Kaçak Sigara ve Makaron Cezası: Ticari Miktar, Bandrol ve Etkin Pişmanlık (5607 Sayılı Kanun)
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: 5607 sayılı Kanun m.3, 5 ve 13; TCK 54
Kargo aracında ele geçirilen koliler dolusu makaron, bir dükkânda satışa sunulan bandrolsüz paketler ya da bir depoda saklanan kaçak tütün, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında ciddi hapis cezalarına konu olabilir. Kaçak sigara dosyalarında cezanın miktarını belirleyen en önemli unsurlar, eşyanın ticari miktarda olup olmadığı, değeri ve failin bunu bilerek ticari amaçla hareket edip etmediğidir.
Bu yazıda 5607 sayılı Kanunun 3. maddesindeki kaçak eşya ve bandrolsüz tütün mamullerine ilişkin suçları, tütün mamulleri için öngörülen artırımı, Yargıtay’ın ticari miktar değerlendirmesini, değere göre artırım ve indirimi, etkin pişmanlık ve müsadere kurallarını anlatıyoruz.
Bir bakışta
- Dayanak
- 5607 sayılı Kanun m.3
- Ticari amaçla satın alma, satma, taşıma, saklama
- Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para (m.3/5)
- Tütün mamulü ve makaron
- Ceza yarısından iki katına kadar artırılır, en az üç yıl (m.3/10)
- Bandrolsüz ürün
- Üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para (m.3/18)
- Etkin pişmanlık
- Gümrüklenmiş değerin iki katı ödenirse ceza indirilir (m.5/2)
Bu yazıda neler var?
Kaçak sigara hangi suçları oluşturur?
5607 sayılı Kanunun 3. maddesi, eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın ülkeye sokulmasını ve bu eşyanın ticari amaçla satın alınmasını, satışa arz edilmesini, satılmasını, taşınmasını veya saklanmasını ayrı ayrı cezalandırır. Kaçak eşyayı bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (m.3/5).
Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın tütün, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması hâlinde cezalar yarısından iki katına kadar artırılır; bu artırım sonucunda verilecek ceza üç yıldan az olamaz (m.3/10). Bu nedenle kaçak sigara ve makaron dosyalarında cezanın alt sınırı fiilen üç yıl hapse yükselir.

Bandrolsüz tütün mamulleri
5607 sayılı Kanunun 3/18. maddesi, ambalajlarında bandrol, etiket, hologram veya benzeri işaret bulunmayan ya da taklit veya yanıltıcı işaret taşıyan tütün mamulleri, makaron ve yaprak sigara kâğıdını ticari amaçla üreten, bulunduran, nakleden, satışa arz eden, satan veya bu özelliğini bilerek ticari amaçla satın alan kişiyi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırır.
Bu hüküm, yurt dışından kaçak olarak getirilmeyen ancak yurt içinde bandrolsüz olarak üretilen veya satılan ürünleri kapsar. Ürünlerin kaçak olarak yurda sokulduğu anlaşılırsa, kaçakçılık ve tütün mamullerine ilişkin artırım hükümleri uygulanır. Eşyanın menşeinin tespiti, uygulanacak fıkrayı belirler.
Ticari miktar nasıl belirlenir?
Kanundaki suçların çoğu ticari amaç unsuruna bağlıdır. Kişisel kullanım amacıyla bulundurulan az miktardaki kaçak sigara, ticari amaç bulunmadığı için bu suçları oluşturmayabilir. Ticari amacın varlığı ise ele geçirilen eşyanın miktarı, çeşitliliği, paketleme şekli, ele geçirildiği yer ve failin mesleği gibi olgularla belirlenir.
Yargıtay, yüz binlerce adet makaronun veya yüzlerce kilogram tütün ürününün ticari miktar ve mahiyette olduğunu kabul etmektedir. Örneğin kargo araçlarında farklı tarihlerde ele geçirilen toplam 780.000 adet makaron ve 2.500 kilogram kaçak çay, Yargıtay tarafından ticari miktar ve mahiyette kabul edilmiştir. Daha az miktarlarda ise kişinin kullanım alışkanlığı ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Değere göre artırım ve indirim
5607 sayılı Kanunun 3/23. maddesine göre suçların konusunu oluşturan eşyanın değerinin fahiş olması hâlinde cezalar yarısından bir katına kadar artırılır. 7242 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre ise eşyanın değerinin hafif olması hâlinde cezalar yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde üçte birine kadar indirilir.
