İlan Sitesinde Kapora Dolandırıcılığı: İlan Veren ve Parayı Alan Hesap Sahibi İçin Ceza

Gözden geçirme: 7 Kasım 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 43, 157, 158/1-f, 158/3 ve 168

İkinci el bir araç, kiralık bir daire veya uygun fiyatlı bir telefon için verilen ilana ulaşan alıcıdan, ürünün başkasına satılmaması için kapora istenir. Para gönderildikten sonra ilan kaldırılır ve telefon kapanır. Mağdurun şikâyetiyle başlayan soruşturmada ilk incelenen kişiler, ilanı veren hesabın kullanıcısı ile parayı alan banka hesabının sahibidir. Kapora dolandırıcılığı olarak bilinen bu tabloda iki kişinin durumu birbirinden farklı değerlendirilir.

Bu yazıda ilan sitesi üzerinden kapora alınmasının hangi suçu oluşturduğunu, basit ve nitelikli dolandırıcılık ayrımını, ilan veren ile parayı alan hesap sahibinin sorumluluğunu, birden fazla mağdurun bulunduğu dosyalarda cezanın nasıl belirlendiğini ve hükümden sonraki sonuçları sırasıyla anlatıyoruz. Örnekler varsayımsaldır ve genel bilgi vermek amacı taşır. İlan siteleri üzerinden yapılan alışverişlerde karşılaşılan bu dosyalarda en çok merak edilen sorulara da yazının sonunda cevap veriyoruz.

Kapora dolandırıcılığı hangi suçu oluşturur?

Türk Ceza Kanunu (TCK) 157. maddeye göre dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlamaktır. Kapora dolandırıcılığında hile, gerçekte satışa sunulmayan bir ürün veya kiralanmayacak bir konut için ilan verilmesi ve alıcının bu ilana güvendirilmesidir. Alıcı aldatılarak kapora gönderir, satıcı tarafı ise bu parayı elde eder. Suçun oluşması için aldatma kastının paranın alındığı anda bulunması gerekir.

Bu nedenle her iade edilmeyen kapora dolandırıcılık sayılmaz. Gerçekten satılık bir aracın sahibi kaporayı aldıktan sonra satıştan vazgeçerse veya teslim edilen ürün ilandaki kaliteye uymazsa, ortada bir sözleşme uyuşmazlığı bulunur. Bu tür durumlar kural olarak ceza davasının konusu olmaz. Buna karşılık ürünün hiç var olmadığı, fotoğrafların başka ilanlardan alındığı veya aynı ürün için birçok kişiden kapora toplandığı durumlarda, aldatma kastının baştan bulunduğu kabul edilebilir.

Varsayımsal bir örnek düşünelim. Kiralık daire ilanı veren bir kişi, yoğun talep olduğunu söyleyip yer ayırtmak için kapora ister ve birkaç gün içinde aynı daire için farklı kişilerden ödeme alır. Daire gerçekte başkasına aitse ve ilan verenin kiraya verme yetkisi bulunmuyorsa, aldatma kastının baştan var olduğu sonucuna ulaşılması kolaylaşır. Buna karşılık daireyi gerçekten kiraya vermek isteyen bir ev sahibinin tek kişiden aldığı kaporayı, kiracıyla anlaşamaması üzerine geri vermemesi farklı bir değerlendirmeye tabidir.

İlan sitesi kullanılması suçu nitelikli hâle getirir mi?

TCK 158/1-f bendi, dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla işlenmesini nitelikli hâl sayar. Bu bentte ceza dört yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. İnternet ilan siteleri üzerinden verilen sahte ilanlarla yapılan dolandırıcılıklar uygulamada çoğu zaman bu bent kapsamında değerlendirilir. Nitelikli hâllerin tamamı için nitelikli dolandırıcılık cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Bununla birlikte öğretide ve bazı kararlarda, bilişim sisteminin aldatmanın esaslı bir aracı olması gerektiği, yalnızca bir iletişim kanalı olarak kullanılmasının yeterli olmayacağı vurgulanır. Bankanın araç olarak kullanılması için de mağdurun parayı havale veya EFT ile göndermesi tek başına yeterli görülmez; bankanın işleyişinden veya kuruma duyulan güvenden yararlanılması aranır. Bu nedenle somut dosyada ilanın, yazışmaların ve ödemenin nasıl gerçekleştiği nitelendirmeyi belirler.

