Kolluğa yalan beyan ve resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçuna ilişkin Yargıtay kararı

Yargıtay Kararı: Kolluğa Verilen Gerçeğe Aykırı Beyan ve Resmi Belgede Yalan Beyan Suçu

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 206; CMK 309; Yargıtay 11. CD 2018/6043 E., 2018/8982 K.

TCK 206, resmi bir belgeyi düzenleme yetkisine sahip kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişiyi cezalandırır. Ancak her yalan beyan bu suçu oluşturmaz. Yargıtay’a göre beyanın, resmi belgenin içeriğine geçmesi ve kamu görevlisinin bu beyanın doğruluğunu araştırma yükümlülüğünün bulunmaması gerekir. Görevli beyanı araştırmakla yükümlüyse, yalan beyan tek başına ispat gücü taşımaz. Kolluğa yalan beyan dosyalarında bu ölçüt belirleyici olur.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 12.11.2018 tarihli kararında kolluk görevlilerine gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle TCK 206’dan mahkûm edilen sanık hakkındaki hükmü kanun yararına bozmuş ve CMK 309/4-d uyarınca doğrudan beraat kararı vermiştir.

Karar künyesi

Mahkeme
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
Esas ve karar
2018/6043 E., 2018/8982 K.
Karar tarihi
12.11.2018
Suç
Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan
Sonuç
Kanun yararına bozma ve beraat, oybirliği
Bu yazıda neler var?
  1. Olay ve yargılama süreci
  2. Uyuşmazlık
  3. Yargıtay’ın değerlendirmesi
  4. Kararın önemi ve benzer içtihatlar
  5. Benzer durumda ne yapılmalı?
  6. Kolluğa Yalan Beyan Hakkında Merak Edilenler

Olay ve yargılama süreci

Sanık, kolluk görevlilerine gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu iddiasıyla resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan Merzifon Asliye Ceza Mahkemesinde yargılanmış ve 07.12.2017 tarihli kararla mahkûm edilmiştir. Hüküm kesinleşmiştir. Dosyada, 10.10.2016 tarihli alkol raporu dışında sanığın beyanına dayanılarak düzenlenmiş bir tutanak bulunmamaktadır.

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 09.10.2018 tarihli yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunmuş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 19.10.2018 tarihli ihbarnameyle dosyayı Daireye göndermiştir.

Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, kolluk görevlilerine yapılan gerçeğe aykırı beyanın, beyana dayanan bir resmi belge düzenlenmediği ve görevlilerin beyanın doğruluğunu araştırma yükümlülüğü bulunduğu bir durumda TCK 206’daki suçu oluşturup oluşturmadığıdır.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Yargıtay, dosyada alkol raporu dışında sanık adına düzenlenmiş bir tutanak bulunmadığını tespit etmiştir. Kolluk birimleri, kendilerine verilen beyanların doğruluğunu araştırmakla görevlidir. Bu durumda sanığın beyanı, resmi belgenin içeriğini doğrudan oluşturan ve görevlinin araştırma yapmadan esas alacağı bir beyan niteliği taşımaz. Bu nedenle TCK 206’daki suçun unsurları oluşmamıştır.

Daire, kanun yararına bozma istemini yerinde görerek hükmü CMK 309 uyarınca bozmuştur. Bozma nedeni cezanın kaldırılmasını gerektirdiğinden, CMK 309/4-d uyarınca sanığın beraatine doğrudan karar verilmiş ve cezanın çektirilmemesine hükmedilmiştir. Karar oybirliğiyle verilmiştir.

Kararın önemi ve benzer içtihatlar

Karar, TCK 206’nın uygulama alanını sınırlandıran yerleşik bir ölçütü uygulamaktadır. Suçun oluşması için beyanın bir resmi belgeye geçmesi ve belgenin bu beyanı ispat etmeye yönelik olması gerekir. Görevlinin beyanı araştırma yükümlülüğü varsa, örneğin kolluğun kimlik tespiti yapması veya olayın gerçeğini araştırması gerekiyorsa, beyan belgeye geçse bile suç oluşmayabilir.

Aynı Daire 12.09.2019 tarihli bir başka kararında, yalan beyanların tek başına kanıtlama gücü bulunmadığını ve görevlilerin araştırma yükümlülüğünün devam ettiğini belirterek TCK 206’dan beraat kararı verilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Bu kararlar, kolluğa yalan beyan dosyalarında savunmanın odaklanması gereken noktayı göstermektedir.

TCK 206 suçunun oluşması için aranan şartlar
TCK 206 için aranan şartlar

Benzer durumda ne yapılmalı?

Kolluğa yalan beyan iddiasıyla yargılanan kişinin savunmasında öncelikle beyanın hangi resmi belgeye geçtiği ve bu belgenin beyanın doğruluğunu ispat amacı taşıyıp taşımadığı incelenmelidir. Görevlilerin kimlik tespiti, kayıt sorgulaması veya tanık beyanı alma gibi araştırma yükümlülükleri bulunduğu ortaya konulmalıdır.

Dikkat: Başkasının kimlik bilgilerini kullanmak, somut olaya göre TCK 206 dışında resmi belgede sahtecilik veya kişisel verilere ilişkin suçlar gibi farklı suç tiplerini gündeme getirebilir. Suç vasfı her olayda ayrıca değerlendirilmelidir.

Kolluğa Yalan Beyan Hakkında Merak Edilenler

Kolluğa yalan beyan suç mu?

Her durumda TCK 206 suçu oluşmaz. Kolluk beyanın doğruluğunu araştırmakla yükümlüyse ve beyana dayanan bir resmi belge düzenlenmemişse Yargıtay suçun unsurlarının oluşmadığını kabul etmektedir.

TCK 206 suçunun cezası nedir?

Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK 206).

Kanun yararına bozmada Yargıtay doğrudan beraat verebilir mi?

Evet. Bozma nedeni cezanın kaldırılmasını gerektiriyorsa Yargıtay CMK 309/4-d uyarınca doğrudan karar verir.

Görevlinin araştırma yükümlülüğü neden önemli?

Görevli beyanın doğruluğunu araştırmakla yükümlüyse, yalan beyan belgenin içeriğini tek başına belirlemez ve TCK 206 kapsamında ispat gücü taşımaz.

Dayanak mevzuat ve karar

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.