Değer, eşyanın gümrüklenmiş değeri esas alınarak belirlenir ve kaçak eşya tespit varakalarında yer alır. Hafif ve pek hafif değer indirimi, 2020 yılından önce işlenen suçlar bakımından lehe kanun olarak uygulanabilir. Zincirleme suç kapsamında birden fazla eylem bulunduğunda değerlendirme, Yargıtay uygulamasında her eylemin değeri ve lehe kanun karşılaştırmasıyla birlikte yapılır.
Etkin pişmanlık ve müsadere
5607 sayılı Kanunun 5/2. maddesine göre suçu işleyen kişi, etkin pişmanlık göstererek suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine soruşturma evresi sona erinceye kadar öderse cezası yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar öderse üçte bir oranında indirilir. Bu imkân soruşturmada savcı, kovuşturmada hâkim tarafından şüpheli veya sanığa hatırlatılmalıdır. Mükerrirler ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından bu indirim uygulanmaz.
Kaçak eşya ise 5607 sayılı Kanunun 13. maddesi delaletiyle TCK 54/4 uyarınca müsadere edilir. Yargıtay, ele geçirilen kaçak eşyanın tamamı hakkında müsadere kararı verilmesi gerektiğini ve bu yöndeki eksikliklerin bozma nedeni olduğunu kabul etmektedir. Eşyanın taşındığı aracın müsaderesi ise ayrı şartlara bağlıdır.

Yargıtay bu konuda nasıl karar veriyor?
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2023/8522 E., 2024/11247 K., 10.12.2024: Kargo araçlarında yapılan aramalarda 780.000 adet makaron ve 2.500 kilogram kaçak çay ele geçirilmiştir. Yargıtay, ticari miktar nedeniyle mahkûmiyeti isabetli bulmuş; ancak lehe kanunun değerlendirilmemesi, katılma hakkı olmayan kuruma vekâlet ücreti verilmesi ve müsaderenin eksik yapılması nedeniyle hükmü bozmuştur.
Kararın olayını, gerekçesini ve uygulamaya etkisini Kargo ile Taşınan Makaron ve Çay: Ticari Miktar, Lehe Kanun ve Müsadere başlıklı içtihat incelememizde ayrıntılı olarak ele aldık. Kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden esas ve karar numarasıyla ulaşılabilir.
Savunmada dikkat edilecekler
Savunmada öncelikle eşyanın kaçak olup olmadığı, ele geçirilen miktarın ticari nitelik taşıyıp taşımadığı ve failin eşyanın kaçak olduğunu bilip bilmediği incelenmelidir. Arama işleminin hangi karara dayandığı ve önleme araması ile adli arama kurallarına uyulup uyulmadığı da dosyanın sonucunu etkileyebilir.
Pratikte: Etkin pişmanlık ödemesinin tutarını kaçak eşya tespit varakasındaki gümrüklenmiş değerden hesaplayın ve ödemeyi soruşturma bitmeden yapmanın ceza üzerindeki etkisini avukatınızla değerlendirin.
Kaçak Sigara Hakkında Merak Edilenler
Kaçak sigara cezası ne kadar?
Kaçak tütün mamulünü ticari amaçla satma, taşıma veya saklama hâlinde ceza, artırımla birlikte en az üç yıl hapistir. Bandrolsüz ürünlerde ceza üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
Kendi kullanımım için aldığım kaçak sigara suç mu?
Kanundaki suçlar ticari amaç unsuruna bağlıdır. Kişisel kullanım miktarındaki ürünler bakımından ticari amaç bulunmadığından bu suçlar oluşmayabilir; miktar ve diğer olgular birlikte değerlendirilir.
Makaron da kaçak sigara gibi mi cezalandırılır?
Evet. Makaron, 5607 sayılı Kanunda tütün mamulleriyle birlikte sayılmıştır ve aynı artırım hükümlerine tabidir.
Etkin pişmanlıkla ceza tamamen kalkar mı?
Gümrüklenmiş değerin iki katının ödenmesi cezayı ortadan kaldırmaz, indirim sağlar. Soruşturma bitmeden ödeme yarı, hükümden önce ödeme üçte bir oranında indirim doğurur.
Kaçak sigaralar iade edilir mi?
Kaçak eşya, 5607 sayılı Kanunun 13. maddesi delaletiyle TCK 54/4 uyarınca müsadere edilir ve iade edilmez.
Dayanak mevzuat
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


