Israrlı telefon ve mesajla huzur ve sükûnu bozma suçunu anlatan kapak görseli

Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçu: Israrlı Arama, Mesaj ve Gürültü (TCK 123)

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 123 ve 123/A; CMK 253

Gece yarısı defalarca çalan telefon, susmayan mesaj bildirimleri ya da komşunun bilerek sürdürdüğü gürültü, kişinin günlük yaşamını katlanılmaz hâle getirebilir. Türk Ceza Kanunu bu davranışları belirli şartlarla suç olarak tanımlar. Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu, özellikle ilişkinin bitmesinden sonra karşı tarafı rahatsız etmeyi sürdüren kişiler bakımından uygulamada sık karşılaşılan bir suçtur.

Bu yazıda Türk Ceza Kanununun 123. maddesindeki suçun unsurlarını, ısrar ve sırf huzur bozma maksadı şartlarını, cezasını, şikâyet ve uzlaşma kurallarını ve 2022 yılında eklenen ısrarlı takip suçundan farkını anlatıyoruz.

Bir bakışta

Dayanak
TCK 123
Hareketler
Israrla telefon etme, gürültü yapma veya hukuka aykırı başka davranış
Maksat
Sırf huzur ve sükûnu bozma amacı
Ceza
Üç aydan bir yıla kadar hapis
Usul
Şikâyete bağlı; uzlaştırma kapsamında
Bu yazıda neler var?
  1. Suçun tanımı ve korunan değer
  2. Israr şartı ne demek?
  3. Sırf huzur bozma maksadı
  4. Cezası, şikâyet ve uzlaşma
  5. Israrlı takip suçundan farkı
  6. Yargıtay bu konuda nasıl karar veriyor?
  7. Mağdur ve şüpheli için pratik öneriler
  8. Huzur Ve Sükûnunu Bozma Hakkında Merak Edilenler

Suçun tanımı ve korunan değer

TCK 123/1’e göre sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir. Suçla korunan değer, kişinin rahat ve huzur içinde yaşama hakkıdır.

Kanun hareketleri örnek olarak saymış ve “hukuka aykırı başka bir davranış” ifadesiyle kapsamı genişletmiştir. Israrla mesaj göndermek, sosyal medya üzerinden sürekli rahatsız edici içerik iletmek, kapıyı sürekli çalmak veya kişinin aracına sürekli not bırakmak gibi davranışlar bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu davranışların her biri ayrıca bir başka suçu oluşturmuyorsa TCK 123 uygulanır.

Huzur ve sükûnu bozma suçunun unsurları listesi
Suçun unsurları

Israr şartı ne demek?

Huzur ve sükûnunu bozma suçunun en önemli unsuru ısrardır. Tek bir telefon görüşmesi veya bir kez yapılan gürültü bu suçu oluşturmaz. Israr, davranışın kısa aralıklarla tekrarlanmasını ve mağdurun açıkça rahatsız olduğunu belli etmesine rağmen sürdürülmesini ifade eder. Kaç kez tekrarın ısrar sayılacağına dair kanunda bir sayı yoktur; her olayda davranışın sıklığı, zamanı ve süresi birlikte değerlendirilir.

Yargıtay uygulamasında, kısa bir süre içinde çok sayıda arama yapılması, gece saatlerinde aranma ve mağdurun cevap vermemesine rağmen aramaların sürmesi ısrarın varlığına işaret eden olgular olarak kabul edilir. HTS kayıtları, yani arama ve mesaj dökümleri bu suçun en önemli delilidir ve savcılık aracılığıyla operatörlerden istenir.

Israr unsurunun ispatında kullanılan deliller listesi
Israrın ispatı

Sırf huzur bozma maksadı

Suçun manevi unsuru özel kasttır: fail sırf mağdurun huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla hareket etmelidir. Alacağını tahsil etmek, ortak çocukla ilgili bilgi almak veya iş ilişkisine dair bir konuyu konuşmak amacıyla yapılan aramalar, sayıca fazla olsa bile bu maksadı taşımayabilir. Bu nedenle aramaların içeriği ve gerekçesi savunmada ön plana çıkar.

Bununla birlikte meşru bir amacın bahane edildiği ve aramaların bu amacı aşacak biçimde sürdürüldüğü durumlarda maksadın varlığı kabul edilebilir. Örneğin borç konusu açıkça konuşulup karara bağlandıktan sonra da gece saatlerinde onlarca kez arama yapılması, sırf huzur bozma maksadını gösterebilir.

Cezası, şikâyet ve uzlaşma

Suçun cezası üç aydan bir yıla kadar hapistir. Suç şikâyete bağlıdır; mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür. Şikâyete bağlı olduğu için suç uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1-a); dosya önce uzlaştırma bürosuna gönderilir ve taraflar uzlaşırsa soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sona erer.

