Yargıtay Kararı: Düzeltilerek Esastan Ret Kararının Temyiz Edilebilirliği ve Sanığın İradesi
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: CMK 261, 286, 298; Yargıtay 1. CD 2019/1839 E., 2019/3549 K.
İstinaf incelemesinden sonra bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesinin hükmünde gördüğü bir hatayı yeniden yargılama yapmadan düzeltebilir ve istinaf başvurusunu esastan reddedebilir. Bu karara düzeltilerek esastan ret denir. Düzeltilerek esastan ret kararının temyiz edilip edilemeyeceği, cezanın miktarına ve suçun türüne göre CMK 286’daki ayrıntılı kurallara bağlıdır.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 02.07.2019 tarihli kararında Ankara Bölge Adliye Mahkemesinden gelen bir dosyada, nitelikli yağma yönünden verilen düzeltilerek esastan ret kararının kesin olduğunu, diğer suç yönünden ise sanığın hükmün onanmasını istediğini dikkate alarak müdafiin temyiz istemini reddetmiştir.
Karar künyesi
- Mahkeme
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi
- Esas ve karar
- 2019/1839 E., 2019/3549 K.
- Karar tarihi
- 02.07.2019
- Suçlar
- Kasten öldürmeye teşebbüs, nitelikli yağma
- Sonuç
- Temyiz isteminin reddi, oybirliği
Bu yazıda neler var?
Olay ve yargılama süreci
Sanık, kasten öldürmeye teşebbüs ve nitelikli yağma suçlarından ilk derece mahkemesinde mahkûm edilmiştir. İstinaf incelemesini yapan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi, hükümleri düzelterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Sanık müdafii 24.01.2019 tarihinde bu kararı temyiz etmiştir. Ancak sanık, 27.03.2019 ve 08.04.2019 tarihli dilekçeleriyle kasten öldürmeye teşebbüs suçundan verilen cezanın onanmasını istemiştir.
Uyuşmazlık
Kararda iki soru bulunmaktadır. Birincisi, nitelikli yağma yönünden verilen düzeltilerek esastan ret kararının temyiz kabiliyeti bulunup bulunmadığıdır. İkincisi, sanığın kendisi hükmün onanmasını isterken müdafiin yaptığı temyiz başvurusunun incelenip incelenemeyeceğidir.
Yargıtay’ın değerlendirmesi
Yargıtay, nitelikli yağma suçu yönünden bölge adliye mahkemesince verilen düzeltilerek esastan ret kararının CMK 286/2-b uyarınca kesin olduğunu ve temyiz kabiliyeti bulunmadığını tespit etmiştir. Bu hüküm, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararlarını temyiz dışında bırakmaktadır.
Kasten öldürmeye teşebbüs suçu yönünden ise sanığın dilekçeleriyle cezanın onanmasını açıkça istediği dikkate alınmıştır. Daire, müdafiin temyiz istemini reddetmiş ve dosyanın incelenmeksizin ilk derece mahkemesine iadesine oybirliğiyle karar vermiştir. Bu sonuç, avukatın müdafiliğini üstlendiği kişinin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla kanun yollarına başvurabileceğini düzenleyen CMK 261 ile uyumludur.
Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
Karar, istinaf sonrasında temyiz yoluna gitmeden önce kararın türünün ve cezanın miktarının dikkatle incelenmesi gerektiğini göstermektedir. Düzeltilerek esastan ret kararı, şeklen bir istinaf ret kararıdır. Ceza beş yıl veya daha az ise ve bölge adliye mahkemesi cezayı artırmamışsa karar kesinleşir ve temyiz başvurusu CMK 298 uyarınca reddedilir.
Kararın ikinci yönü, sanık ile müdafi arasındaki irade uyumudur. Sanığın hükmün onanmasını istediği bir durumda müdafiin temyiz başvurusu sonuç doğurmaz. Uygulamada sanığın cezaevinden gönderdiği dilekçeler, müdafiin bilgisi dışında kanun yolu başvurusunun kaderini değiştirebilir. Bu nedenle sanık ile müdafi arasında kanun yolu stratejisi konusunda açık bir iletişim kurulması önem taşır.

Benzer durumda ne yapılmalı?
Bölge adliye mahkemesi kararı tebliğ edildiğinde önce kararın türü belirlenmelidir: esastan ret, düzeltilerek esastan ret, bozma veya yeniden hüküm. Ardından her suç için ayrı ayrı CMK 286/2’deki istisnaların uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmelidir. Birden fazla suçun bulunduğu dosyalarda bir suç yönünden karar kesinleşirken diğer suç yönünden temyiz yolu açık olabilir.
Pratik bilgi: Sanık temyizden vazgeçmek veya hükmün onanmasını istemek istiyorsa, bu kararı müdafiiyle birlikte vermesi ve dilekçeyi müdafiin bilgisiyle sunması karışıklığı önler.
Düzeltilerek Esastan Ret Hakkında Merak Edilenler
Düzeltilerek esastan ret kararı temyiz edilebilir mi?
Cezanın miktarına ve suç türüne bağlıdır. İlk derece mahkemesinin verdiği beş yıl veya daha az hapis cezasını artırmayan kararlar CMK 286/2-b uyarınca kesindir.
Sanık onama isterse müdafiin temyizi incelenir mi?
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, sanığın dilekçeyle hükmün onanmasını istediği durumda müdafiin temyiz istemini reddetmiştir. CMK 261 de avukatın, müvekkilinin açık arzusuna aykırı olarak kanun yoluna başvuramayacağını düzenler.
Temyiz edilemeyen karar için başvurulursa ne olur?
Yargıtay, hükmün temyiz edilemez olduğunu saptarsa CMK 298 uyarınca temyiz istemini reddeder.
Birden fazla suçta temyiz ayrı ayrı mı değerlendirilir?
Evet. Her suç için verilen hüküm, ceza miktarı ve CMK 286/2 istisnaları bakımından ayrı ayrı değerlendirilir.
Dayanak mevzuat ve karar
- Ceza Muhakemesi Kanunu (5271): m.261, 286, 298
- Yargıtay Karar Arama: 1. Ceza Dairesi, 2019/1839 E., 2019/3549 K., 02.07.2019
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


