Adınıza Kayıtlı GSM Hattı Dolandırıcılıkta Kullanıldı: Sorumluluk ve Savunma

Gözden geçirme: 7 Kasım 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 37, 39 ve 158; 5809 sayılı Kanun m.50 ve 60

Savcılıktan gelen bir çağrıyla, adınıza kayıtlı bir telefon hattından bir kişinin aranıp kandırıldığını öğreniyorsunuz. Belki o hattı yıllar önce bir tanıdığınıza verdiniz, belki birkaç yüz lira karşılığında birine kullandırdınız ya da böyle bir hattın varlığından hiç haberiniz yoktu. Hat kiralama dolandırıcılık soruşturmalarında ilk görülen isim, çoğu zaman hattı fiilen kullanan kişi yerine abonelik kaydındaki kişidir.

Bu yazıda bir GSM hattının dolandırıcılık dosyasına nasıl girdiğini, hattı bilerek veren kişi ile adına habersiz hat açılan kişi arasındaki farkı, 7571 sayılı Kanunla getirilen yeni hat kurallarını ve savunmada önem taşıyan delilleri anlatıyoruz. Son bölümlerde ise olası cezaları, hükümden sonra karşılaşılabilecek HAGB, erteleme ve adli sicil sonuçlarını ve atılması gereken pratik adımları ele alıyoruz. Amacımız, adına kayıtlı bir hat nedeniyle soruşturmayla karşılaşan kişinin durumunu doğru tanımlamasına ve ilk günden doğru belgeleri toplamasına yardımcı olmaktır.

Bir GSM hattı dolandırıcılık dosyasına nasıl girer?

Telefonla yapılan dolandırıcılıklarda fail, mağdura ulaşmak için bir hatta ihtiyaç duyar. Aynı hat, sahte ilanlarda iletişim numarası olarak, mesajlaşma uygulamalarında hesap açmak için veya bankacılık işlemlerinde gelen tek kullanımlık şifreleri almak için de kullanılabilir. Fail kendi adına kayıtlı bir hattı kullanmak istemediğinden, başkası adına açılmış veya başkasından temin edilmiş hatlara yönelir.

Mağdur şikâyette bulunduğunda savcılık, kendisini arayan numaranın abone bilgisini operatörden ister. Gerektiğinde hattın arama kayıtları ve hangi baz istasyonları üzerinden kullanıldığı gibi bilgiler de dosyaya getirtilir. Abonelik kaydında adı bulunan kişi bu aşamada şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılır. Şüpheli olmak, suçu işlediğiniz anlamına gelmez; dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur ve hattın sahibi olmak tek başına cezalandırma için yeterli olmaz. Kamu görevlisi taklidiyle yapılan aramaları telefon dolandırıcılığı yazımızda ayrıca anlattık.

Hat sahibinin durumu hangi olasılıklara göre değerlendirilir?

Dosyada ilk soru, hattın abone sahibinin elinden nasıl çıktığıdır. Uygulamada birkaç ana olasılık öne çıkar ve her birinde savunmanın dayanacağı deliller farklıdır. Hattın hiç sizin elinize geçmemiş olması, bir süre kullandıktan sonra kaybolması veya bilerek başkasına verilmesi, ceza hukuku açısından birbirinden çok farklı sonuçlar doğurur. Aşağıdaki tablo genel bir çerçeve sunar; somut dosyada sonuç, delillerin bütününe ve tanık beyanlarına göre belirlenir.

Bu olasılıkların hepsinde ortak nokta, kişinin hattın bir dolandırıcılıkta kullanılacağını bilip bilmediği ve buna katılma iradesi taşıyıp taşımadığıdır. Bu nedenle ifadede anlatılan hikâyenin belgelerle desteklenmesi, savunmanın en önemli parçasıdır. Hattın kaç yıldır sizin adınıza kayıtlı olduğu, faturaların kim tarafından ödendiği ve hattın en son hangi tarihte sizin kullanımınızda bulunduğu gibi ayrıntılar da bu değerlendirmede rol oynar.

Hat kiralama dolandırıcılık suçlamasında hattı veren kişi ne ceza alır?

