Silahla Yaralama Cezası: Bıçak, Sopa ve Ateşli Silahta Artırım, Şikâyet ve İnfaz

Gözden geçirme: 7 Kasım 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 6/1-f, 86/3-e ve 87; 6136 m.13

Bir park yeri tartışması büyür, taraflardan biri araçtaki direksiyon kilidini alır ve karşısındakinin koluna vurur. Başka bir olayda kavga sırasında çıkarılan bir çakı, birinin bacağında küçük bir kesiğe yol açar. Her iki durumda da suçlama çoğu zaman “silahla kasten yaralama” olarak yapılır. Silahla yaralama cezası, basit yaralamaya göre artırılır; üstelik şikâyetten vazgeçme ve uzlaştırma gibi yollar bu suçlamada kapanır.

Bu yazıda hukukta neyin silah sayıldığını, 7550 sayılı Kanundan sonra uygulanan ceza aralıklarını, bıçak, sopa ve ateşli silah arasındaki farkları, şikâyet ve tutuklama konularını ve yaralama ile öldürmeye teşebbüs arasındaki sınırı anlatıyoruz. Son bölümlerde HAGB, infaz, müsadere ve silah ruhsatı gibi hükümden sonraki sonuçları ele alıyoruz.

Hukuken silah neyi kapsar?

Türk Ceza Kanunu (TCK) 6. madde silahı geniş bir tanımla belirler. Ateşli silahlar ve patlayıcılar ilk sırada yer alır. Bunlara ek olarak saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici alet de silah sayılır. Tanımın en geniş kısmı ise saldırı veya savunma amacıyla üretilmemiş olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeylerdir. Yakıcı, aşındırıcı ve zehirleyici maddeler de aynı madde kapsamında sayılır.

Bu tanım nedeniyle mutfak bıçağı, tornavida, beyzbol sopası, taş, cam şişe, kemer tokası veya direksiyon kilidi gibi günlük eşyalar, olayda nasıl kullanıldığına göre silah kabul edilebilir. Belirleyici olan, eşyanın üretim amacı yerine somut olaydaki kullanım biçimi ve yaralama gücüdür. Anayasa Mahkemesi de 2025 yılında incelediği bir dosyada, tanımın objektif ölçütler içerdiğini ve hâkimin her olayda eşyanın silah niteliğini değerlendirebileceğini kabul etti.

Uygulamada tartışma çoğu zaman bu son grupta çıkar. Varsayımsal olarak, kavga sırasında elindeki telefonu fırlatan kişi ile kalın bir demir boruyla vuran kişi aynı değerlendirmeye tabi tutulmaz. Eşyanın büyüklüğü, ağırlığı, sertliği ve vücudun hangi bölgesine nasıl isabet ettiği, mahkemenin silah kabul edip etmeyeceğini belirler. Bu nedenle olayda kullanılan eşyanın fotoğrafı, ölçüsü ve muhafaza tutanağı dosyada önem taşır.

Silahla yaralama cezası ne kadar?

Silahla yaralama, TCK 86. maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendinde düzenlenen nitelikli bir hâldir. Yaralama silahla işlendiğinde, basit yaralama için belirlenen ceza yarı oranında artırılır. 4 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7550 sayılı Kanun, basit yaralamanın cezalarını yükseltti. Bugün temel kasten yaralamada ceza bir yıl altı aydan üç yıla, basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralamada ise altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.

Bu aralıklar 7550 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra işlenen fiillere uygulanır; daha önceki olaylarda fail lehine olan eski sınırlar esas alınır. Eski metinde temel kasten yaralamanın cezası bir yıldan üç yıla kadardı; bu nedenle 4 Haziran 2025 öncesindeki bir silahla yaralama olayında alt sınır bir yıl altı ay olarak hesaplanır. Aradaki dokuz aylık fark, HAGB ve erteleme sınırına ulaşılıp ulaşılamayacağını doğrudan etkileyebilir. Olay tarihi bu yüzden iddianame ve hükümde dikkatle kontrol edilmelidir.

Yaralama silahla yapılmanın yanında eşe veya kardeşe karşı da işlenmişse, artırım yine tek bir yarı oranı olarak uygulanır. Ancak birden fazla nitelikli hâlin bulunması, mahkemenin temel cezayı alt sınırdan uzaklaştırmasına gerekçe olabilir. Basit yaralamanın genel kurallarını kasten yaralama cezası yazımızda anlattık. Kanun, canavarca hisle işlenen yaralamada ise yarı oranı yerine bir kat artırım öngörür.

