6415 Sayılı Kanunda Mahkûmiyetten Sonra: İnfaz, Müsadere, Dondurma ve Sicil

6415 Sayılı Kanunda Mahkûmiyetten Sonra: İnfaz, Müsadere, Dondurma ve Sicil

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Terörizmin finansmanının önlenmesi için çıkarılan 6415 sayılı Kanun, 16 Şubat 2013’te yürürlüğe girdi ve iki ayrı mekanizma kurdu: bir yanda ağır bir suç tipi, öbür yanda mahkeme hükmü beklenmeden uygulanabilen malvarlığı dondurma kararları. Bu sayfa, suçun tanımını kısaca verdikten sonra asıl olarak yargılamanın bittiği ana odaklanıyor: hangi kararlar çıkabilir, ceza nasıl çekilir, fonlara ve şirketlere ne olur, sicil kaydı ne kadar sürer.

Bir bakışta

Ceza
6415 m.4/1: beş yıldan on yıla kadar hapis
Koşullu salıverilme
Süreli hapiste dörtte üç (3713 m.17 yollamasıyla)
Dava zamanaşımı
On beş yıl (TCK 66/1-d)
Ceza zamanaşımı
Beş yıldan fazla hapiste yirmi yıl (TCK 68/1-d)
İstinaf süresi
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta
Bu yazıda neler var?
  1. Terörizmin finansmanının önlenmesi Kanunu hangi fiilleri cezalandırır?
  2. Dava hangi kararla sonuçlanabilir?
  3. Hapis cezası kesinleşince infaz nasıl ilerler?
  4. Fonlar, hesaplar ve şirket ne olur?
  5. Terörizmin finansmanının önlenmesi mevzuatına göre mahkûmiyet hangi hakları kısıtlar?
  6. Terörizmin finansmanının önlenmesi Kanunundan mahkûmiyet sicilde ne kadar kalır?
  7. Karara karşı hangi kanun yoluna gidilebilir?
  8. Zamanaşımı hangi sürelerle işler?
  9. 6415 Sayılı Kanunda Hükümden Sonrası Hakkında Merak Edilenler

Terörizmin finansmanının önlenmesi Kanunu hangi fiilleri cezalandırır?

Kanunun 4. maddesi, terör amaçlı fiillerde kullanılmak üzere ya da kullanılacağını bilerek bir teröriste veya terör örgütüne fon sağlamayı veya toplamayı suç sayar. Terörizmin finansmanı için fonun somut bir eylemle ilişkilendirilmesi gerekmez; paranın gerçekten bir saldırıda harcanmış olması da aranmaz. Fon kavramı geniştir: para, taşınır ve taşınmaz mal, alacak, hak ve bunları temsil eden belgeler bu tanıma girer.

Hüküm Fiil Yaptırım
m.4/1 Terör amaçlı fiiller için fon sağlama veya toplama Beş yıldan on yıla kadar hapis
m.4/2 Fiilin örgüt kurucusu, yöneticisi veya üyesi tarafından işlenmesi Örgüt suçundan verilecek ceza üçte bire kadar artırılır
m.4/4 Kamu görevinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması Ceza yarı oranında artırılır
m.15/1 Dondurma kararının gereğini yerine getirmeme, ihmal veya gecikme Altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası
m.15/2 Malvarlığı dondurulan kişi yararına bilerek fon sağlama veya finansal hizmet verme Bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası

Suç bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenirse o tüzel kişiye özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilir. On beşinci maddedeki fiillerde ayrıca tüzel kişiye idari para cezası öngörülmüştür. Yabancı bir devlet veya uluslararası kuruluş aleyhine işlenen fiillerde soruşturma Adalet Bakanının talebine bağlıdır.

Terörizmin finansmanının önlenmesi kanununa göre verilen mahkûmiyetin beş kalıcı etkisini özetleyen kart
6415 Mahkûmiyetinin Beş Kalıcı Etkisi

Dikkat: Örgüt mensuplarına yönelik artırım hükmü dâhil, 4. maddedeki bazı değişiklikler 7262 sayılı Kanunla 31.12.2020’de yürürlüğe girdi. Fiil bu tarihten önce işlenmişse eski ve yeni hükümler ayrı ayrı uygulanıp sanığın lehine olan sonuç seçilir (TCK m.7).

