Görevi kötüye kullanma suçunda kişi mağduriyetine ilişkin Yargıtay kararı kapak görseli

Yargıtay Kararı: Görevi Kötüye Kullanmada Kişi Mağduriyeti ve Personelin Görevlendirilmesi

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 43, 257; Yargıtay 9. CD 2020/2617 E., 2021/315 K.

TCK 257/1, kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında görevinin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisini cezalandırır. Suçun oluşması için görevin gereklerine aykırılık yanında bu üç sonuçtan birinin gerçekleşmesi gerekir. Uygulamada en çok tartışılan sonuç ise kişi mağduriyetidir.

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 27.01.2021 tarihli kararında, kişi mağduriyetinin ekonomik zararla sınırlı olmadığını ve bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı kapsadığını belirterek, bir mühendisi mesleğiyle ilgisi bulunmayan işlerde görevlendiren birlik başkanı hakkındaki beraati bozmuştur.

Karar künyesi

Mahkeme
Yargıtay 9. Ceza Dairesi
Esas ve karar
2020/2617 E., 2021/315 K.
Karar tarihi
27.01.2021
Suç
Görevi kötüye kullanma
Sonuç
Beraatin bozulması, oybirliği
Bu yazıda neler var?
  1. Olay ve yargılama süreci
  2. Uyuşmazlık
  3. Yargıtay’ın değerlendirmesi
  4. Kararın önemi ve benzer içtihatlar
  5. Benzer durumda ne yapılmalı?
  6. Kişi Mağduriyeti Hakkında Merak Edilenler

Olay ve yargılama süreci

Katılan, bir sulama birliğinde ziraat mühendisi olarak çalışmaktadır. Sanık ise aynı dönemde birliğin başkanıdır. Katılanın görevine son verilmiş, bu işlem idare mahkemesince iptal edilmiştir. Katılan göreve döndükten sonra sanık, onu mühendislik bilgisi gerektirmeyen bir biçimde sulama kanallarının kontrolüyle görevlendirmiştir.

Katılanın şikâyeti üzerine açılan davada mahkeme, 25.03.2014 tarihli bir bilirkişi raporuna dayanarak sanığın beraatine karar vermiştir. Hüküm katılan tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tebliğnamede onama görüşü bildirmiştir.

Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, bir kamu görevlisinin emrindeki personeli mesleki niteliğine uygun olmayan işlerde görevlendirmesinin TCK 257 anlamında kişi mağduriyeti oluşturup oluşturmadığıdır.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Yargıtay, görevi kötüye kullanma suçunun oluşması için görevin gereklerine aykırı davranış yanında kişilerin mağduriyeti, kamunun zararı veya kişilere haksız menfaat sağlanması sonuçlarından birinin gerçekleşmesi gerektiğini hatırlatmıştır. Somut olayda kamu zararı ve haksız menfaat bulunmadığından, değerlendirilmesi gereken unsur kişi mağduriyetidir.

Daire, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 25.02.2014 tarihli kararına atıf yaparak kişi mağduriyetinin ekonomik zararla sınırlı olmadığını, bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı kapsadığını belirtmiştir. İdari yargı kararıyla göreve dönen mühendisin mesleğiyle bağdaşmayan işlerle görevlendirilmesi katılanın mağduriyetine yol açmıştır. Bu nedenle icrai davranışla zincirleme şekilde görevi kötüye kullanma suçunun oluştuğu kabul edilmiş, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak beraat kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Daire tebliğnamedeki onama görüşüne katılmamış ve hükmü oybirliğiyle bozmuştur.

Kararın önemi ve benzer içtihatlar

Karar, kamu kurumlarında personel yönetimine ilişkin uyuşmazlıklarda ceza sorumluluğunun sınırlarını göstermektedir. Yönetici, görevlendirme yetkisini kişiyi cezalandırmak, yıldırmak veya mesleki gelişimini engellemek için kullanırsa, ortada maddi bir zarar olmasa da kişi mağduriyeti oluşabilir. Özellikle idari yargı kararının etkisiz bırakılmasına yönelik görevlendirmeler bu açıdan dikkatle incelenir.

Yargıtay’ın diğer kararları da bu yaklaşımı tamamlar. 5. Ceza Dairesi, kişi mağduriyeti veya kamu zararının somut gerekçesi açıklanmadan kurulan mahkûmiyeti bozmuştur. 19. Ceza Dairesi ise mağduriyet, kamu zararı veya haksız menfaat bulunmayan bir olayda verilen beraat kararını onamıştır. Bu kararlar, unsurların her dosyada somut olarak gösterilmesi gerektiğini ortaya koyar.

Görevi kötüye kullanma suçunun unsurları
TCK 257 unsurları

Benzer durumda ne yapılmalı?

Kamu kurumunda görevlendirme yoluyla mağdur edildiğini düşünen çalışan, görevlendirme yazılarını, görev tanımını, mesleki niteliğini gösteren belgeleri ve varsa idari yargı kararlarını bir araya getirmelidir. Şikâyet dilekçesinde görevlendirmenin hangi nedenle görev tanımına aykırı olduğu ve kişisel olarak hangi hakların ihlal edildiği somut biçimde anlatılmalıdır.

Pratik bilgi: Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında görevle ilgili suçlarda soruşturma izni gerekebilir (4483 sayılı Kanun). İzin sürecine itiraz imkânı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Kişi Mağduriyeti Hakkında Merak Edilenler

Kişi mağduriyeti nedir?

Yargıtay’a göre kişi mağduriyeti ekonomik zararla sınırlı kalmaz; bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı kapsar.

Personeli mesleği dışında çalıştırmak suç mu?

Görevlendirme görev tanımına aykırıysa ve kişinin haklarını ihlal ediyorsa görevi kötüye kullanma suçu gündeme gelebilir. Yargıtay 9. Ceza Dairesi incelenen olayda suçun oluştuğunu kabul etmiştir.

Görevi kötüye kullanmanın cezası nedir?

Altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıdır (TCK 257/1). Zincirleme işlenmesi hâlinde TCK 43 uyarınca artırım yapılır.

Kamu görevlisi hakkında doğrudan soruşturma açılabilir mi?

Görevle ilgili suçlarda kural olarak 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma izni gerekir.

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.