilen cezaya göre 10, 20, 24, 30 veya 40 yıldır. 5 yıla kadar hapis ve adli para cezalarında 10 yıl, 5 yılı aşan hapis cezalarında 20 yıl uygulanır.
Ceza zamanaşımı hangi günden başlar?
Hükmün kesinleştiği günden veya infazın kesintiye uğradığı günden başlar. İnfaz yarıda kalmışsa geriye kalan ceza esas alınır.
Ceza zamanaşımı hangi durumlarda kesilir?
İnfaz için yapılan tebligat, infaz amacıyla yakalama ve üst sınırı 2 yılı aşan kasıtlı yeni bir suçun işlenmesi süreyi keser.
Zamanaşımı dolunca adli sicil kaydı da silinir mi?
Zamanaşımı yalnızca cezanın infazını engeller. Adli sicil kaydının silinmesi Adli Sicil Kanunu’ndaki ayrı şartlara bağlıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.
