Yargıtay Kararı: Çağrıya Uymayan Sanık Hakkındaki Yakalama Emri ve Tazminat Talebi
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: CMK 141, 142, 199; Yargıtay 12. CD 2021/956 E., 2022/3717 K.
CMK 141, kanuna aykırı yakalama ve tutuklama gibi koruma tedbirleri nedeniyle zarara uğrayan kişilere devletten tazminat isteme hakkı tanır. Ancak her yakalama işlemi tazminat hakkı doğurmaz. Yakalamanın kanuna uygun olup olmadığı, kişinin bu işleme kendi davranışıyla neden olup olmadığı ve özgürlüğünden ne kadar süre yoksun kaldığı birlikte değerlendirilir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 16.05.2022 tarihli kararında, mahkemenin çağrısına uymadığı için hakkında yakalama emri çıkarılan ve yakalandığı gün serbest bırakılan kişinin tazminat talebinin reddini onamıştır. Karar, yakalama emri nedeniyle açılan tazminat davalarında kişisel kusur ölçütünün önemini göstermektedir.
Karar künyesi
- Mahkeme
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi
- Esas ve karar
- 2021/956 E., 2022/3717 K.
- Karar tarihi
- 16.05.2022
- Dava
- Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
- Sonuç
- Tazminat talebinin reddinin onanması, oybirliği
Bu yazıda neler var?
Olay ve yargılama süreci
Davacı, Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen bir davada sanık konumundadır. Mahkeme, sorgusu için yapılan çağrıya uymaması üzerine CMK 199 uyarınca davacı hakkında yakalama emri çıkarmıştır. Davacı yakalanmış, aynı gün mahkemeye çıkarılmış, savunması alınmış ve serbest bırakılmıştır.
Davacı daha sonra bu yakalama işlemi nedeniyle uğradığı zararın tazmini için ağır ceza mahkemesinde koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açmıştır. Mahkeme davayı reddetmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, mahkemenin çağrısına uymadığı için CMK 199 uyarınca hakkında yakalama emri çıkarılan, yakalandığı gün hâkim önüne çıkarılıp serbest bırakılan kişinin CMK 141 kapsamında tazminat isteyip isteyemeyeceğidir.
Yargıtay’ın değerlendirmesi
Yargıtay, CMK 199’un mahkemeye sanığın hazır bulunmasına ve zorla getirme kararı veya yakalama emriyle getirilmesine her zaman karar verebilme yetkisi tanıdığını dikkate almıştır. Mahkemenin, çağrıya uymayan sanık hakkında yakalama emri düzenlemesi kanuna uygun bir işlemdir ve bu işlemde kusurlu bir davranış bulunmamaktadır.
Daire, yakalama emrinin davacının şahsi kusurundan kaynaklandığını, davacının yakalandığı gün mahkemeye çıkarılıp serbest bırakıldığını ve gözaltında kalmadığını vurgulamıştır. Bu nedenle tazminat talebinin reddinde isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin temyiz itirazları reddedilerek hüküm oybirliğiyle onanmıştır.
Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
Karar, tazminat davalarında yakalama emrinin kaynağının belirleyici olduğunu göstermektedir. Kişi, kendisine usulüne uygun yapılan çağrıya uymadığı için yakalanmışsa, bu işlem kanuna uygun sayılır ve kişinin kendi davranışından kaynaklanır. Özgürlükten yoksunluğun çok kısa sürmesi ve kişinin gözaltına alınmadan aynı gün serbest bırakılması da tazminat talebini zayıflatan bir unsurdur.
Buna karşılık çağrı kâğıdı kişiye usulüne uygun tebliğ edilmemişse, kişi adres değişikliği nedeniyle çağrıdan haberdar olmamışsa veya yakalandıktan sonra kanuni süre içinde hâkim önüne çıkarılmamışsa durum farklı değerlendirilebilir. Bu ayrımlar, her dosyada tebligat belgeleri ve yakalama tutanaklarıyla ortaya konulmalıdır.
7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra CMK 141/1’in (e), (f) ve (l) bentleri kapsamındaki tazminat istemleri bakımından 6384 sayılı Kanundaki Tazminat Komisyonu usulü uygulanır. Diğer bentlere dayanan istemler ağır ceza mahkemesinde görülmeye devam eder.

Benzer durumda ne yapılmalı?
Hakkında yakalama için çıkarılmış bir karar bulunduğunu öğrenen kişi, beklemeden mahkemeye veya bir savcılığa başvurarak ifadesini vermelidir. Bu yöntem hem özgürlükten yoksun kalma süresini ortadan kaldırır hem de sonraki tazminat değerlendirmesinde lehe bir durum yaratır. Tazminat davası açmayı düşünen kişi ise çağrı kâğıdının tebliğine ilişkin belgeleri incelemelidir.
Dikkat: Tazminat istemi, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (CMK 142/1).
Yakalama Emri Hakkında Merak Edilenler
Yakalama emri nedeniyle tazminat alınabilir mi?
Yakalama emri kanuna aykırıysa veya kanuni süreler ihlal edilmişse CMK 141 kapsamında tazminat istenebilir. Çağrıya uymama nedeniyle çıkarılan kanuna uygun yakalama emrinde Yargıtay tazminat talebinin reddini onamıştır.
Çağrıya uymayan sanık hakkında yakalama kararı çıkarılabilir mi?
Evet. CMK 199 uyarınca mahkeme, sanığın zorla getirme kararı veya yakalama emriyle getirilmesine her zaman karar verebilir.
Tazminat davası ne zaman açılmalı?
Kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır (CMK 142/1).
Hakkımda yakalama emri olduğunu öğrenirsem ne yapmalıyım?
Beklemeden mahkemeye veya savcılığa başvurarak ifade vermek, özgürlükten yoksun kalma süresini ortadan kaldırır ve dosyanın ilerlemesini sağlar.
Dayanak mevzuat ve karar
- Ceza Muhakemesi Kanunu (5271): m.141, 142, 144, 199
- Yargıtay Karar Arama: 12. Ceza Dairesi, 2021/956 E., 2022/3717 K., 16.05.2022
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


