6136 Sayılı Ateşli Silahlar Kanunu: Mahkûmiyetten Sonra Ruhsat, Müsadere ve İnfaz

Gözden geçirme: 4 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

6136 sayılı ateşli silahlar ve bıçaklar ile diğer aletler hakkında kanun, mahkûmiyetin sonuçlarını ceza süresiyle sınırlı tutmaz: hükmün ardından silah ruhsatı yıllarca alınamayabilir, mevcut taşıma ruhsatı bulundurmaya çevrilebilir, silah ve mermiler müsadere edilir. Yeniden ruhsat isteyebilmek için hangi süre beklenir, ruhsatsız silah cezası ertelenir mi, 2026’da eklenen 13/A maddesi kimi ilgilendirir? Bu yazı bu soruları hüküm sonrasından bakarak yanıtlıyor.

6136 sayılı ateşli silahlar kanununda hangi fiiller cezalandırılır?

Kanunun ceza hükümleri iki eksende toplanır. Birincisi ticaret ve üretimdir: silah, mermi veya ana parçaları ülkeye sokmak, izinsiz yapmak, taşımak ya da satmak beş ila on iki yıl hapis ve beş yüz ila beş bin gün adli para cezası gerektirir (m. 12). Fiil birden fazla kişiyle işlenirse aralık sekiz ila on beş yıla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılmış cezaya çıkar. Kurusıkı silahı gerçek silaha dönüştürmek de 2024’ten bu yana üretim sayılır.

İkinci eksen bireysel bulundurma ve taşımadır. Ruhsatsız silah satın alma, taşıma veya bulundurma iki ila dört yıl hapis ve yüz ila beş yüz gün adli para cezasıyla karşılanır (m. 13/1). Tek silah ve olağan sayıda merminin ev veya işyerinde bulunması hâlinde ceza bir ila üç yıldır. Pek az sayıda merminin vahim sayılmadığı durumda üst sınır altı aya iner. Yasak bıçak türlerinde ceza altı ay ila bir yıl hapistir (m. 15).

Duruşma salonu, okul, hastanenin psikiyatri bölümü, spor karşılaşması ve gösteri yürüyüşü gibi yerlerde silah taşımak ayrı bir yaptırıma bağlanmıştır. Ruhsatsız taşıyana ilgili cezanın iki katı verilir; ruhsatlı kişi ise en az elli gün adli para cezası alır (Ek m. 1). 7533 sayılı Kanunla ruhsat işlemlerine ilişkin bazı aykırılıklar idari para cezasına bağlanmıştır.

Hükümden sonra silah ruhsatı ne zaman yeniden alınabilir?

Silah ruhsatı yasağı 7. maddenin son fıkralarında yer alır ve hüküm sonrasının en uzun süren etkisidir. Kasıtlı bir suçtan bir yıldan fazla hapis cezasına mahkûm olan ya da ateşli silahla işlenen bir suçtan hükümlü bulunan kişiye, cezanın infazı tamamlandıktan sonra beş yıl geçmedikçe ve hakkında yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmadıkça taşıma veya bulundurma izni verilmez. Taksirli suçlar bu kuralın dışındadır.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi için de ayrı koşullar vardır: infazın tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmiş olmalı, kişi bu sürede yeni suç işlememiş ve iyi hâlli yaşamış olmalıdır (5352 m. 13/A). Talep, hükmü veren mahkemeye veya kişinin yerleşim yerindeki aynı derecedeki mahkemeye yapılır. Yani silah ruhsatı için hem beş yıllık süre dolmalı hem de bu karar alınmış olmalıdır.

Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı suçlar ile terör suçlarından mahkûm olanlara ise affa uğramış olsalar bile ruhsat verilmez. 6284 sayılı Kanun kapsamında hakkında koruyucu tedbir bulunan kişilerin ruhsat işlemleri tedbir süresince bekletilir; ruhsatlı silahları da tedbir kalkıncaya kadar kollukça muhafaza edilir.

Ruhsatsız silah cezası ertelenebilir veya HAGB’ye konu olabilir mi?

7533 sayılı Kanun 30 Kasım 2024’ten itibaren 13/1’deki cezayı bir ila üç yıldan iki ila dört yıla çıkardı. Alt sınırdan verilen iki yıllık ceza, takdiri indirimle bir yıl sekiz aya iner. Bu sonuç, 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK 231’deki iki yıllık eşiğin ve TCK 51’deki erteleme sınırının altındadır. Ancak ceza bir yılı aştığı için seçenek yaptırıma çevrilemez.

Ev veya işyerinde tek silah bulundurmada alt sınır bir yıldır; indirimle on ay civarında bir ceza ortaya çıkabilir ve bu durumda seçenek yaptırım da tartışılabilir. Vahim nitelikteki silahlarda beş ila sekiz yıllık aralık nedeniyle bu yolların hiçbiri genellikle açık değildir. Suç 30 Kasım 2024’ten önce işlenmişse eski ve daha hafif aralık lehe kanun olarak uygulanır (TCK 7/2).

Pek az sayıda mermi bulundurmada hapis cezasının üst sınırı altı ay olduğundan dava açılmadan önce önödeme teklif edilir (TCK 75/1-c). Evde tek silah bulundurma (13/3) ve yasak bıçak suçlarında (15) seri muhakeme usulü de uygulanabilir; kanun, sanığın kabulü hâlinde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür; ayrıntı seri muhakeme usulü yazısında.

