IBAN Kiralama Cezası: Hesabını Kullandıranı Hükümden Sonra Neler Bekler?

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Banka hesabını birkaç bin lira karşılığında başkasına “kiraya veren” biri için iban kiralama cezası, 31 Temmuz 2026’dan bu yana eskisinden farklı hesaplanıyor. 7589 sayılı Kanun, Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesine yeni bir dördüncü fıkra ekledi: Dolandırıcılığa katkısı yalnızca hesabını, kartını ya da hesaba erişim bilgilerini vermekten ibaret olan kişinin cezası yarı oranında indirilir. Bu değişiklik, hükmün ertelenmesi, HAGB ve infaz süresi gibi sonuçları da doğrudan etkiliyor.

Hesabını Başkasına Kullandıran Kişi Hangi Suçtan Yargılanır?

Uygulamada “IBAN kiralama” denilen fiil, kanunda ayrı bir suç olarak tanımlanmış değildir. Hesap sahibi, başkalarının yürüttüğü dolandırıcılığa iştirak eden kişi olarak yargılanır. Dolandırıcılar mağdurdan para isterken kendi adlarına açılmış hesapları kullanmak istemez; parayı bir aracı hesaba yatırtır, oradan hızla çekerler. Aracı hesabın sahibi de bu zincirin bir halkası hâline gelir.

Mağdur internet üzerinden, sahte ilan veya mesajla kandırıldıysa suç çoğunlukla TCK 158/1-f kapsamına girer: bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması. (f) bendine giren olaylarda hapis dört yıldan başlar, on yıla kadar çıkabilir. Bu bentte adli para cezası, dolandırıcıların sağladığı menfaatin iki katının altında belirlenemez. Basit dolandırıcılıkta (TCK 157) ise ceza bir yıldan beş yıla kadardır.

Hesabın kimin adına olduğu tek başına mahkûmiyet için yetmez. Savcılık, hesap sahibinin parayı bir dolandırıcılık için kullandırdığını bildiğini ve buna rıza gösterdiğini ortaya koymak zorundadır. Fail, azmettiren ve yardım eden ayrımı için suça iştirak ve faillik yazısı genel çerçeveyi verir.

IBAN Kiralama Cezası 7589 ile Nasıl Değişti?

Yeni 158/4’e göre dolandırıcılığa iştirak, “kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla” kendine ya da başkasına ait banka kartı, kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilir. İndirim hem 157 hem 158 kapsamındaki dolandırıcılık için geçerlidir.

Fıkranın kapsamı dardır. Hesabını veren kişi mağdurla konuşmuş, sahte ilanı hazırlamış ya da parayı kendi eliyle çekip teslim etmişse katkısı artık “hesap vermekle sınırlı” sayılmayabilir. Bu durumda indirim uygulanmaz ve kişi diğer faillerle aynı aralıktan cezalandırılabilir. Dosyadaki banka hareketleri, ATM kayıtları ve yazışmalar bu ayrımın temel delilidir.

Tablo yalnızca mekanizmayı gösterir. Mahkeme alt sınırın üstüne çıkabilir, üç veya daha fazla kişinin birlikte işlemesi hâlinde 158/3 uyarınca cezayı yarı oranında artırabilir, birden fazla mağdur varsa zincirleme suç hükmünü (TCK 43) uygulayabilir. Her artırım, iki yıllık eşiği aşma ihtimalini büyütür.

Eski Tarihli Dosyalarda Yeni İndirim Uygulanır mı?

Uygulanır. TCK 7/2’ye göre suç tarihinden sonra yürürlüğe giren kanun failin lehine ise o kanun uygulanır. 158/4 cezayı azalttığı için 31 Temmuz 2026’dan önce verilen hesaplar bakımından da dikkate alınır. 7589 sayılı Kanun bu geçişi ayrıca geçici 1. maddesinde düzenledi.

• İstinafta bekleyen dosyalar: Bölge adliye mahkemesi, 158/4’ün uygulanacağı sanıklar hakkındaki hükmü bozar ve dosyayı ilk derece mahkemesine gönderir (geçici 1/6).
• Yargıtay aşamasındaki dosyalar: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ilk derece mahkemesine iade edilir.
• Kesinleşmiş ve infazdaki dosyalar: Lehe kanunun değerlendirilmesi 5275 sayılı Kanun m.98/1-a uyarınca hükmü veren mahkemeden istenir.

Hesabını Bilmeden Kullandıran Kişi Sorumlu Olur mu?

Dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur; taksirle iştirak mümkün değildir. 158/4 de “haksız bir menfaat sağlamak amacıyla” verilen bilgileri esas alır. Diyelim ki bir öğrenci, sosyal medyada gördüğü “evden ek iş” ilanına başvurmuş, kendisinden “maaş ödemesi için” kart bilgisi ve şifre istenmiş. Öğrencinin para karşılığı hesabını kiraladığını bildiği ispatlanamazsa mahkûmiyet kurulamaz.

Ancak bu savunma, hesaptan yapılan işlemlerle çelişmemelidir. Hesaba kısa sürede çok sayıda yabancı kişiden para gelmiş, para aynı gün çekilmiş ve hesap sahibi bunun karşılığında ödeme almışsa mahkeme “bilmiyordum” beyanını inandırıcı bulmayabilir. Kart veya kimlik kaybolmuşsa bunun ne zaman, nereye bildirildiği önem taşır. Kimlik bilgilerinizin sizden habersiz kullanıldığını düşünüyorsanız başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması suçuyla ilgili yazı konuyu tamamlar.

Soruşturma Aşamasında Hesap Sahibini Neler Bekler?