Bıçak, sopa ve ateşli silah arasında fark var mı?

Ceza artırımı bakımından bıçak, sopa ve ateşli silah arasında kanunda bir fark yer almaz; hepsi TCK 86/3-e kapsamında aynı oranda artırım doğurur. Fark, olayın diğer sonuçlarında ortaya çıkar. Ateşli silah veya büyük bir bıçak kullanıldığında yaralanmanın hayati tehlike, organ hasarı veya kemik kırığı gibi ağır sonuçlar doğurma ihtimali yükselir. Bu durumda TCK 87. maddedeki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hükümleri devreye girer ve ceza belirgin biçimde artar. Örneğin silahla yapılan yaralama hayati tehlikeye yol açmışsa, artırılmış ceza ayrıca bir kat artırılır ve kanuna göre altı yıldan az olamaz. Silahla yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse ceza on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapistir.

Silahın olayda hiç kullanılmadığı, yalnızca gösterildiği veya bir tehdit aracı olarak çekildiği durumlar ise farklı bir değerlendirmeye konu olur. Yaralama gerçekleşmemişse suçlama çoğu zaman silahla tehdit olarak yapılır. Yaralama başka bir yolla, örneğin yumrukla gerçekleşmiş ve silah yalnızca elde tutulmuşsa, silahla işleme artırımının uygulanıp uygulanmayacağı olayın akışına göre tartışılır. Silahla tehdidin cezası ve şikâyet kuralları için tehdit suçu cezası yazımıza bakabilirsiniz.

İkinci önemli fark, silahın kendisiyle ilgili ayrı suçlardır. Ruhsatsız bir tabanca ile yaralama yapılmışsa, yaralamanın yanında 6136 sayılı Kanunun 13. maddesindeki ruhsatsız silah bulundurma veya taşıma suçundan da ayrıca dava açılır. Bu konunun ayrıntıları ruhsatsız silah cezası yazımızda yer alıyor. Kanunda sayılan türden bir bıçağın taşınması da ayrıca değerlendirilir; bıçak taşımanın suç mu kabahat mi sayılacağını bıçak taşıma cezası yazımızda inceledik.

Ruhsatlı bir silahla yaralama yapılması, artırımı ortadan kaldırmaz. Ruhsat, silahı bulundurma veya taşıma iznidir ve silahın bir kişiye karşı kullanılmasını hukuka uygun hâle getirmez. Silahın meşru savunma sırasında kullanıldığı iddia ediliyorsa, bu iddia artırımdan bağımsız olarak, savunmanın şartları açısından ayrıca incelenir. Ruhsat sahibinin silahı özenle muhafaza etme yükümlülüğü de bulunduğundan, olaydan sonra ruhsatın durumu idari açıdan ayrıca değerlendirilir.

Şikâyet, uzlaştırma ve tutuklama nasıl işler?

Silahla yaralamada soruşturma ve kovuşturma için şikâyet aranmaz. TCK 86/3 açıkça şikâyet aranmaksızın artırım yapılacağını belirtir. Bu kural, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif bir kesik için de geçerlidir. Yaralanan kişi karakolda şikâyetçi olmadığını söylese veya daha sonra şikâyetinden vazgeçse bile savcılık soruşturmaya devam eder. Silahla yaralama, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) 253. maddedeki uzlaştırma kapsamının da dışında kalır.

Tarafların barışması yine de anlamsız kalmaz. Zararın giderilmesi, özür ve barışma, mahkemenin temel cezayı belirlerken ve takdiri indirim uygularken gözettiği unsurlar arasındadır. Ayrıca yeni HAGB düzenlemesinde mağdurun zararının giderilmesi şartlardan biridir. Bu nedenle tedavi giderlerinin ödendiğini gösteren belgeler dosyaya sunulmalıdır. Barışma, tarafların ileride birbirine karşı yeni şikâyetlerde bulunma ihtimalini de azaltır ve mahkemenin kişilik değerlendirmesine olumlu yansır.

Tutuklama bakımından mahkeme, kuvvetli suç şüphesinin yanında kaçma veya delilleri karartma şüphesini ve tedbirin ölçülülüğünü değerlendirir. Ateşli silah kullanılması, olayın kalabalık bir yerde yaşanması veya yaralanmanın ağırlığı bu değerlendirmeyi zorlaştırabilir. Kadına karşı işlenen kasten yaralama ise CMK 100. maddedeki katalog suçlar arasına alınmıştır. Tutuklama kararına karşı izlenecek yol için tutuklamaya itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Yaralama mı, öldürmeye teşebbüs mü?