Dava hangi kararla sonuçlanabilir?

Terörizmin finansmanı iddiasıyla açılan davada mahkeme delilleri değerlendirdikten sonra beraat, mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı veya düşme kararı kurabilir. Kast bu suçta belirleyicidir: bağışın ya da transferin terör amaçlı kullanılacağını bilmeyen kişi hakkında mahkûmiyet kurulamaz. Mahkûmiyet hâlinde hâkim, TCK 61’deki ölçütlere göre beş ile on yıl arasında bir temel ceza belirler.

Diyelim ki bir sanık için temel ceza beş yıl olarak belirlendi ve duruşmadaki tutumu nedeniyle altıda bir oranında takdiri indirim yapıldı. Sonuç dört yıl iki aydır. Bu rakam, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme için aranan iki yıllık eşiğin çok üzerindedir; kısa süreli hapis olmadığından seçenek yaptırıma çevirme de mümkün değildir. Dolayısıyla 4. maddeden verilen mahkûmiyetlerde ceza kural olarak kurumda çekilir.

6415 sayılı Kanunun on beşinci maddesindeki suçlarda tablo farklıdır. Örneğin bir finans kuruluşunda dondurma talimatını geç uygulayan çalışan hakkında verilecek altı ay ile iki yıl arasındaki ceza, koşulları varsa paraya çevrilebilir, ertelenebilir veya hükmün açıklanması geri bırakılabilir.

Hapis cezası kesinleşince infaz nasıl ilerler?

6415 sayılı Kanun, Terörle Mücadele Kanununun soruşturma, kovuşturma ve infaz hükümlerinin bu suçta da uygulanacağını belirtir. 3713 sayılı Kanunun 17. maddesi ise süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranını dörtte üç olarak öngörür. Genel kural yarı olduğundan bu fark, kurumda geçirilecek süreyi belirgin biçimde uzatır.

  1. Kesinleşme ve müddetname. İlam infaz savcılığına gelir; tutuklulukta geçen süreler TCK 63 uyarınca cezadan düşülerek hesap yapılır.
  2. Kapalı kurumda başlangıç. Doğrudan açık kuruma alınma, kasıtlı suçlarda toplam üç yıl veya daha az hapis için öngörülmüştür; beş yıldan başlayan bu ceza o sınırı aşar (5275 m.14/2-a).
  3. Koşullu salıverilme hesabı. Altı yıllık bir cezada dörtte üç oranı dört yıl altı ayın iyi hâlle kurumda geçirilmesini gerektirir; genel orana göre bu süre üç yıl olurdu.
  4. Denetim dönemi. Salıverilen hükümlü, kurumda geçirmesi gereken süre kadar denetime tabidir; infaz hâkimi bu dönemde iki yılı aşmamak üzere yükümlülük belirleyebilir (5275 m.107/6, 107/9).

TMK kapsamındaki bir suçtan hükmü kesinleşen kişi, kesinleşmeden sonra aynı kapsamda yeni bir suç işlerse koşullu salıverilmeden yararlanamaz (3713 m.17). Örgüt mensubu olduğu kabul edilen hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi ve cezanın bitiminden sonra denetimli serbestlik de uygulanır (TCK 58/9). Ayrıntılar için hapis cezaları yazısına bakılabilir.

Fonlar, hesaplar ve şirket ne olur?

Ceza davası sonunda mahkeme, suçta kullanılan veya suçtan elde edilen değerler için TCK 54 ve 55’e göre eşya ya da kazanç müsaderesine hükmedebilir. Müsadere hükmü kesinleştikten sonra yirmi yıl içinde infaz edilmezse zamanaşımına uğrar (TCK 70). Tüzel kişi yararına işlenen suçlarda TCK 60’taki izin iptali ve müsadere tedbirleri gündeme gelir.