İlan veren kişi hangi durumda sorumlu tutulur?

Sahte ilanı hazırlayan, alıcıyla yazışan ve kaporayı isteyen kişi, suçun kanuni tanımındaki fiili gerçekleştirdiği için fail olarak sorumlu tutulur. Ancak ilanın yayımlandığı kullanıcı hesabı, ilanda yazan telefon numarası ve parayı alan banka hesabı çoğu zaman başka kişilere aittir. Bu nedenle soruşturmada ilan hesabının kimin adına açıldığı, hangi internet bağlantısından kullanıldığı ve ilan sitesinin kayıtlarında hangi bilgilerin bulunduğu ayrıca araştırılır.

Gerçek bir ilanın fotoğrafları ve açıklaması kopyalanarak başka bir hesaptan yeniden yayımlanması da sık görülen bir durumdur. Böyle bir olayda asıl ilanın sahibi, mağdurun gördüğü ilanla benzerlik nedeniyle ifadeye çağrılabilir. Ancak ilan sahibinin aldatmaya katılmadığı, kapora istemediği ve parayı almadığı belgelerle ortaya konursa suç oluşmaz. Kendi ilanınızın kopyalandığını fark ettiğinizde ilan sitesine bildirim yapmanız ve bu bildirimin kaydını saklamanız ileride önemli bir delil olur.

Kaporayı alan hesap sahibinin durumu nedir?

Kaporanın yatırıldığı hesabın sahibi bakımından ilk soru kasttır. Hesap sahibi hesabının bir dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmiyorsa, örneğin hesabına habersizce para gelmiş ve bunu bankaya bildirmişse suç oluşmaz. Bu durumda izlenecek ilk adımları hesabıma bilinmeyen para geldi yazımızda anlattık. Hesabını bilerek başkasına kullandıran kişi ise olaydaki rolüne göre fail veya yardım eden olarak değerlendirilir.

7589 sayılı Kanunla eklenen TCK 158/4, dolandırıcılığa iştirakin haksız menfaat amacıyla ödeme araçlarını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermekle sınırlı kaldığı hâllerde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür. Hesap sahibi mağdurla yazışmış, ilanı kendisi vermiş veya parayı çekip başkasına teslim etmişse bu indirim tartışmalı hâle gelir. Fail ile yardım eden ayrımını ve 158/4 indiriminin sınırlarını İBAN veren yardım eden mi yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Hesap sahibinin elde ettiği menfaat de önem taşır. Hesabını belirli bir ücret karşılığında verdiğini kabul eden kişi bakımından haksız menfaat amacı tartışılır. Hesabını bir yakınının ricasıyla veya iş bulma vaadiyle verdiğini anlatan kişinin beyanı ise yazışmalar ve tanık anlatımlarıyla desteklenmelidir. Mahkeme hesap sahibinin olaydan önceki ve sonraki davranışlarını birlikte değerlendirir; şüpheli işlemden sonra bankaya bildirim yapılması veya kartın iptal ettirilmesi gibi adımlar bu değerlendirmede dikkate alınır.

Birden fazla mağdur varsa ceza nasıl belirlenir?

Kapora dolandırıcılığı dosyalarında aynı ilan veya aynı hesap üzerinden birçok kişiden para alındığı görülür. Bu durumda cezanın nasıl hesaplanacağı TCK 43. maddedeki zincirleme suç hükmüne göre değerlendirilir. Zincirleme suç, aynı suç işleme kararıyla aynı kişiye karşı değişik zamanlarda aynı suçun birden fazla işlenmesi veya aynı suçun tek bir fiille birden fazla kişiye karşı işlenmesi hâlinde uygulanır ve tek ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır.

Farklı mağdurlara karşı ayrı ayrı yazışma ve ödeme ile işlenen fiillerde zincirleme suç hükmü kural olarak uygulanmaz ve her mağdur bakımından ayrı bir ceza gündeme gelebilir. Bu durum toplam cezayı önemli ölçüde artırır. Ayrıca TCK 158/3 uyarınca dolandırıcılığın üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır. Bu artırımların uygulanması için birlikte hareketin delillerle ortaya konması gerekir.

Soruşturma nasıl ilerler, hesaba neden bloke konur?