Hükmedilecek ceza kısa süreli olduğundan, mahkûmiyet hâlinde hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi, ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumlar sıkça gündeme gelir. Bu kurumların şartları ayrı ayrı değerlendirilir.

Israrlı takip suçundan farkı

2022 yılında 7406 sayılı Kanunla eklenen TCK 123/A, ısrarlı takip suçunu düzenler. Bu suçta fail, bir kimseyi ısrarlı bir şekilde fiziken takip ederek veya haberleşme araçlarını kullanarak iletişim kurmaya çalışarak, mağdurda ya da yakınlarında ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi meydana getirir. Israrlı takip altı aydan iki yıla kadar hapisle daha ağır cezalandırılır; çocuğa veya boşanılan eşe karşı işlenmesi gibi hâllerde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapse çıkar. Bu suç da şikâyete bağlıdır (TCK 123/A-3); ancak kanun, ısrarlı takip suçunda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini açıkça düzenlemiştir (CMK 253/3).

İki suç arasındaki temel fark, failin davranışının mağdurda ciddi bir güvenlik endişesi yaratıp yaratmadığı ve fiziki takip unsurudur. Yalnızca rahatsız etmeye yönelik aramalar TCK 123 kapsamında kalırken, mağdurun evine kadar takip edilmesi veya korku yaratan mesajlarla birlikte iletişim kurulmaya çalışılması ısrarlı takip suçunu gündeme getirir. Aynı olayda hakaret veya tehdit içeren mesajlar varsa bu suçlar ayrıca değerlendirilir.

Huzur ve sükûnu bozma ile ısrarlı takip farkı tablosu
İki suçun farkı

Yargıtay bu konuda nasıl karar veriyor?

Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 2016/4186 E., 2018/3307 K., 09.03.2018: Sanık, katılanın telefonunu bir kez aramıştır. Yargıtay, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu için davranışın ısrarla ve sırf huzuru bozma amacıyla yapılması gerektiğini, ısrar ve özel amacın nasıl oluştuğu açıklanmadan kurulan mahkûmiyetin bozulması gerektiğini belirtmiştir.

Kararın olayını, gerekçesini ve uygulamaya etkisini Huzur ve Sükûnu Bozmada Israr Unsuru: Tek Telefon Araması başlıklı içtihat incelememizde ayrıntılı olarak ele aldık. Kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden esas ve karar numarasıyla ulaşılabilir.

Mağdur ve şüpheli için pratik öneriler

Mağdur, gelen aramaların ve mesajların ekran görüntülerini tarih ve saat bilgisiyle saklamalı, mümkünse numarayı engellemeden önce kayıt almalıdır. Şikâyet dilekçesinde HTS kayıtlarının istenmesi talep edilmelidir. Şüpheli ise aramaların amacını gösteren yazışmaları ve belgeleri saklamalıdır.

Pratikte: Mağdurun açıkça rahatsız olduğunu bildirdiği mesaj, ısrar unsurunun ispatında önemli bir delildir. Bu bildirimden sonra devam eden aramalar, maksadın değerlendirilmesinde de belirleyici olur.

Huzur Ve Sükûnunu Bozma Hakkında Merak Edilenler

Kaç kez arama huzur ve sükûnunu bozma suçu oluşturur?

Kanunda belirli bir sayı yoktur. Aramaların sıklığı, saati, süresi ve mağdurun rahatsızlığını bildirmesine rağmen devam edip etmediği birlikte değerlendirilir.

Mesaj atmak da bu suçu oluşturur mu?

Israrla ve sırf huzur bozma maksadıyla gönderilen mesajlar, kanundaki “hukuka aykırı başka bir davranış” kapsamında değerlendirilebilir.

Komşunun gürültüsü suç mu?

Gürültünün sırf huzur ve sükûnu bozma maksadıyla ve ısrarla yapılması gerekir. Günlük yaşamdan kaynaklanan olağan sesler bu suçu oluşturmaz; kabahat niteliğindeki gürültü için Kabahatler Kanunu ayrıca uygulanabilir.

Huzur ve sükûnunu bozma suçunda uzlaşma var mı?

Suç şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır. Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse soruşturma veya dava sona erer.

Eski eşimi çok aradım, ısrarlı takip mi olur?

Aramalar yalnızca rahatsız etmeye yönelikse TCK 123; mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratıyor ya da fiziki takip içeriyorsa TCK 123/A gündeme gelebilir. Boşanılan eşe karşı ısrarlı takip, cezası artırılan nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir; ortak çocuk gibi meşru bir amaç ise maksadın değerlendirilmesinde dikkate alınır.

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.