Dosya çoğunlukla mağdurun şikâyetiyle başlar. Banka, şüpheli gördüğü işlemleri 5549 sayılı Kanun m.4 uyarınca MASAK’a bildirmek zorundadır. Aklama şüphesi bulunan işlemler, aynı Kanunun 19/A maddesine göre yedi iş günü süreyle askıya alınabilir. Bu nedenle hesap sahibi çoğu zaman olayı hesabının kısıtlanmasıyla öğrenir.

Savcılık, suçtan elde edildiğine dair kuvvetli şüphe varsa hesaba elkonulmasını isteyebilir; dolandırıcılık (TCK 157, 158) CMK 128’deki katalogda sayılmıştır ve bu karara yalnızca hâkim karar verebilir. Şüpheli ifadeye çağrılır, gerekirse gözaltına alınır; ayrıntılar için yakalama ve gözaltı işlemleri yazısına bakılabilir. Adli kontrol olarak yurt dışına çıkış yasağı da (CMK 109/3-a) gündeme gelebilir.

Hükümden Sonra Ne Olur: HAGB, Erteleme ve İnfaz

CMK 231, 7589 sayılı Kanunla yeniden yazıldı. Mahkemenin kurduğu hapis cezası iki yılı geçmiyorsa ya da hüküm adli para cezasıysa HAGB yolu açıktır. Üç şart birlikte aranır: sanığın geçmişte kasıtlı suçtan mahkûmiyeti bulunmamalı, mahkeme onun tekrar suç işlemeyeceğine kanaat getirmeli ve mağdurun kaybı bütünüyle karşılanmalıdır. Zarar hemen ödenemiyorsa, beş yıllık denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da bu karar verilebilir. Yeni metne göre HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez.

HAGB verilmezse ceza, TCK 51 koşulları varsa ertelenebilir: iki yıl veya daha az hapis, daha önce kasıtlı suçtan üç aydan fazla hapse mahkûm olmamak ve olumlu kanaat. Seçenek yaptırıma çevirme ise ancak bir yıl veya daha az süreli “kısa süreli” hapiste mümkündür (TCK 49/2, 50). İki yılı aşan cezada infaz yoluna gidilir.

Cezaevine girilirse dolandırıcılık için koşullu salıverilme oranı kural olarak yarıdır (5275 m.107/2). Suç bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse oran üçte ikiye çıkar (m.107/4), tekerrürde de üçte iki uygulanır (m.108). Hükümlü açık kuruma geçmişse ve koşullu salıverilme tarihine en çok bir yıl kalmışsa, iyi hâl şartıyla, o tarihe kadarki süreyi dışarıda denetimli serbestlik tedbiriyle tamamlamayı isteyebilir (m.105/A). Genel infaz düzeni için hapis cezaları yazısı yol gösterir.

Mahkûmiyetin Adli Sicil, Memuriyet ve Silah Ruhsatına Etkisi

Kesinleşen mahkûmiyet adli sicile işlenir ve infaz tamamlanınca arşiv kaydına alınır (5352 m.9). Arşivdeki kayıt da kural olarak beş yıl sonra bütünüyle silinir. Anayasa’nın 76. maddesi veya TCK dışındaki kanunlar uyarınca hak kaybı doğuran mahkûmiyetlerde ise bu süre, hakların iadesi kararı alınmışsa on beş yıl, alınmamışsa otuz yıla uzar (m.12). HAGB kararı ise adli sicile değil, bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir (CMK 231/13).

Memuriyet bakımından sonuç ağırdır. 657 sayılı Kanun m.48/A-5, cezanın süresine bakmaksızın ve affa uğramış olsa bile dolandırıcılıktan mahkûm olmayı memuriyete engel sayar. Kasten işlenen suçtan hapis cezası, TCK 53 uyarınca infaz tamamlanana kadar kamu görevi, vasilik ve şirket yöneticiliği gibi hakları da kısıtlar. Silah ruhsatı için 6136 m.7 ayrı bir bekleme öngörür: kasıtlı suçtan bir yılı aşan hapis alan kişi, cezası bitince beş yıl dolmadan ve hakları mahkemece iade edilmeden ruhsat alamaz.

IBAN Kiralama Soruşturması İçin Adım Adım

1. Belgeleri toplayın. Bankadan son altı ayın hesap dökümünü, kartın ve şifrenin kime ne zaman verildiğini gösteren mesajları, ilan veya iş teklifinin ekran görüntülerini alın.
2. Bildirimleri kontrol edin. Kart ya da kimlik kaybı varsa bankaya ve kolluğa ne zaman bildirildiğini gösteren belgeyi edinin; bildirim yoksa tarihi not edin.
3. İfadeye avukatla gidin. Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluktaki ifadede çelişkili açıklama, sonradan düzeltilmesi zor bir delile dönüşebilir.
4. Zararı değerlendirin. Hesabınıza gelen tutarı ve mağdurları listeleyin. Kovuşturma başlamadan ödeme TCK 168/1, hüküm verilmeden ödeme 168/2 indirimini ve HAGB’nin zarar şartını etkiler.
5. Elkoyma kararına itiraz edin. Hesaba hâkim kararıyla elkonulduysa kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde kararı veren hâkimliğe itiraz edin (CMK 268).
6. Hükmü süresinde denetletin. İstinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273); dilekçe hükmü veren asliye ceza mahkemesine verilir.

IBAN Kiralama Cezası Hakkında Merak Edilenler

Hesap kullandırma suçlamasıyla karşılaşan kişinin dosyası, bankacılık kayıtlarının incelenmesini de gerektirdiği için Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku ile Bilişim Hukuku alanlarının kesiştiği bir konudur. Temel suç tanımı için dolandırıcılık suçları yazısına da bakılabilir.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.