Yargıtay Kararı: Cezaevindeki Sanığın Son Oturuma Getirilmemesi
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: CMK 193, 196, 226; TCK 116, 119; Yargıtay 6. CD 2021/15324 E., 2021/12854 K.
Ceza yargılamasında kural, sanığın duruşmada hazır bulunmasıdır. CMK 193/1’e göre kanunda gösterilen istisnalar dışında hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Bu kural, sanığın başka bir suçtan cezaevinde bulunduğu durumlarda da geçerlidir. Cezaevindeki sanık, ancak açık talebi üzerine duruşmadan bağışık tutulabilir ve bu durumda da kendisine haklarının hatırlatılması gerekir.
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 01.07.2021 tarihli kararında başka suçtan cezaevinde bulunan ve bağışık tutulma talebi olmayan sanıkların kısa kararın okunduğu oturuma getirilmeden mahkûm edilmesini bozma nedeni saymıştır. Kararda ek savunma hakkı verilmeden nitelikli hâlin uygulanması da ayrıca değerlendirilmiştir.
Karar künyesi
- Mahkeme
- Yargıtay 6. Ceza Dairesi
- Esas ve karar
- 2021/15324 E., 2021/12854 K.
- Karar tarihi
- 01.07.2021
- Suçlar
- Nitelikli hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme
- Sonuç
- Bozma, oybirliği, tebliğnameye uygun
Bu yazıda neler var?
Olay ve yargılama süreci
Sanıklar, nitelikli hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından asliye ceza mahkemesinde yargılanmış ve mahkûm edilmiştir. Yargılamanın son aşamasında sanıklar başka suçlardan hükümlü olarak bir E tipi ve bir T tipi kapalı ceza infaz kurumunda bulunmaktadır.
Sanıkların duruşmalardan bağışık tutulmaya ilişkin bir talebi bulunmamaktadır. Buna rağmen kısa kararın okunduğu son oturuma getirilmemişler ve yokluklarında hüküm kurulmuştur. Mahkeme ayrıca iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunda, iddianamede yer almayan TCK 119/1-c’deki nitelikli hâli uygulamıştır. Hükümler sanıklar ve müdafileri tarafından temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık
Kararda iki uyuşmazlık bulunmaktadır. Birincisi, başka suçtan cezaevinde bulunan ve bağışık tutulma talebi olmayan sanıkların son oturuma getirilmeden hüküm kurulmasının savunma hakkını kısıtlayıp kısıtlamadığıdır. İkincisi, ek savunma hakkı verilmeden nitelikli hâlin uygulanmasının hukuka uygun olup olmadığıdır.
Yargıtay’ın değerlendirmesi
Yargıtay, sanıkların başka suçlardan cezaevinde bulunduğunu ve duruşmalardan bağışık tutulmaya dair taleplerinin olmadığını tespit etmiştir. Bu durumda sanıkların kısa kararın okunduğu oturuma getirilmemesi, savunma hakkının kısıtlanması ve CMK 196’ya aykırılık olarak değerlendirilmiştir.
Daire ikinci olarak, iş yeri dokunulmazlığının ihlali hükümlerinde CMK 226 uyarınca ek savunma hakkı verilmeden TCK 119/1-c ile uygulama yapılmasını da bozma nedeni saymıştır. CMK 226’ya göre sanık, iddianamede gösterilenden farklı bir kanun hükmü veya cezayı artıran bir hâl nedeniyle cezalandırılmadan önce bu değişiklik kendisine bildirilmeli ve savunma imkânı tanınmalıdır. Hükümler tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
Karar, cezaevindeki sanık bakımından mahkemenin sorumluluğunu açıkça ortaya koymaktadır. Sanığın başka bir dosyadan hükümlü olması, onu yargılamadan dışlamak için gerekçe sayılmaz. Mahkeme, sanığı ya duruşmaya getirtmeli ya da SEGBİS gibi görüntülü ve sesli iletişim imkânıyla duruşmaya katılmasını sağlamalıdır. Bağışık tutulma ancak sanığın açık talebiyle mümkündür.
Aynı Daire 23.05.2022 tarihli bir başka kararında, başka suçtan kadın kapalı ceza infaz kurumunda bulunan sanığa bağışık tutulma hakkı hatırlatılmadan ve beyanı alınmadan son oturumda mahkûmiyet kurulmasını CMK 193/1 ve 196/5’e aykırı bularak hükmü bozmuştur. Bu kararlar, yerleşik bir uygulamanın parçasıdır.

Benzer durumda ne yapılmalı?
Yargılandığı dosyada duruşma günü yaklaşan ve başka bir dosyadan cezaevinde bulunan kişi, cezaevi idaresi aracılığıyla mahkemeye dilekçe göndererek duruşmaya getirilmesini veya SEGBİS ile bağlanmasını talep edebilir. Müdafi de bu talebi duruşmadan önce dosyaya sunmalıdır.
Dikkat: Hüküm sanığın yokluğunda açıklanmışsa, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işleyen kanun yolu süresi kaçırılmamalı ve bu usul hatası dilekçede ayrı bir başlık olarak gösterilmelidir.
Cezaevindeki Sanık Hakkında Merak Edilenler
Cezaevindeki sanık duruşmaya getirilmeden hüküm kurulabilir mi?
Bağışık tutulma talebi yoksa, cezaevindeki sanığın son oturuma getirilmeden hüküm kurulması CMK 193 ve 196’ya aykırıdır. Yargıtay bu durumu bozma nedeni saymaktadır.
Duruşmadan bağışık tutulma nasıl olur?
Sorgusu yapılmış sanık veya yetkili kıldığı müdafii isterse mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir (CMK 196/1).
Ek savunma hakkı nedir?
Sanık, iddianamede gösterilenden farklı bir kanun hükmü veya cezayı artıran bir hâl nedeniyle cezalandırılmadan önce bu değişiklik kendisine bildirilir ve savunma imkânı tanınır (CMK 226).
Cezaevindeki sanık SEGBİS ile duruşmaya katılabilir mi?
Evet. CMK 196/4 uyarınca görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle sanığın sorgusu yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir.
Dayanak mevzuat ve karar
- Ceza Muhakemesi Kanunu (5271): m.193, 196, 226
- Türk Ceza Kanunu (5237): m.116, 119
- Yargıtay Karar Arama: 6. Ceza Dairesi, 2021/15324 E., 2021/12854 K., 01.07.2021
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


