Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Cezası: Hükümden Sonra İnfaz, Sicil ve Kanun Yolu

Gözden geçirme: 4 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Mahkeme hükmü açıkladıktan sonra kişisel verilerin kaydedilmesi cezası hükümlünün hayatına hangi yollardan dokunur? Bu sorunun cevabı yalnızca TCK 135’te yazan ceza aralığında saklı değildir. İnfaz kanunu bu suç grubu için daha ağır bir koşullu salıverilme oranı öngörür; adli sicil kaydı, memuriyet şartları ve silah ruhsatı da verilen cezanın süresine göre farklı etkilenir. Aşağıda suçun cezası kısaca hatırlatılıyor, ağırlık ise karardan sonraki döneme veriliyor.

Kişisel verilerin kaydedilmesi cezası kanunda nasıl kurulmuş?

TCK 135, kişisel verileri hukuka aykırı biçimde kaydeden kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır. Maddede seçimlik adli para cezası yoktur. Kaydın hukuka aykırılığı çoğunlukla 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki işleme şartlarına göre belirlenir; KVKK 17 de kişisel verilere ilişkin suçlarda TCK 135 ile 140 arasındaki maddelerin uygulanacağını söyler.

Verinin niteliği cezayı değiştirir. İkinci fıkrada sayılan veri türleri kayda konu olmuşsa ceza yarı oranında artar. Suçu kamu görevlisi yetkisini kötüye kullanarak ya da bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanarak işlerse TCK 137 ayrı bir yarı oranında artırım daha getirir.

Son satır yalnızca aritmetik bir sınır gösterir; hâkim temel cezayı TCK 61’deki ölçütlere göre belirler ve artırımları sırayla uygular. Konunun şikâyet ve başvuru tarafı kişisel verilerin kaydedilmesinde şikâyet usulü yazısında ele alınıyor.

Yargılama sonunda dosya hangi kararlarla kapanabilir?

Bu suç şikâyete bağlı olmadığından mağdurun vazgeçmesi davayı düşürmez. Uzlaştırma da kural olarak uygulanmaz, çünkü CMK 253’teki listede TCK 135 yer almaz ve suç şikâyete tabi değildir; şüpheli çocuksa 253/1-c ayrıca incelenir. Üst sınır altı ayı aştığı için önödeme yolu da kapalıdır. Dosya bu nedenle doğrudan mahkemenin vereceği kararla sonuçlanır.

• Beraat: Kaydın açık rızaya veya KVKK’daki başka bir işleme şartına dayandığı ya da kaydı sanığın yapmadığı anlaşılırsa verilir.
• Mahkûmiyet: Hapis cezası belirlenir; ardından seçenek yaptırım, erteleme ve infaz biçimi tartışılır.
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: Ceza iki yıl veya daha az ise, sanığın kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyeti yoksa ve zarar tamamen giderilmişse gündeme gelir.

Diyelim ki bir spor salonu çalışanı üyelerin kimlik ve telefon bilgilerini kendi bilgisayarına kopyalayıp sakladı. Mahkeme temel cezayı bir yıl belirler, duruşmadaki pişmanlık nedeniyle TCK 62’ye göre altıda bir indirim uygular ve sonuç on aya iner. Bu ceza artık kısa süreli hapistir; TCK 50 uyarınca adli para cezasına veya başka bir seçenek yaptırıma çevrilebilir ya da TCK 51’e göre ertelenebilir.

HAGB kararından sonraki beş yılda neler izlenir?

CMK 231, 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026’dan itibaren yeniden yazıldı. Yeni metne göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadere dışında sanık hakkında hukuki sonuç doğurmayan bir hükümdür. Karar verilirse beş yıllık denetim süresi başlar ve mahkeme bir yılı aşmamak üzere eğitim, çalışma veya belirli yerlere gitmeme gibi yükümlülükler koyabilir.

Zarar hemen giderilemiyorsa mahkeme, denetim süresince aylık taksitlerle tamamen ödenmesi koşuluyla da bu kararı verebilir. Süre içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm ortadan kaldırılır, dava düşer. Aksi durumda hüküm açıklanır; mahkeme yükümlülüğü yerine getiremeyen sanık için cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine de karar verebilir.

Kişisel verilerin kaydedilmesi cezası infazda neden daha uzun sürer?

Süreli hapis cezalarında genel kural, koşullu salıverilme için cezanın yarısının iyi hâlle kurumda geçirilmesidir. 5275 sayılı Kanunun 107. maddesi ise özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçları, yani TCK 132 ile 138 arasındaki maddeleri ayrık tutar. Bu suçlardan süreli hapis cezası alanlar için oran üçte ikidir.

Öte yandan kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası alanlar, kanundaki istisnalar dışında cezaya doğrudan açık ceza infaz kurumunda başlar (5275 m.14/2-a). Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü de talep ederse kalan kısmı denetimli serbestlikle geçirebilir. 7550 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre bunun için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri, beş günden az olmamak üzere, fiilen kurumda geçirilmiş olmalıdır.

