Zincirleme suçta hukuki kesintiye ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararı kapak görseli

Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararı: Zincirleme Suçta Hukuki Kesinti ve Diğer Dosyaların Getirtilmesi

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 43, 204; Yargıtay CGK 2018/120 E., 2018/627 K.

Aynı suç işleme kararıyla, değişik zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suçu birden fazla kez işleyen kişiye TCK 43 uyarınca tek ceza verilir ve bu ceza artırılır. Bu kurum, zincirleme suç olarak bilinir. Uygulamada en çok tartışılan konu, zincirin hangi noktada koptuğudur. Yargıtay bu noktayı hukuki kesinti kavramıyla belirler ve kesintiyi kural olarak ilk iddianamenin düzenlendiği tarih olarak kabul eder.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 11.12.2018 tarihli kararında resmi belgede sahtecilik suçundan yargılanan sanığın adli sicilinde görünen benzer tarihli dosyaların getirtilmeden hüküm kurulmasını eksik araştırma saymış ve yerel mahkemenin direnme hükmünü bozmuştur.

Karar künyesi

Mahkeme
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
Esas ve karar
2018/120 E., 2018/627 K.
Karar tarihi
11.12.2018
Suç
Resmi belgede sahtecilik
Sonuç
Direnme hükmünün bozulması, oybirliği
Bu yazıda neler var?
  1. Olay ve yargılama süreci
  2. Uyuşmazlık
  3. Ceza Genel Kurulunun değerlendirmesi
  4. Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
  5. Benzer durumda ne yapılmalı?
  6. Hukuki Kesinti Hakkında Merak Edilenler

Olay ve yargılama süreci

Sanık, araç muayene işlemlerine ilişkin resmi belgede sahtecilik suçundan İzmir 13. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılanmış ve 10.02.2011 tarihli kararla TCK 204/1 uyarınca üç yıl hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 15.12.2014 tarihinde, benzer dosyaların getirtilerek zincirleme suç hükümlerinin değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur.

Yerel mahkeme 09.10.2017 tarihinde önceki hükümde direnmiştir. Dosya bu nedenle Ceza Genel Kurulunun önüne gelmiştir. Sanığın adli sicil kaydında ve UYAP’ta, suç tarihleri 22.09.2005 ve 24.03.2006 olan ve İzmir’deki iki ayrı asliye ceza mahkemesinde görülen dosyalar bulunmaktadır.

Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, sanığın benzer nitelikteki diğer dosyalarının getirtilmeden ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan hüküm kurulmasının eksik araştırma niteliği taşıyıp taşımadığıdır.

Ceza Genel Kurulunun değerlendirmesi

Ceza Genel Kurulu, adli sicilde ve UYAP’ta görünen dosyalardaki suç tarihlerinin incelenen dosyadaki suç tarihine yakın olduğunu ve aralarında hukuki kesinti bulunmadığını tespit etmiştir. Kurul, önceki içtihatlarına atıf yaparak hukuki kesintiyi oluşturan ilk iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar aynı suç işleme kararıyla aynı mağdura karşı işlenen eylemlerin zincirleme tek suç oluşturacağını, iddianameden sonraki eylemlerin ise ayrı bir suç sayılacağını vurgulamıştır.

Resmi belgede sahtecilik suçunda mağdur, kamu güvenini temsil eden toplumdur. Bu nedenle farklı belgelerde gerçekleştirilen sahtecilik eylemleri de aynı mağdura karşı işlenmiş sayılabilir. Diğer dosyalar getirtilip suç tarihleri, iddianame tarihleri ve eylemlerin niteliği incelenmeden zincirleme suç koşullarının değerlendirilmemesi eksik araştırma olarak kabul edilmiş ve direnme hükmü oybirliğiyle bozulmuştur.

Kararın önemi ve uygulamaya etkisi

Karar, zincirleme suç değerlendirmesinin yalnızca önündeki dosyayla sınırlı yapılamayacağını göstermektedir. Mahkeme, sanığın adli sicil kaydını ve UYAP kayıtlarını inceleyerek aynı türden suçlar içeren diğer dosyaları tespit etmeli ve bunları getirtmelidir. Aksi hâlde sanık aynı suç işleme kararının parçası olan eylemler için ayrı ayrı cezalandırılabilir.

Hukuki kesinti kavramı, zincirin hangi eylemleri kapsayacağını belirler. İlk iddianameden önceki tüm eylemler tek bir zincirleme suç olarak değerlendirilebilirken, iddianameden sonra işlenen eylemler yeni bir suç oluşturur. Bu ayrım, toplam cezayı ve infaz süresini doğrudan etkiler. Diğer dosyalar kesinleşmiş olsa bile, zincirleme suç değerlendirmesi için birleştirme ve kesinleşmiş hükmün etkisi ayrıca incelenir.

Zincirleme suçta hukuki kesintinin etkisini gösteren tablo
Hukuki kesintinin etkisi

Benzer durumda ne yapılmalı?

Aynı türden birden fazla dosyası bulunan sanık veya müdafii, dosyaların listesini, suç tarihlerini ve iddianame tarihlerini çıkarmalı ve mahkemeye sunmalıdır. Dosyaların birleştirilmesi veya getirtilmesi açıkça talep edilmeli, zincirleme suç hükümlerinin uygulanması istenmelidir.

Pratik bilgi: Adli sicil kaydı ve UYAP dosya sorgusu, aynı suç işleme kararı kapsamında değerlendirilebilecek diğer dosyaları tespit etmenin en hızlı yoludur. İddianame tarihleri her dosya için ayrı ayrı belirlenmelidir.

Hukuki Kesinti Hakkında Merak Edilenler

Zincirleme suçta hukuki kesinti nedir?

Zincirleme suçun hangi eylemleri kapsayacağını belirleyen sınırdır. Yargıtay, hukuki kesintiyi kural olarak ilk iddianamenin düzenlendiği tarih olarak kabul eder.

İddianameden sonra işlenen eylem zincire dahil olur mu?

Ceza Genel Kuruluna göre iddianameden sonraki eylemler ayrı bir suç oluşturur ve zincirleme suç kapsamına girmez.

Mahkeme diğer dosyaları getirtmek zorunda mı?

Adli sicilde veya UYAP’ta benzer tarihli dosyalar görünüyorsa, bu dosyalar getirtilmeden zincirleme suç değerlendirmesi yapılmaması eksik araştırma sayılır.

Resmi belgede sahtecilikte zincirleme suç uygulanır mı?

Evet. Bu suçta mağdur kamu güvenini temsil eden toplumdur; aynı suç işleme kararıyla işlenen eylemler zincirleme suç oluşturabilir.

Dayanak mevzuat ve karar

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.