Kurusıkı Tabanca Cezası: Dönüştürülmüş Silah Hangi Suçu Oluşturur?

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Uygulamada kurusıkı tabanca cezası, silahın hangi hâlde olduğuna göre üç ayrı rejime ayrılır. Fabrikadan çıktığı gibi duran, yalnız ses veya gaz fişeği atan bir kurusıkı tek başına 6136 sayılı Kanun kapsamında ateşli silah sayılmaz. Namlusu delinip gerçek mermi atar hâle getirilmişse durum tamamen değişir: 2024 sonunda yapılan değişiklikle bu silahı taşımak ruhsatsız silah suçu, dönüştürmek ise silah üretimi sayılır. 2025 sonunda da kurusıkıyla ateş etmek için TCK 170’e ayrı bir ceza aralığı eklendi. Bu yazı üç durumu ayırıyor ve her birinde hükümden sonra nelerle karşılaşılacağını anlatıyor.

Kurusıkı tabanca cezası hangi durumda gündeme gelir?

Kanun kurusıkıyı “ses veya gaz fişeği atabilen silah” diye anar. 6136 m.13/1’in metni, bu silahları ancak “bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen” hâlleriyle suç konusu yapar. Bu ifadeden çıkan sonuç şudur: dönüştürülmemiş kurusıkıyı evde bulundurmak 13. maddedeki ruhsatsız silah suçunu oluşturmaz.

Bu, kurusıkı ile her davranışın serbest olduğu anlamına gelmez. Üç ayrı ihtimal vardır:

• Ateş etmek: Kalabalıkta veya insanları paniğe sokacak biçimde kurusıkıyla ateş etmek TCK 170’teki suçtur.
• Gözdağı vermek: TCK 6, silah kavramına saldırı ve savunmada fiilen kullanılmaya elverişli şeyleri de katar. Kurusıkıyla birini korkutmak, silahla tehdit (TCK 106/2-a) tartışmasını doğurabilir; bu hâlin cezası iki yıldan yedi yıla kadar hapistir.
• Açıkta taşımak: Kanuna göre yasak olmayan bir silahı ruhsatsız olarak park, meydan veya sokakta görünür taşımak Kabahatler Kanunu 43’te idari para cezasına bağlanmıştır; tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.

Dönüştürülmüş kurusıkı için ceza ne kadar?

21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanun, 30 Kasım 2024’te yürürlüğe girdi ve iki önemli düzenleme getirdi:

Dönüştürülmüş silahı satan kişi de 12. maddedeki satış fiili nedeniyle aynı aralıkla yargılanır; iki veya daha fazla kişinin birlikte işlemesi hâlinde ceza sekiz yıldan on beş yıla çıkar (m.12/2).

Dönüştürme fiilinin görüleceği mahkeme de farklıdır. 12. maddenin birinci fıkrasındaki cezanın üst sınırı on iki yıl olduğundan dava ağır ceza mahkemesinde görülür; görev belirlenirken indirim nedenleri değil, kanundaki üst sınır esas alınır (5235 m.12, 14). Taşıma ve bulundurma (13/1) ise asliye ceza mahkemesinin görevindedir. Birlikte işleme hâlinde alt sınır sekiz yıla çıktığı için şüpheliye istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK 150/3).

Diyelim ki bir genç, sosyal medyadaki ilandan “modifiyeli” diye satılan bir kurusıkıyı satın aldı ve bir kontrol noktasında belinde yakalandı. Rapor silahın gerçek fişek attığını gösterirse genç 13/1’den, ilanı veren satıcı ise hem satış hem de dönüştürmeyi kendisi yaptıysa üretim nedeniyle 12. maddeden yargılanır. Gencin savunması, silahın dönüştürüldüğünü bilmediği üzerine kurulur.

Kurusıkıyla ateş etmenin cezası nedir?

7571 sayılı Kanun, TCK 170/1’e şu cümleyi ekledi: suçun ses ve gaz fişeği atabilen silahla ateş etmek suretiyle işlenmesi hâlinde ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir. Aynı Kanunla eklenen ikinci fıkra, suçun kişilerin toplu bulunduğu yerlerde işlenmesi hâlinde cezayı yarı oranında artırır. Düğün, bayram ve maç sonrası kutlamalardaki kurusıkı atışları bu artırımla birlikte değerlendirilir.

Gerçek mermi atan dönüştürülmüş bir silahla ateş edilmişse artık kurusıkı cümlesi değil, ateşli silah için öngörülen bir yıldan beş yıla kadar hapis uygulanır. Bu ayrım, olay yerinde bulunan kovanların ve silahın kriminal incelemesine dayanır.

Kurusıkı tabanca ile ateş edildiğinde silah dönüştürülmüş olmasa bile müsadere gündeme gelir. TCK 54/1, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan eşyanın müsaderesini öngördüğünden, düğünde ateş edilen orijinal kurusıkı da kural olarak geri verilmez. Silah başkasına aitse ve sahibi iyiniyetliyse bu kural uygulanmaz; sahibi silahı ödünç verirken nasıl kullanılacağını bilmediğini gösterebilmelidir.