Malvarlığının dondurulması ise ceza davasından ayrı bir idari tedbirdir; dondurma kararı kendiliğinden hükümle sona ermez. Kanun, soruşturma ve kovuşturma sonunda verilen kararların Değerlendirme Komisyonuna sunulmak üzere MASAK’a gönderileceğini düzenler. Komisyon, makul sebeplerin devam edip etmediğini en geç altı ayda bir değerlendirir; ilgili kişi de kaldırma talebiyle doğrudan Komisyona başvurabilir.

Pratikte: Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı kesinleştiğinde, kararın onaylı örneğiyle Komisyona yazılı kaldırma talebi sunmak, altı aylık periyodik incelemeyi beklemekten daha hızlı sonuç verebilir. Komisyonun yerinde görmediği talepler karar için Ankara’daki yetkili ağır ceza mahkemesine gönderilir.

Ceza davasında beraatten sonra malvarlığı dondurma kararının kaldırılması için izlenen adımlar
Beraatten Sonra Dondurmanın Kaldırılması

İtiraz etmeden önce: terörizmin finansmanının önlenmesi dosyalarında kararı itirazsız bırakmak ya da süreyi kaçırmak geri dönüşü zor sonuçlar doğurabilir. Karar tarihini ve tebliğ tarihini not edip belgelerinizi bir avukatla gözden geçirmeniz seçenekleri açıklığa kavuşturur. İletişim için iletişim sayfası yeterlidir.

Terörizmin finansmanının önlenmesi mevzuatına göre mahkûmiyet hangi hakları kısıtlar?

Kasten işlenen suçtan hapis mahkûmiyeti, infaz tamamlanana kadar TCK 53’teki yoksunlukları doğurur: kamu görevi üstlenememe, seçme ve seçilme, velayet ve vesayet, dernek, vakıf, şirket yöneticiliği ve izne tabi meslekleri serbestçe yürütme. Koşullu salıverilen hükümlü için kendi çocukları üzerindeki velayet yetkisi bakımından bu yoksunluk uygulanmaz.

Etkisi infazla bitmeyen sonuçlar da vardır. 657 sayılı Kanunun 48/A-5 maddesi, kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası alanların, TCK 53’teki süreler geçmiş olsa bile memur olamayacağını belirtir. 6136 sayılı Kanunun 7. maddesine göre taksirli suçlar dışında bir yıldan fazla hapis cezası alan kişiye, infazın bitiminden itibaren beş yıl geçmedikçe ve yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmadıkça silah ruhsatı verilmez; aynı madde, 3713 kapsamındaki suçlardan mahkûm olanlara affa uğramış olsalar bile izin verilmeyeceğini de düzenler.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi için infazın tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi, bu sürede yeni suç işlenmemesi ve iyi hâl kanaati gerekir; talep hükmü veren veya ikamet yerindeki mahkemeye yapılır (5352 m.13/A).

Terörizmin finansmanının önlenmesi Kanunundan mahkûmiyet sicilde ne kadar kalır?

Terörizmin finansmanı nedeniyle kesinleşen mahkûmiyet adli sicile işlenir ve ceza infaz edildiğinde ya da ceza zamanaşımı dolduğunda arşive aktarılır (5352 m.9). Arşivden tamamen silinme ise mahkûmiyetin başka kanunlarda hak yoksunluğu doğurup doğurmadığına bağlıdır. Memuriyet engeli gibi bir sonuç varsa süre çok uzar.

Durum Kayıt Tamamen silinme
Başka kanunda hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyet İnfazla arşiv Yasaklanmış haklar geri verilmişse on beş yıl, verilmemişse otuz yıl sonra
Diğer mahkûmiyetler İnfazla arşiv Arşive alınma koşulunun oluştuğu tarihten beş yıl sonra
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (yalnız m.15) Ayrı sistem Yalnız soruşturma veya kovuşturma için istenebilir
Beraat Kayıt oluşmaz —

Kişi kendi sicil ve arşiv kaydını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulayabilir (5352 m.13/2). Örgütle bağlantılı dosyaların sonraki etkileri için örgüt kurma suçu yazısı da tamamlayıcıdır.

6415 sayılı Kanundaki suçların cezası ve HAGB veya erteleme imkânını karşılaştıran tablo
6415 Suçlarında Yaptırım ve İnfaz Farkı

Karara karşı hangi kanun yoluna gidilebilir?