Hattını bir başkasına para karşılığında veren kişi bakımından ceza sorumluluğu, olaydaki rolüne göre belirlenir. TCK 37. maddeye göre suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştirenler fail olarak sorumludur. Varsayımsal olarak, hattı veren kişi aramaları da yapıyor veya mağdurdan gelen parayı çekip teslim ediyorsa fail sayılabilir. TCK 39. madde ise suçun işlenmesine yardım edeni düzenler; yardım edene verilecek ceza yarı oranında indirilir ve bu durumda ceza sekiz yılı geçemez.

Hattını verirken bunun bir suçta kullanılabileceğini öngören, buna rağmen hattı teslim eden kişi bakımından olası kast tartışılabilir. TCK 21/2 uyarınca olası kast hâlinde temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir. 7589 sayılı Kanunla TCK 158’e eklenen dördüncü fıkra ise iştirakin, ödeme araçlarını veya hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ya da araçları vermekle sınırlı kaldığı durumlarda yarı oranında indirim öngörür. Bir GSM hattının bu kapsamda bir araç sayılıp sayılmayacağı, hattın banka hesabına erişimde kullanılıp kullanılmadığına göre somut dosyada tartışılacak bir konudur. Hesap kullandırmaya ilişkin benzer durumları IBAN kiralama cezası yazımızda inceledik.

Adınıza habersiz hat açıldıysa ne yapmalısınız?

Kimlik bilgileriniz ele geçirilmiş, kaybettiğiniz kimlik kartınız kullanılmış veya bir satış noktasında usulsüz işlem yapılmış olabilir. Bu durumda siz de olayın mağdurusunuz. Abonelik sözleşmesindeki imzanın size ait olmaması veya sahte belge kullanılması, belgede sahtecilik ve kişisel verilere ilişkin suçları gündeme getirebilir. Savunmanın ve şikâyetin dayanağı, aboneliğin nasıl kurulduğunu gösteren belgelerdir. Aboneliğin hangi satış noktasında, hangi tarihte ve hangi kimlik belgesiyle yapıldığı operatör kayıtlarından anlaşılabilir. O tarihte başka bir yerde bulunduğunuzu gösteren iş yeri kayıtları, okul devam çizelgeleri veya seyahat belgeleri de bu aşamada işe yarar.

1. Hatlarınızı sorgulayın. e-Devlet üzerinden Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun hat sorgulama hizmetiyle adınıza kayıtlı tüm hatları görün.
2. Operatöre başvurun. Tanımadığınız hattın kapatılmasını ve abonelik sözleşmesi ile ekli belgelerin örneğini yazılı olarak isteyin.
3. Suç duyurusunda bulunun. Hattın sizin bilginiz dışında açıldığını Cumhuriyet başsavcılığına bildirin.
4. İmza incelemesi isteyin. Soruşturmada abonelik belgesindeki imzanın size ait olup olmadığının incelenmesini talep edin.

7571 sayılı Kanunla GSM hatlarında neler değişti?

25 Aralık 2025 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanan 7571 sayılı Kanun, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa önemli kurallar ekledi. Yeni düzenlemeye göre operatörler, elektronik kimlik doğrulama özelliği taşımayan kimlik belgeleriyle abonelik kaydı yapamaz. Kişi başına açılabilecek hat sayısı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirlenen sınırla kısıtlanır ve operatörler üç ayda bir abonelerin güncelliğini kontrol eder. Bu kurallar, Kanunun yayımından altı ay sonra yürürlüğe girdi.

Kanun ayrıca 5809 sayılı Kanunun 60. maddesine yeni bir fıkra ekledi. Buna göre bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık, dolandırıcılık ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında kullanılan mobil hatların şebeke bağlantısı hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle kesilir. Savcının emri yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir. Bu değişiklikler hat kullandırmayı ayrı bir suç olarak tanımlamaz; ceza sorumluluğu yine TCK hükümlerine göre belirlenir.