Kurusıkı tabanca cezası dosyalarında kalabalık ortam ölçütü de tartışılır. Kapalı bir bahçede yalnız aile bireylerinin bulunduğu bir kına gecesi ile yüzlerce kişinin toplandığı bir meydan, 170/2’deki “toplu olarak bulunulan yer” bakımından aynı sonucu doğurmayabilir. Görüntüler ve tanık anlatımları bu yüzden yalnız atışı değil, çevredeki kişi sayısını da göstermelidir.

Soruşturmada kriminal rapor neden belirleyicidir?

Bir kurusıkının “dönüştürülmüş” sayılabilmesi teknik bir sorudur: namlu engeli kaldırılmış mı, silah gerçek fişek atmaya elverişli mi, ateşleme mekanizması değiştirilmiş mi? Bu soruların cevabı kolluk laboratuvarının hazırlayacağı rapordan çıkar. Rapor dönüştürmeyi doğrulamazsa 13. madde uygulanmaz; doğrularsa dosyanın ağırlığı birden artar.

Taraflar bilirkişi raporu hakkında bilimsel mütalaa alabilir ve bunu soruşturma veya kovuşturma makamına sunabilir (CMK 67/6). Silahın satın alındığı yer, fatura, seri numarası ve orijinal ambalajı, değişikliği kimin yaptığı sorusunda en somut delillerdir. Gözaltı ve ifade aşamasındaki haklar için yakalama ve gözaltı işlemleri yazısı okunabilir.

Kurusıkı Tabanca Nedeniyle Soruşturma Durumunda Ne Yapılmalı?

1. Satış belgelerini toplayın. Fatura, satıcı bilgisi ve seri numarası, silahın satın alındığı hâli gösterir.
2. İfadeden önce dosyayı inceleyin. Silahı kimin dönüştürdüğü, kimden alındığı ve nerede tutulduğu sorularına verilecek cevap, 12. madde ile 13. madde arasındaki farkı belirler.
3. Kriminal raporu bekleyin ve okuyun. Raporda atış denemesi yapılıp yapılmadığı ve hangi parçanın değiştirildiği açıkça yazmalıdır.
4. Gerekirse bilimsel mütalaa alın. Rapora karşı görüş, savcılığa veya mahkemeye dilekçeyle sunulur (CMK 67/6).
5. Suç tarihini kontrol edin. 30.11.2024 ve 25.12.2025 tarihleri ceza aralığını değiştirir; ifade tutanağındaki tarih buna göre kontrol edilmelidir.
6. El konulan silahın akıbetini izleyin. Bulundurulması suç oluşturan silah müsadere edilir (TCK 54/4); dönüştürülmemiş olduğu raporla sabit kurusıkının iadesi ayrıca talep edilebilir.

Hükümden sonra kurusıkı tabanca cezası nasıl infaz edilir?

Hüküm sonrası tablo, kişinin silahı yalnız taşıyıp taşımadığına ya da dönüştürmeyi kendisinin yapıp yapmadığına göre keskin biçimde ayrılır. Taşıyıcı için hapis süresi iki yıl sınırının altında tutulabilirse hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme masaya gelir; 31 Temmuz 2026’dan bu yana açıklamanın geri bırakılmasında denetim beş yıl sürer ve bu sürede kasıtlı yeni bir suç hükmün açıklanmasına yol açar (CMK 231/11).

Dönüştürmeyi yapan kişide tablo farklıdır. On iki yıla kadar çıkabilen aralığın alt sınırı beş yıldır; vahim olmama indirimi yarı oranında ve takdiri indirim de uygulansa sonuç iki yıl bir ay olur. Başka bir indirim nedeni yoksa bu ceza ertelenemez ve hükmün açıklanması geri bırakılamaz; hapis infaz kurumunda çektirilir. Örneğin iki yıl bir aylık bir cezada, iyi hâl korunursa kurumda geçecek süre koşullu salıverilme kuralıyla yarıya iner (5275 m.107/2); son bölüm, açık kuruma geçiş ve talep şartıyla denetimli serbestlikle dışarıda tamamlanabilir (m.105/A). Ayrıntılar için hapis cezaları yazısına bakılabilir.

Ruhsat, memuriyet ve sicil üzerindeki etkisi nedir?

Kurusıkı dosyasından mahkûm olan bir avcı veya sporcu, ileride gerçek bir silah için ruhsat almak istediğinde 6136 m.7’deki engelle karşılaşır. Taksirli suçlar dışında bir yılı aşan hapis, infaz bittikten sonra beş yıllık bir bekleme ve mahkemeden alınacak geri verme kararı olmadan ruhsat başvurusunu sonuçsuz bırakır; geri verme için de en az üç yıl beklemek gerekir (5352 m.13/A).

Kasten işlenen suçtan bir yıl veya daha fazla hapis, 657 sayılı Kanun 48. maddeye göre memuriyete engeldir. Bu hak kaybı TCK dışındaki bir kanundan doğduğu için arşiv kaydı da kısa sürede silinmez; geri verme kararıyla on beş, kararsız otuz yıl beklenir (5352 m.12/1-b). Kanunun genel yapısı için 6136 sayılı Kanun yazısı tamamlayıcıdır.

Kurusıkı Tabanca Cezası Hakkında Merak Edilenler

Soruşturma ve kovuşturma süreçleri Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku sayfasında anlatılmaktadır.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.