1. Kesinleşme ve çağrı. İki yıllık hapis kesinleşir; savcılık hükümlüyü cezasını çekmeye çağırır ve ceza açık kurumda başlar.
2. Koşullu salıverilme tarihi. Üçte iki oranıyla bu tarih, yirmi dört ayın on altıncı ayına denk gelir.
3. Denetimli serbestlik. Koşullu salıverilmeye on iki ay kaldığında, yani dördüncü ayın sonunda talep ve infaz hâkimi kararıyla dışarıda denetim başlayabilir.
4. Koşullu salıverilme denetimi. On altıncı aydan sonra kalan sekiz ay, denetim süresi olarak geçirilir; iyi hâlle tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılır.

Bu hesap varsayımsaldır; tutuklulukta geçen sürenin mahsubu, disiplin durumu ve başka cezalarla toplama sonucu değiştirebilir. Hapis cezasının türleri için hapis cezaları yazısı tamamlayıcıdır.

Sicil, memuriyet ve ruhsat bakımından hangi izler kalır?

Kesinleşen mahkûmiyet adli sicile yazılır. Ceza infaz edildiğinde ya da ceza zamanaşımı dolduğunda kayıt arşive alınır (5352 m.9). Başka kanunlarda hak yoksunluğu doğurmayan mahkûmiyetlerde arşiv kaydı, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten beş yıl sonra tamamen silinir (5352 m.12/1-c). HAGB kararları ise yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak istenebilen ayrı bir sistemde tutulur.

Kasten işlenen suçtan hapis cezası, TCK 53’teki hak yoksunluklarını infaz tamamlanıncaya kadar doğurur: kamu görevi, velayet ve vesayet, dernek veya şirket yöneticiliği ve izne bağlı bir mesleği serbest çalışarak yapmak bunların arasındadır. Kısa süreli hapis ertelenmişse bu yoksunluklar uygulanmaz. Suç, ilk fıkradaki bir yetkinin kötüye kullanılmasıyla işlenmişse TCK 53/5 infazdan sonra işleyecek ek bir yasak da getirir.

Memuriyette 657 sayılı Kanunun 48/A-5 maddesi, kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezasını engel sayar. Bu suçun temel cezası zaten bir yıldan başladığı için indirim yapılmadan verilen ceza bu eşiğe ulaşır. Silah ruhsatında ise 6136 sayılı Kanunun 7. maddesi, taksirli suçlar dışında bir yıldan fazla hapiste infazın tamamlanmasından itibaren beş yıl geçmesini ve yasaklanmış hakların geri verilmesi kararını arar.

Şirket adına işlenen suçta tüzel kişiye ne olur?

Türk hukukunda tüzel kişilere ceza verilmez; TCK 20/2 yalnızca güvenlik tedbirlerini saklı tutar. TCK 140, bu bölümdeki suçlar dolayısıyla tüzel kişiler hakkında onlara özgü tedbirlere hükmolunacağını söyler. TCK 60’a göre bu tedbirler, kamu kurumunun verdiği bir izne dayanarak faaliyet gösteren tüzel kişinin izninin iptali ile müsaderedir. Organ veya temsilcinin suça katılması ve suçun tüzel kişi yararına işlenmesi aranır; tedbirin ağır sonuç doğuracağı durumlarda hâkim hükmetmeyebilir.

Ceza sorumluluğu ise kaydı yapan veya yaptıran gerçek kişide kalır. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun idari yaptırımları ayrı bir yol olarak işler; veri sorumlusunun ilgili kişi başvurusu ve Kurula şikâyet süreçleri ceza davasından bağımsız yürür. Verilerin başkasına aktarılması veya yayılması ise ayrı bir suçtur ve verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme başlığında anlatılır.

Karara itiraz ve zamanaşımı süreleri nasıl işler?

İlk derece mahkemesinin hükmüne karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273). HAGB kararına karşı da 7589 sayılı Kanundan sonra istinaf yolu açıktır. Bölge adliye mahkemesinin beş yıl veya daha az hapis cezası içeren hükme yönelik istinafı esastan reddetmesi ya da bu cezayı artırmaması hâlinde karar temyiz edilemez (CMK 286/2). Temel hâldeki dosyaların çoğunluğu bu nedenle istinaf aşamasında kesinleşir.

Dava zamanaşımı, üst sınırı beş yılı aşmayan suçlarda sekiz yıldır. Hassas veri ile TCK 137 artırımı birleşirse üst sınır beş yılı geçer ve süre on beş yıla çıkar (TCK 66/1-d, 66/3). Kesinleşmeden sonra ceza zamanaşımı işler; beş yıla kadar hapis cezalarında bu süre on yıldır (TCK 68/1-e). Ayrıntılar için ceza muhakemesinde istinaf yazısına bakılabilir.

Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Cezası Hakkında Merak Edilenler

Karardan sonraki aşamalar dosyadan dosyaya değişir. Veri ve bilişim kaynaklı ceza dosyalarına ilişkin çalışma alanımız bilişim hukuku sayfasında özetlenmiştir.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.