Bilişim Sistemini Engelleme, Bozma ve Verileri Değiştirme Suçu: Silinen Dosyalar, Hacklenen Hesaplar (TCK 244)
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 243, 244, 245 ve 66
İşten ayrılırken şirket sunucusundaki dosyaları silen bir çalışan, eski sevgilisinin sosyal medya hesabındaki fotoğrafları kaldıran biri, bir internet sitesine yoğun trafik göndererek erişilmez hâle getiren kişi ya da bir sisteme zararlı yazılım yükleyen fail aynı suçla karşı karşıya kalabilir. Türk Ceza Kanununun 244. maddesi, bilişim sistemini bozma ve verilere müdahale fiillerini cezalandırarak sistemlerin ve içindeki verilerin bütünlüğünü korur.
Bu yazıda bilişim sisteminin işleyişini engelleme veya bozma ile verileri bozma, yok etme, değiştirme veya erişilmez kılma fiillerini, banka ve kamu kurumlarına ait sistemlerde artırılan cezayı, haksız çıkar sağlanması hâlini, bilişim sistemine girme suçundan farkını ve dava zamanaşımını anlatıyoruz.
Bir bakışta
- Dayanak
- TCK 244
- Sistemi engelleme veya bozma
- Bir yıldan beş yıla kadar hapis (244/1)
- Verileri bozma, silme, değiştirme
- Altı aydan üç yıla kadar hapis (244/2)
- Banka veya kamu sistemi
- Ceza yarı oranında artırılır (244/3)
- Haksız çıkar
- Başka suç oluşturmuyorsa iki yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para (244/4)
Bu yazıda neler var?
- Bilişim sisteminin işleyişini engelleme veya bozma
- Verileri bozma, yok etme ve değiştirme
- Cezayı artıran ve değiştiren hâller
- Bilişim sistemine girme ve banka kartı suçlarından farkı
- Dava zamanaşımı ve delillerin korunması
- Yargıtay bu konuda nasıl karar veriyor?
- Mağdur ve şüpheli için öneriler
- Bilişim Sistemini Bozma Hakkında Merak Edilenler
Bilişim sisteminin işleyişini engelleme veya bozma
TCK 244/1’e göre bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bilişim sistemi; verileri toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma olanağını veren manyetik, optik, elektronik veya benzeri sistemlerdir. Bilgisayarlar, sunucular, akıllı telefonlar ve internet siteleri bu kapsamdadır.
Bilişim sistemini bozma ile engelleme farklı hareketlerdir. İşleyişin engellenmesi, sistemin çalışmasının geçici veya sürekli olarak durdurulmasıdır; bir internet sitesine yönelik servis dışı bırakma saldırısı tipik bir örnektir. Bozma ise sistemin donanım veya yazılım bakımından işlevini yerine getiremez hâle getirilmesidir; bilişim sistemini bozma fiili sistemin kendisine yöneliktir. Sisteme zararlı yazılım yüklenerek çalışmasının aksatılması da bu fıkra kapsamında değerlendirilebilir.
Verileri bozma, yok etme ve değiştirme
TCK 244/2’ye göre bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu fıkra, sistemin kendisine zarar verilmeden içindeki verilere yönelik müdahaleleri cezalandırır.
İşyerine ait müşteri kayıtlarının silinmesi, bir sosyal medya hesabındaki içeriklerin değiştirilmesi, dosyaların şifrelenerek erişilmez kılınması veya şirket verilerinin izinsiz olarak harici bir sunucuya aktarılması bu kapsamdadır. Verilerin başka bir yere gönderilmesi hâlinde, gönderilen bilgilerin niteliğine göre ticari sır açıklama veya kişisel verileri hukuka aykırı verme suçları da ayrıca gündeme gelebilir.

Cezayı artıran ve değiştiren hâller
TCK 244/3’e göre bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Kamu hizmetlerinin ve finansal sistemin güvenliği bu artırımla ayrıca korunur.
TCK 244/4 ise bu fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörür. Haksız çıkar sağlama başka bir suçu, örneğin bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılığı oluşturuyorsa, o suçtan cezalandırılır. Bu ayrım ceza miktarını ve görevli mahkemeyi doğrudan etkiler.
Bilişim sistemine girme ve banka kartı suçlarından farkı
Bilişim sistemini bozma suçu, sisteme girme suçundan ayrıdır. TCK 243, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişiyi cezalandırır. Bu suçta failin sisteme girmesi yeterlidir; verilere zarar vermesi aranmaz. Fail sisteme girdikten sonra verileri silerse veya değiştirirse, TCK 244’teki suç da oluşur ve suçların içtimaı kuralları uygulanır.
TCK 245 ise banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasını düzenler. Başkasına ait kart bilgileriyle internetten alışveriş yapılması bu kapsamdadır. Bir hesabı ele geçirip içindeki verileri değiştiren ve bu yolla para transferi yapan kişinin eylemi ise somut olaya göre TCK 244/4 veya nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilir.

