Yargıtay Kararı: Çelişkili Bilirkişi Raporları ve Adli Tıp Kurumundan Rapor Alınması
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: CMK 63, 67; TCK 207; Yargıtay 11. CD 2013/21821 E., 2015/30747 K.
Sahtecilik dosyalarında belgedeki imzanın kime ait olduğu, çoğu zaman davanın sonucunu belirleyen tek sorudur. Bu soruya cevap veren bilirkişi raporlarının birbiriyle çelişmesi uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur. Özellikle aynı belge hem ceza davasında hem de bir hukuk davasında incelendiğinde, farklı kurumlardan alınan raporlar zıt sonuçlara varabilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 11.11.2015 tarihli kararında çelişkili bilirkişi raporları bulunan bir özel belgede sahtecilik dosyasında, çelişki giderilmeden hüküm kurulmasını eksik inceleme saymış ve Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğine hükmetmiştir.
Karar künyesi
- Mahkeme
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi
- Esas ve karar
- 2013/21821 E., 2015/30747 K.
- Karar tarihi
- 11.11.2015
- Suç
- Özel belgede sahtecilik
- Sonuç
- Eksik inceleme nedeniyle bozma, oybirliği
Bu yazıda neler var?
Olay ve yargılama süreci
Eskişehir 4. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen davada, bir kira sözleşmesindeki imzanın sahte olduğu iddia edilmiştir. Soruşturma aşamasında Ankara Kriminal Polis Laboratuvarından alınan uzmanlık raporu, imza konusunda katılanın iddiasını destekleyen bir görüş içermiştir.
Aynı taraflar arasında sulh hukuk mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında ise bir bilirkişi kurulu raporu alınmış ve bu raporda sözleşmedeki imzanın katılanın eli ürünü olduğu belirtilmiştir. Ceza mahkemesi 21.06.2012 tarihli kararında hukuk davasındaki bu raporu esas alarak hüküm kurmuştur. Hüküm katılan vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, aynı imza hakkında birbirine zıt sonuçlara varan iki rapor bulunurken, mahkemenin bu çelişkiyi gidermeden raporlardan birini tercih ederek hüküm kurup kuramayacağıdır.
Yargıtay’ın değerlendirmesi
Yargıtay, soruşturma aşamasında alınan kriminal polis laboratuvarı raporu ile hukuk davasında alınan ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu arasında açık bir çelişki bulunduğunu tespit etmiştir. Ceza muhakemesinin amacı maddi gerçeğe ulaşmak olduğundan, gerçeğin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.
Bu nedenle Daire, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu Başkanlığından rapor alınması gerektiğini belirtmiştir. Çelişki giderilmeden raporlardan birine dayanılarak hüküm kurulması eksik inceleme olarak değerlendirilmiş ve hüküm istem gibi oybirliğiyle bozulmuştur.
Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
Karar, mahkemenin bilirkişi raporlarından birini gerekçe göstermeden tercih edemeyeceğini ortaya koymaktadır. Raporlar arasında esaslı bir çelişki varsa, mahkemenin yapması gereken, çelişkiyi giderecek üçüncü bir inceleme yaptırmaktır. İmza ve yazı incelemelerinde bu görevi üstlenen kurum çoğu zaman Adli Tıp Kurumudur.
Kararın bir diğer yönü, hukuk davasında alınan raporun ceza davasındaki değeridir. Hukuk davasında alınan rapor ceza mahkemesi için bir delil niteliği taşır, ancak bağlayıcı sayılmaz. Ceza mahkemesi, kendi önündeki diğer delillerle çelişen bu raporu tek başına hükme esas alamaz.

Benzer durumda ne yapılmalı?
Dosyada birbirine zıt bilirkişi raporları varsa, çelişkinin giderilmesi için yeni bir inceleme yapılması açıkça talep edilmelidir. Talep dilekçesinde raporların hangi noktalarda ayrıştığı, hangi mukayese imzalarının kullanıldığı ve incelemenin hangi kurum tarafından yapılması gerektiği belirtilmelidir.
Pratik bilgi: İmza incelemesinde mukayese için kullanılacak belgelerin, uyuşmazlık konusu belgeyle aynı döneme ait olması raporun güvenilirliğini artırır. Banka, noter ve resmi kurum kayıtlarındaki imzalar bu açıdan önemlidir.
Bilirkişi Raporları Hakkında Merak Edilenler
Çelişkili bilirkişi raporları varsa mahkeme ne yapmalı?
Mahkeme çelişkiyi gidermeden raporlardan birine dayanarak hüküm kuramaz. Yargıtay bu durumda Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını istemiştir.
Hukuk davasında alınan bilirkişi raporu ceza davasında bağlayıcı mı?
Hukuk davasındaki rapor ceza mahkemesi için bir delildir, ancak bağlayıcı sayılmaz. Diğer delillerle çelişiyorsa tek başına hükme esas alınamaz.
İmza incelemesini hangi kurum yapar?
Kriminal polis laboratuvarları, jandarma kriminal birimleri ve Adli Tıp Kurumu imza ve yazı incelemesi yapar. Çelişki hâlinde genellikle Adli Tıp Kurumuna başvurulur.
Bilirkişi raporuna karşı ne zaman itiraz edilmeli?
Rapor dosyaya girdikten sonra, duruşmada veya verilecek süre içinde yazılı olarak itiraz edilmeli ve gerekirse yeni inceleme istenmelidir.
Dayanak mevzuat ve karar
- Ceza Muhakemesi Kanunu (5271): m.63, 67
- Türk Ceza Kanunu (5237): m.207
- Yargıtay Karar Arama: 11. Ceza Dairesi, 2013/21821 E., 2015/30747 K., 11.11.2015
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