Bu düzenlemelerin pratik bir sonucu da vardır. Yeni kurallar yürürlüğe girdikten sonra açılan hatlarda kimlik doğrulaması elektronik yolla yapıldığından, aboneliğin kimin tarafından ve hangi belgeyle kurulduğu daha kolay tespit edilebilir. Daha eski tarihli aboneliklerde ise satış noktasındaki belgelerin ve imzaların incelenmesi önemini korur. Kişi başına hat sınırı aşılmışsa fazla hatların kapatılması veya devredilmesi için de süre öngörülmüştür.

Savunmada hangi deliller önem taşır?

Hat sahibinin olayla bağlantısını gösteren veya bu bağlantıyı ortadan kaldıran deliller çoğunlukla teknik kayıtlardır. Hattın hangi cihazda kullanıldığı, cihaz kimlik numarası olarak bilinen IMEI kayıtları ve hattın kullanıldığı saatlerde hangi baz istasyonlarından sinyal aldığı, sizin o sırada nerede olduğunuzla karşılaştırılabilir. Örneğin hat sizin hiç bulunmadığınız bir şehirde kullanılmışsa bu durum savunma açısından önemli bir veridir.

Hattın size ait cihazda hiç takılı olmaması, aboneliğin sizin bulunmadığınız bir yerde kurulması veya hattı kullanan kişiyle aranızda bir para alışverişi bulunmaması da kast unsurunun yokluğunu destekler. Buna karşılık hattı kiralama karşılığı ödeme aldığınızı gösteren banka kayıtları veya hattın amacını bildiğinizi düşündüren yazışmalar, suçlamanın dayanağı olabilir. Telefon ve bilgisayar incelemesinin nasıl yapıldığını dijital delil ve telefon incelemesi yazımızda anlattık.

Dava açılırsa ceza ve hükümden sonraki sonuçlar nelerdir?

Telefonla veya bilişim sistemleri aracılığıyla yapılan dolandırıcılıklar çoğu zaman TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilir. Bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıl, üst sınırı on yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Suç üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse ceza yarı oranında, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır. 7571 sayılı Kanunla bu davalar asliye ceza mahkemesinin görevine bırakıldı.

Yardım eden indirimi, olası kast indirimi veya 158/4 indirimi uygulanarak ceza iki yıl veya daha aşağıya inerse hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ya da erteleme değerlendirilebilir. Yeni CMK 231 uyarınca HAGB için zararın giderilmesi aranır. Hapis cezası infaz edilecekse dolandırıcılıkta genel kural cezanın yarısının infaz kurumunda geçirilmesidir; örgüt faaliyeti kabul edilirse oran yükselir. Mahkûmiyet adli sicile işlenir ve dolandırıcılık memuriyete engel suçlar arasında sayılır. Ceza hesabının ayrıntısını nitelikli dolandırıcılık cezası yazımızda bulabilirsiniz.

Hat kiralama dolandırıcılık suçlamasında ne yapmalı?

İfadeye çağrıldıysanız önce adınıza kayıtlı tüm hatları öğrenin ve suçlamaya konu hattın elinizden nasıl çıktığını gösteren belgeleri toplayın. Hattı bir tanıdığınıza verdiyseniz bu kişiyle yazışmalarınızı, habersiz açıldıysa operatöre ve savcılığa yaptığınız başvuruları dosyaya ekleyin. Tarih, yer ve kişi bilgilerini netleştirmeden aceleyle ifade vermek, sonradan düzeltilmesi güç çelişkiler doğurabilir. Susma ve müdafi yardımından yararlanma haklarınızı ifadeye çağrılma ve şüpheli hakları yazımızda anlattık.

Bu tür dosyalarda savunma, abonelik belgeleri, teknik kayıtlar ve kişinin olay tarihindeki hayatını gösteren belgeler üzerine kurulur. Hattı para karşılığında verdiyseniz, olayın nasıl geliştiğini açıkça ortaya koymak ve mağdurun zararını gidermek, ceza miktarı ve HAGB ihtimali bakımından önem taşır. Ankara ve Çankırı adliyelerinde yürüyen soruşturmalarda da aynı ilkeler geçerlidir. İzlediğimiz yaklaşımı bilişim hukuku çalışma alanımız sayfasında bulabilirsiniz.

Hat Kiralama ve GSM Hattı Dolandırıcılığı Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.