İlk derece hükmüne karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273). Bölge adliye mahkemesinin kararı her zaman temyiz edilemez: ilk derecede verilen beş yıl veya daha az hapis cezasına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi kesindir (CMK 286/2-a). Takdiri indirimle cezanın beş yılın altına indiği dosyalarda bu sınır, Yargıtay yolunun kapanması anlamına gelir.

On beşinci maddeden verilen ve hapisten çevrilmemiş 15.000 lira dâhil adli para cezaları istinafa götürülemez ve tekerrüre esas olmaz (CMK 272/3-a). Süre ve inceleme kapsamı için ceza muhakemesinde istinaf yazısına göz atılabilir.

Zamanaşımı hangi sürelerle işler?

Terörizmin finansmanı suçunun üst sınırı on yıl olduğundan dava zamanaşımı on beş yıldır; on beşinci maddedeki suçlarda bu süre sekiz yıldır (TCK 66). İfade, iddianame veya mahkûmiyet gibi kesme sebepleriyle süre en fazla yarısı kadar uzar. Hüküm kesinleştikten sonra işleyen ceza zamanaşımı ise beş yıldan fazla hapiste yirmi, beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında on yıldır. Cezaya bağlı hak yoksunlukları bu süre dolana kadar sürer (TCK 69).

6415 Sayılı Kanunda Hükümden Sonrası Hakkında Merak Edilenler

Beraat eden kişinin dondurulan malvarlığı kendiliğinden serbest kalır mı?

Hayır, kanun bunu otomatik bir sonuca bağlamaz. Dondurma, bakanların ortak kararıyla verilen ayrı bir tedbirdir. Beraat kararı MASAK aracılığıyla Değerlendirme Komisyonuna iletilir ve kaldırma, makul sebeplerin ortadan kalktığı değerlendirmesiyle yine bakanlar tarafından kararlaştırılır. Kişi bu süreçte Komisyona kaldırma talebi de sunabilir.

Koşullu salıverilen hükümlü hangi yükümlülüklerle karşılaşabilir?

Denetim süresi, kurumda geçirilmesi gereken süre kadardır. İnfaz hâkimi bu süre içinde, iki yılı geçmemek üzere belirli bir bölgede gözetim altında bulunma, bazı yerlere gitmeme veya programlara katılma gibi yükümlülükler koyabilir. Kasıtlı yeni bir suç veya yükümlülüklerde ısrarlı ihlal, salıverme kararının geri alınmasına yol açar.

Hükümlü yabancı uyrukluysa ceza bittikten sonra ne olur?

Hapis cezasına mahkûm edilen yabancının durumu, denetimli serbestlikle infaz veya koşullu salıverilme kararı verildiğinde ve her hâlde infaz tamamlandığında sınır dışı işlemleri yönünden değerlendirilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir (TCK 59). Bildirim sonrasındaki süreç yabancılar mevzuatına göre yürür.

Dondurma talimatını geç uygulayan banka çalışanı hakkında HAGB verilebilir mi?

Koşulları varsa evet. On beşinci maddenin birinci fıkrasındaki ceza altı ay ile iki yıl arasındadır ve iki yıllık eşiğin içinde kalabilir. Sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve varsa zararın giderilmesi aranır; karar beş yıllık denetim süresi doğurur.

Ceza bittikten yıllar sonra memuriyet engeli kalkar mı?

657 sayılı Kanundaki engel, TCK 53’teki süreler geçse bile devam eden özel bir koşuldur. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı sicil kaydının daha erken silinmesini sağlar; ancak bu kararın memuriyet başvurusundaki etkisi, başvurulan kurumun mevzuatı ve güncel uygulama ile birlikte ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın soruşturma, kovuşturma veya infaz aşamasında olmasına göre izlenecek yol değişir; bu alandaki çalışmalarımız ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasında özetlenmiştir. Devletin güvenliğine karşı suçların genel çerçevesi için anayasal düzene karşı suçlar yazısı okunabilir.

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Kararla ilgili bir sorunuz mu var?

Hükümden sonraki süreler kısadır. Görüşmeden önce kararın tebliğ tarihini, gerekçeli kararı ve varsa infaz evrakını yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.