Dava zamanaşımı ve delillerin korunması
TCK 244/2’deki suç bakımından dava zamanaşımı, cezanın üst sınırı nedeniyle sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Bilişim suçlarında soruşturmalar teknik inceleme gerektirdiğinden uzun sürebilir; bu nedenle zamanaşımı süresi dosyanın seyrinde önemli bir rol oynar. Yargıtay, zamanaşımı dolan dosyalarda kamu davasının düşmesine karar vermektedir.
Delillerin korunması ise bu suçlarda kritik öneme sahiptir. Sunucu kayıtları, IP adresleri ve sistem logları belirli süreler sonra silinebilir. Mağdurun derhâl teknik destek alarak kayıtları koruma altına alması, savcılığa başvurusunda ilgili servis sağlayıcılardan kayıtların istenmesini talep etmesi gerekir. Adli bilişim incelemesi, verilerin kim tarafından ve ne zaman değiştirildiğini ortaya koyan temel delildir.

Yargıtay bu konuda nasıl karar veriyor?
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2019/26683 E., 2022/6848 K., 10.05.2022: Sanık, bir e-ticaret sitesinin kaynak kodlarında değişiklik yaparak bilgisayar ve aksesuarları 0,01 TL bedelle satın almış, ürünler firma tarafından kendisine gönderilmiştir. Yargıtay, eylemin TCK 244/4 yerine bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık oluşturduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
Kararın olayını, gerekçesini ve uygulamaya etkisini E-Ticaret Sitesinin Kaynak Kodunu Değiştirmek: TCK 244 ve Nitelikli Dolandırıcılık başlıklı içtihat incelememizde ayrıntılı olarak ele aldık. Kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden esas ve karar numarasıyla ulaşılabilir.
Mağdur ve şüpheli için öneriler
Bilişim sistemini bozma veya verileri değiştirme iddiasıyla karşılaşan mağdur, sistemdeki değişikliği fark ettiği anda sistemi kullanmayı durdurmalı, kayıtları değiştirmeden yedeklemeli ve olayın zaman çizelgesini çıkarmalıdır. Şüpheli ise kendisine yetki verilip verilmediğini, işlemleri hangi talimatla yaptığını ve sisteme erişim yetkisinin kapsamını gösteren belgeleri saklamalıdır.
Pratikte: İşten ayrılırken kendi oluşturduğunuz dosyaları da silmeden önce işvereninizle yazılı olarak mutabakat sağlayın. İş için oluşturulan verilerin işverene ait sayılabileceğini unutmayın.
Bilişim Sistemini Bozma Hakkında Merak Edilenler
Başkasının hesabındaki fotoğrafları silmek suç mu?
Bir bilişim sistemindeki verileri silmek veya değiştirmek TCK 244/2 kapsamında altı aydan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Hesaba izinsiz girilmişse TCK 243 de ayrıca değerlendirilir.
İşten ayrılırken dosyaları silmek suç oluşturur mu?
İşverene ait verilerin izinsiz silinmesi veya erişilmez kılınması TCK 244/2 kapsamında değerlendirilebilir. Silinen verilerin kime ait olduğu ve çalışanın yetkisi dosyada belirleyicidir.
Bilişim sistemini bozma suçu şikâyete bağlı mı?
Hayır. TCK 244’teki suçlar resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında yer almaz.
Banka sistemine yönelik saldırıda ceza nedir?
Fiillerin banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait sistemde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (TCK 244/3).
Bu suçta zamanaşımı kaç yıl?
TCK 244/2’deki suç için dava zamanaşımı sekiz yıldır. Diğer fıkralar bakımından süre, cezanın üst sınırına göre ayrıca hesaplanır.
Dayanak mevzuat
- Türk Ceza Kanunu (5237): m.243, 244, 245 ve 66
- Yargıtay Karar Arama: ilgili içtihat
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