Silah, mermi ve ruhsat belgesi hükümle birlikte ne olur?

Bulundurulması veya taşınması suç oluşturan eşya, sanık hakkında hangi hüküm kurulursa kurulsun müsadere edilir (TCK 54/4). Ruhsatsız silah ve mermiler bu kapsamdadır; HAGB kararı da müsadereyi engellemez, çünkü CMK 231/5 müsadereyi HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışında tutar.

Ruhsatlı bir silahla kasıtlı suç işlenmişse silah suçta kullanılan eşya olarak müsadere edilir (TCK 54/1). Bu durumda ruhsatın kendisi de anlamını yitirir; mahkûmiyet nedeniyle yapılacak ruhsat işlemlerinde kanundaki bildirim yükümlülüklerine aykırılık ayrıca on bin ila yirmi beş bin lira idari para cezası doğurabilir (m. 13/5). Bu tutarlar kanundaki nominal tutarlardır ve yeniden değerlemeye tabidir.

Ceza infaz kurumunda koşullu salıverilme nasıl hesaplanır?

6136 sayılı ateşli silahlar kanunundaki suçlar, Ceza İnfaz Kanununun 107. maddesinde üçte iki oranına bağlanan suçlar arasında sayılmaz. Bu nedenle süreli hapiste kural, cezanın yarısının iyi hâlle geçirilmesidir. Silah kaçakçılığı suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse oran üçte ikiye çıkar (5275 m. 107/4).

Diyelim ki bir kişi izinsiz silah satışından altı yıl hapis aldı. Örgüt bağlantısı yoksa üç yıl iyi hâlle geçtiğinde koşullu salıverilebilir; bunun son bir yılı, açık cezaevi ve iyi hâl koşullarıyla, talep üzerine denetimli serbestlik altında geçirilebilir (5275 m. 105/A). Adli para cezası ayrıca ödenmelidir; ödenmezse hapse çevrilir ve kamuya yararlı işte çalıştırma yoluna gidilir.

13/A: Silahı özensiz saklayan ebeveyn hangi sonuçlarla karşılaşır?

7593 sayılı Kanun, 18 Ağustos 2026’dan itibaren ateşli silahı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı biçimde muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişiyi bir ila üç yıl hapisle cezalandırır. Fiil daha ağır bir suç oluşturuyorsa o suçun hükmü uygulanır. Bu tarihten önceki olaylar için 13/A uygulanamaz; suç ve cezada kanunilik ilkesi geriye yürümeyi engeller (TCK 7/1).

Alt sınır bir yıl olduğundan, ilk kez yargılanan bir ebeveyn bakımından HAGB, erteleme ve seçenek yaptırım somut olarak değerlendirilebilir. Mahkûmiyet hâlinde ise asıl önemli sonuç silah ruhsatı bakımından doğar: hükmün ateşli silahla ilgili olması ve cezanın süresi, 7. maddedeki beş yıllık bekleme süresinin uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Çocuğun kendisi hakkında ise Çocuk Koruma Kanunu kapsamında koruyucu ve destekleyici tedbirler gündeme gelebilir.

Memuriyet, sicil kaydı ve zamanaşımı nasıl etkilenir?

Kesinleşen hapis mahkûmiyeti adli sicile işlenir; infaz bitince arşive alınır ve kural olarak beş yıl sonra silinir. Ancak ruhsat yasağı bakımından kanun ayrı bir takvim işletir: arşivden silinme gerçekleşse bile 7. maddedeki beş yıl ve hakların geri verilmesi koşulları ayrıca aranır. 657 sayılı Kanun ise kasıtlı suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezasını memuriyete engel sayar; ruhsatsız silah bulundurmada alt sınır bu eşiğin üzerindedir.

Dava zamanaşımı, ruhsatsız silahta üst sınır dört yıl olduğu için sekiz yıldır; silah kaçakçılığında üst sınır on iki yıl olduğundan on beş yıla çıkar (TCK 66). Kesinleşmiş cezanın infazı için TCK 68’deki ceza zamanaşımı uygulanır. Kanun yoluna başvuru için bkz. ceza muhakemesinde istinaf; hapis cezasının türleri için hapis cezaları.

Mahkûmiyet sonrası atılabilecek adımlar nelerdir?

1. Suç tarihini kontrol edin. 30 Kasım 2024 öncesi ruhsatsız silah fiillerinde eski aralık uygulanır.
2. Müsadere kalemlerini okuyun. Ruhsatlı silahın müsaderesine hükmedilmişse gerekçenin suçta kullanılma ilişkisine dayanıp dayanmadığına bakın.
3. İnfaz tamamlanma tarihini not edin. Ruhsat için beş yıllık süre bu tarihten başlar.
4. Hakların geri verilmesini planlayın. İnfazdan üç yıl sonra mahkemeye başvurulabilir.
5. Valilik başvurusunu hazırlayın. Süre dolduğunda ruhsat başvurusu ilgili yönetmelikteki belgelerle yapılır.

Ceza yargılaması ve hüküm sonrası süreçlerdeki genel çalışma alanı için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakılabilir.

6136 Sayılı Ateşli Silahlar Kanunu Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.