Mağdurun bankasına ve savcılığa başvurusuyla birlikte para alan hesap hızla tespit edilir. 7571 sayılı Kanunla Ceza Muhakemesi Kanununa (CMK) eklenen 128/A maddesi, bilişim sistemleri veya banka aracılığıyla işlenen nitelikli dolandırıcılık şüphesinde bankaya hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alma yetkisi verir. Bu süre içinde hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle el koyma yapılmazsa askı kendiliğinden sona erer. El koyma ve itiraz süreci banka hesabına el koyma yazımızda anlatılıyor.

Soruşturmada ilan sitesinin kullanıcı kayıtları, telefon numarasının abone bilgileri, hesap hareketleri ve mağdurla yapılan yazışmalar toplanır. Şüpheli olarak ifade verirken müdafi yardımından yararlanma ve susma hakkınız vardır. İfade tutanağını imzalamadan önce dikkatle okumak da bu aşamanın önemli bir parçasıdır. Dava açılırsa basit ve nitelikli dolandırıcılık davaları asliye ceza mahkemesinde görülür. Şikâyet aranmaz; mağdur şikâyetinden vazgeçse bile dava devam eder. Basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır, nitelikli dolandırıcılık ise uzlaştırma kapsamı dışında kalır.

Hükümden sonra neler olur: etkin pişmanlık, HAGB ve infaz

Kapora tutarları çoğu zaman küçük olduğu için zararın giderilmesi bu dosyalarda önemli bir rol oynar. TCK 168 uyarınca mağdurun zararı kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilirse ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilinceye kadar giderilirse yarısına kadar indirilir. Kısmi ödemede indirim için mağdurun rızası aranır; şartların ayrıntısını dolandırıcılıkta etkin pişmanlık yazımızda anlattık. Zararın giderilmesi aynı zamanda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) şartlarından biridir; HAGB’nin yeni hâli için HAGB değişikliği yazımıza bakabilirsiniz.

HAGB uygulanmazsa iki yıl veya daha az süreli hapis cezasında erteleme değerlendirilebilir. Hapis cezası infaz edilecekse koşullu salıverilme oranı, 5275 sayılı Kanuna göre suç tarihi ve suç türü dikkate alınarak müddetnamede hesaplanır. Birden fazla mağdurlu dosyalarda ayrı ayrı verilen cezaların toplanması infaz süresini doğrudan etkiler. Kesinleşmiş hükümlerde de zararın giderilmesi önem taşır; 7589 sayılı Kanunun geçici maddesi, infaz aşamasındaki bazı hükümlülere zararı giderip etkin pişmanlıktan yararlanma imkânı tanımıştır. Dolandırıcılıktan mahkûmiyet adli sicile işlenir ve kamu görevine girişte engel suçlar arasında yer alır.

Kapora dolandırıcılığı suçlamasında ne yapmalı?

İfadeye çağrıldıysanız önce suçlamanın hangi rol üzerinden yapıldığını öğrenin: ilanı veren kişi olarak mı, yoksa parayı alan hesabın sahibi olarak mı şüphelisiniz? İlan hesabınıza, telefon hattınıza ve banka hesabınıza ilişkin kayıtları, varsa satışın gerçek olduğunu gösteren ruhsat, tapu veya fatura gibi belgeleri ve alıcıyla yaptığınız yazışmaları bir araya getirin. Gerçek bir satıştan vazgeçtiyseniz kaporanın iadesini belgelemek, uyuşmazlığın hukuki niteliğini göstermeye yardımcı olur.

Hesabınız bir başkası tarafından kullanıldıysa, kime ve hangi gerekçeyle verdiğinizi anlatan belgeler savunmanın merkezinde yer alır. Mağdurun zararını karşılamak, her aşamada cezayı etkileyebilecek bir adımdır ve zamanlaması önem taşır. Suçlamanın basit dolandırıcılık mı, nitelikli dolandırıcılık mı olarak yapıldığı uzlaştırma, ceza miktarı ve HAGB ihtimali bakımından belirleyici olduğundan iddianamedeki nitelendirme dikkatle incelenmelidir. Ankara ve Çankırı adliyelerinde yürüyen bu tür dosyalarda izlediğimiz yaklaşımı bilişim hukuku çalışma alanımız sayfasında bulabilirsiniz.

Kapora Dolandırıcılığı Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.