Silah kullanılan olaylarda savcılık bazen suçlamayı kasten yaralama yerine kasten öldürmeye teşebbüs olarak yapar. Bu ayrım cezayı katlarca değiştirir. Mahkeme failin gerçek amacını anlamak için olayın dış görünüşüne bakar: kullanılan silahın türü ve öldürmeye elverişliliği, atış veya darbe sayısı, hedef alınan vücut bölgesi, aradaki mesafe, failin eylemine kendiliğinden son verip vermediği ve taraflar arasındaki önceki husumet bu ölçütlerin başında gelir.

Varsayımsal olarak, tartışma sırasında yere doğru tek el ateş eden ve mermi sekerek karşı tarafın ayağını yaralayan kişi ile karşısındakinin göğsüne yakın mesafeden birden fazla atış yapan kişi aynı biçimde değerlendirilmez. İlk örnekte yaralama kastı tartışılırken, ikinci örnekte öldürme kastı gündeme gelir. Bu nedenle olay yeri incelemesi, balistik rapor, kamera kayıtları ve tanık beyanları savunmanın temelini oluşturur. Olaydan sonra yaralananı hastaneye götürmek veya ambulans çağırmak gibi davranışlar da failin amacını gösteren unsurlar arasında değerlendirilebilir.

Hükümden sonra neler olur: HAGB, infaz, müsadere ve ruhsat

Temel hâlde silahla yaralamanın alt sınırı iki yıl üç ay olduğu için, ceza doğrudan HAGB ve erteleme sınırının üzerinde başlar. Ancak haksız tahrik veya takdiri indirim gibi nedenler cezayı bu sınırın altına indirebilir. Varsayımsal olarak, alt sınırdan belirlenen iki yıl üç aylık cezaya altıda bir oranında takdiri indirim uygulanırsa ceza bir yıl on ay on beş gün olur. Bu durumda 7589 sayılı Kanunla yenilenen şartlar sağlanıyorsa HAGB değerlendirilebilir; ayrıntılar HAGB değişikliği yazımızdadır.

Hapis cezası infaz edilecekse, kasten yaralama 5275 sayılı İnfaz Kanununda daha yüksek koşullu salıverilme oranı öngörülen suçlar arasında sayılmaz; süreli hapiste genel oran uygulanır. Kesin hesap suç tarihi, tekerrür ve denetimli serbestlik kuralları dikkate alınarak müddetnamede yapılır. Suçta kullanılan bıçak, sopa veya silah ise TCK 54. madde uyarınca müsadere edilebilir.

Kasıtlı bir suçtan mahkûmiyet, silah ruhsatı alınmasına veya mevcut ruhsatın korunmasına engel olabilir. Kamu görevinde bulunan veya kamu görevine girmek isteyen kişiler için de cezanın süresine göre sonuçlar doğabilir. Ruhsat açısından hangi mahkûmiyetlerin engel oluşturduğunu sabıka kaydı ve silah ruhsatı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık. Kamu görevlileri bakımından disiplin süreci, ceza davasından ayrı olarak yürüyebilir.

Silahla yaralama suçlamasında ne yapmalı?

Silahla yaralama suçlamasıyla karşılaşan kişi için ilk konu, kullanılan eşyanın gerçekten silah sayılıp sayılmayacağı ve yaralamanın nasıl gerçekleştiğidir. Olayın kamera kayıtlarının erkenden istenmesi, eşyanın muhafaza tutanağının ve adli tıp raporunun incelenmesi gerekir. Olayın karşı tarafın saldırısıyla başladığı iddia ediliyorsa, bu iddiayı destekleyen kayıtlar ve tanıklar da ilk aşamada belirlenmelidir. İfadeye müdafi eşliğinde ve olay sırası netleştirildikten sonra gitmek, savunmanın tutarlılığını korur. Yaralanan kişiyle doğrudan temas kurmak yerine zararın giderilmesi konusunu müdafi aracılığıyla yürütmek, sonradan baskı veya tehdit iddialarının doğmasını da önler.

Zararın giderilmesi, haksız tahrik iddiası, ruhsatsız silah suçlaması ve HAGB şartları birbirini etkileyen konulardır ve dosyanın her aşamasında birlikte değerlendirilmelidir. Birindeki gelişme, diğerinin sonucunu değiştirebilir. Ankara ve Çankırı adliyelerinde yürüyen yaralama soruşturmalarında da bu adımlar aynı önemi taşır. Bu dosyalarda izlediğimiz yaklaşımı ceza hukuku çalışma alanımız sayfasında bulabilirsiniz.

Silahla Yaralama Cezası Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.