Yargıtay Kararı: Gölde Boğulma Olayında Yardım veya Bildirim Yükümlülüğü
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 83, 98; Yargıtay 4. CD 2014/29165 E., 2015/40862 K.
TCK 98, kendini idare edemeyecek durumdaki bir kişiye hal ve koşulların elverdiği ölçüde yardım etmeyen veya durumu derhal ilgili makamlara bildirmeyen kişiyi cezalandırır. Bu yükümlülük herkese yüklenir, ancak bir sınırı vardır; kanun kimseden kendi hayatını ciddi tehlikeye atmasını beklemez. Yardım yükümlülüğünün sınırı, olay yerinin koşullarına, failin imkânlarına ve mesafeye göre belirlenir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 25.12.2015 tarihli kararında gölde boğulma tehlikesi geçiren bir kişiye uzaktaki hareketsiz bir teknede bulunan sanıkların yardım edememesini değerlendirmiş ve sanıklar hakkındaki beraat kararını onamıştır.
Karar künyesi
- Mahkeme
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi
- Esas ve karar
- 2014/29165 E., 2015/40862 K.
- Karar tarihi
- 25.12.2015
- Suç
- Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
- Sonuç
- Beraatin onanması, oybirliği, tebliğnameye uygun
Bu yazıda neler var?
Olay ve yargılama süreci
Ölen kişi, arkadaşlarıyla birlikte Köyceğiz Gölü kıyısındaki sazlık bir alandan göle girmiştir. Yüzme bilmeyen arkadaşları kıyıdan iki üç metre kadar ilerlemiş, ölen kişi ise yüzme bildiğini söyleyerek yirmi ile yirmi beş metre açılmış ve çırpınmaya başlamıştır. Sanıklar, olay yerine elli ile altmış metre uzaklıkta, çamura saplanmış, motoru kilitli ve bakımsız bir teknede balık tutmaktadır. Teknede cankurtaran simidi bulunmamakta, yalnızca iki eski kürek ve üç metrelik iki sırık bulunmaktadır.
Tanıklar bağırarak yardım istemiş, tanıklardan biri cep telefonuyla 112’yi ve polisi aramıştır. Polis ve ambulans geldikten sonra sanıklar olay yerinden ayrılmıştır. Köyceğiz Asliye Ceza Mahkemesi 13.02.2013 tarihinde sanıkların beraatine karar vermiş, hüküm Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, boğulma tehlikesi geçiren kişiye uzaktaki ve hareket edemeyen bir teknede bulunan sanıkların yardım etmemesinin TCK 98 kapsamında suç oluşturup oluşturmadığı ve olay yerindeki başka bir kişinin 112’yi aramasının bildirim yükümlülüğünü karşılayıp karşılamadığıdır.
Yargıtay’ın değerlendirmesi
Yargıtay, olay yerinin sazlık, bataklık ve çamurlu olduğunu, teknenin motorunun kilitli olduğunu ve çamura saplandığını dikkate almıştır. Bu koşullarda sanıkların kendilerini ciddi bir tehlikeye atmadan yardım etme imkânı bulunmamaktadır. Ölen kişiye sırıkla ulaşılması da aradaki mesafe nedeniyle mümkün görülmemiştir. Hal ve şartlar sanıklardan yardım beklenmesine elverişli bulunmamıştır.
Bildirim yükümlülüğü yönünden ise tanığın 112’yi ve polisi araması dikkate alınmış, bu arama ile bildirim yükümlülüğünün yerine getirildiği kabul edilmiştir. Daire ayrıca, tehlikeli durumu fail önceden kendi davranışıyla yaratmışsa ve ölüm meydana gelmişse olayın TCK 83’teki ihmali davranışla kasten öldürme kapsamında değerlendirilebileceğini hatırlatmıştır. Somut olayda bu koşullar bulunmadığından beraat kararı tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle onanmıştır.
Kararın önemi ve benzer içtihatlar
Karar, yardım yükümlülüğünün sınırını somut olgularla ortaya koymaktadır. Mahkeme, failin bulunduğu yer ile mağdur arasındaki mesafeyi, kullanılabilecek araçları, ortamın tehlikesini ve failin bedensel imkânlarını birlikte değerlendirmiştir. Yardım imkânı yoksa, kişiden yalnızca bildirim yükümlülüğünü yerine getirmesi beklenir; bu yükümlülük başka biri tarafından karşılanmışsa ceza sorumluluğu doğmaz.
Aynı Daire benzer tarihli kararlarında da bu yaklaşımı sürdürmüştür. 18.01.2016 tarihli bir kararda, yanan bir çocuğu 112’yi aramak yerine kendi imkânlarıyla suya tutan ve merhemle tedavi eden kişi hakkında suçun unsurlarının oluşmadığı kabul edilmiştir. 25.12.2015 tarihli bir başka kararda ise fenalaşan kişiyi bildirmek yerine kapıyı kilitleyip eşini ve bir tanığı arayan kişi hakkındaki beraat onanmıştır.

Benzer durumda ne yapılmalı?
Acil bir durumla karşılaşan kişi, önce kendi güvenliğini kontrol etmeli, ardından derhal 112’yi aramalıdır. Arama kaydı, bildirim yükümlülüğünün yerine getirildiğinin en açık delilidir. İmkân varsa ilk yardım yapılmalı ve ekipler gelene kadar olay yerinde kalınmalıdır.
Pratik bilgi: TCK 98 kapsamında soruşturma geçiren kişi, olay yerinin koşullarını gösteren fotoğraf, keşif ve tanık anlatımlarıyla yardım imkânının bulunmadığını ortaya koymalıdır. Mesafe ve ortam koşulları bu dosyalarda belirleyicidir.
Yardım Yükümlülüğü Hakkında Merak Edilenler
Yardım yükümlülüğü kime aittir?
TCK 98’deki yardım veya bildirim yükümlülüğü, kendini idare edemeyecek durumdaki kişiyi gören herkese aittir. Fail ile mağdur arasında özel bir ilişki aranmaz.
Kendimi tehlikeye atarak yardım etmek zorunda mıyım?
Kanun yardımı hal ve koşulların elverdiği ölçüyle sınırlar. Yargıtay, sanıkların kendilerini ciddi tehlikeye atmadan yardım edemeyeceği bir olayda beraati onamıştır.
Başkası 112’yi aradıysa bildirim yükümlülüğüm devam eder mi?
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, olay yerindeki tanığın 112’yi ve polisi aramasıyla bildirim yükümlülüğünün yerine getirildiğini kabul etmiştir.
Yardım etmeme ne zaman kasten öldürme sayılır?
Tehlikeli durumu fail önceden kendi davranışıyla yaratmışsa veya kanundan ya da sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü varsa ve ölüm meydana gelmişse TCK 83 gündeme gelebilir.
Dayanak mevzuat ve karar
- Türk Ceza Kanunu (5237): m.83, 98
- Yargıtay Karar Arama: 4. Ceza Dairesi, 2014/29165 E., 2015/40862 K., 25.12.2015
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


