Eksik soruşturma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararının bozulmasına ilişkin Yargıtay kararı

Yargıtay Kararı: Şikâyet Üzerine Araştırma Yapılmadan Verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: CMK 160, 170, 172, 173, 309; Yargıtay 4. CD 2018/819 E., 2018/4172 K.

Suç duyurusunda bulunan bir kişinin en sık karşılaştığı sorunlardan biri, şikâyetinin ayrıntılı bir araştırma yapılmadan kısa sürede kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanmasıdır. Özellikle internet ve sosyal medya üzerinden işlenen suçlarda, failin kimliğinin tespit edilemediği gerekçesiyle dosyaların kapatıldığı görülür. Bu durumda başvurulacak yol, kararın eksik soruşturma nedeniyle hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek itiraz etmektir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 01.03.2018 tarihli kararında Ankara’da görülen bir dosyada, şikâyet dilekçesi üzerine hiçbir araştırma yapılmadan verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına yapılan itirazın reddini kanun yararına bozmuştur. Karar, savcının işin gerçeğini araştırma yükümlülüğünün sınırlarını göstermesi bakımından önemlidir.

Karar künyesi

Mahkeme
Yargıtay 4. Ceza Dairesi
Esas ve karar
2018/819 E., 2018/4172 K.
Karar tarihi
01.03.2018
Suç
Tehdit (sosyal medya üzerinden)
Sonuç
Kanun yararına bozma, oybirliği
Bu yazıda neler var?
  1. Olay ve yargılama süreci
  2. Uyuşmazlık
  3. Yargıtay’ın değerlendirmesi
  4. Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
  5. Benzer durumda ne yapılmalı?
  6. Eksik Soruşturma Hakkında Merak Edilenler

Olay ve yargılama süreci

Şikâyetçi vekili 14.03.2017 tarihli dilekçesiyle, bir sosyal medya hesabında yayımlanan canlı yayın videosunun altına 12.03.2017 tarihinde bir kullanıcı adıyla fiziksel şiddet içeren tehdit niteliğinde bir yorum yazıldığını bildirmiştir. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı yalnızca dokuz gün sonra, 23.03.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.

Kararın gerekçesinde, sosyal paylaşım sitelerine ilişkin istinabe taleplerinin yabancı adli makamlarca cevaplanmadığı, sunucuların yurt dışında olduğu, şüphelinin kimliğine ulaşılamadığı ve iddiaların soyut kaldığı belirtilmiştir. Şikâyetçi vekilinin eksik incelemeye dayanan itirazı, Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09.09.2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Adalet Bakanlığı bu karara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, şikâyet dilekçesi üzerine şüphelinin kimliğini tespit etmeye yönelik somut bir araştırma yapılmadan verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararının hukuka uygun olup olmadığı ve bu karara yapılan itirazın reddinde isabet bulunup bulunmadığıdır.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Yargıtay, CMK 160 uyarınca Cumhuriyet savcısının bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlaması, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplaması gerektiğini hatırlatmıştır. CMK 170/2’ye göre yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir; CMK 172’ye göre ise yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Bu değerlendirme ancak yasaya uygun bir soruşturma yapıldıktan sonra yapılabilir.

Daire, somut olayda şikâyet dilekçesi üzerine herhangi bir soruşturma yapılmadığını tespit etmiştir. Şüphelinin sosyal paylaşım sitesindeki profil bilgilerinin ve diğer hususların araştırılarak kimliğinin tespit edilmeye çalışılması, yabancı adli makamlarla istinabe yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik soruşturma ile karar verildiğini belirtmiştir. Sulh ceza hâkimliğinin itirazı kabul etmesi gerekirken reddetmesi isabetsiz bulunmuş ve karar CMK 309 uyarınca bozulmuştur. Sonraki işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine karar verilmiştir.

Sosyal medya suçlarında savcılığın yapması gereken araştırmalar
Eksik soruşturmayı gideren işlemler

Kararın önemi ve uygulamaya etkisi

Karar, özellikle bilişim yoluyla işlenen suçlarda failin tespit edilememesinin, araştırma yapılmadan varılabilecek bir sonuç olmadığını ortaya koymaktadır. Savcılık, hesabın açık profil bilgilerini, paylaşım içeriklerini ve bağlantılı hesapları incelemeli; gerekiyorsa uluslararası adli yardım yoluna gitmelidir. Bu adımlar atılmadan verilen karar eksik soruşturma nedeniyle hukuka aykırı sayılır.

Kararın usule ilişkin önemli bir yönü de sulh ceza hâkimliğinin yetkisidir. CMK 173/3 uyarınca hâkimlik, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse bunu açıkça belirterek savcılıktan talepte bulunabilir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde eksik soruşturmanın hangi işlemlerle giderileceği somut olarak gösterilmelidir.

Benzer durumda ne yapılmalı?

Suç duyurusu dilekçesine, şüpheliye ulaşmayı kolaylaştıracak tüm bilgiler eklenmelidir: hesap adı, profil bağlantısı, paylaşım tarihi ve saati, ekran görüntüleri ve varsa tanıklar. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı tebliğ edildiğinde, iki haftalık itiraz süresi kaçırılmadan sulh ceza hâkimliğine başvurulmalıdır.

Dikkat: İtiraz dilekçesinde yalnızca kararın yanlış olduğunu söylemek yeterli görülmez. Yapılmayan araştırmalar tek tek sayılmalı ve kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilmelidir (CMK 173/2).

Eksik Soruşturma Hakkında Merak Edilenler

Eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına ne yapılır?

Karar tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. İtirazda yapılmayan araştırmalar ve deliller somut olarak gösterilmelidir (CMK 173).

Savcı şikâyet üzerine araştırma yapmak zorunda mı?

CMK 160 uyarınca savcı, suç izlenimi veren hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlar ve şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplar.

Sosyal medya hesabının sahibi bulunamazsa dosya kapanır mı?

Yargıtay, profil bilgileri araştırılmadan ve istinabe sonucu beklenmeden verilen kararı eksik soruşturma nedeniyle hukuka aykırı bulmuştur.

Kanun yararına bozma nedir?

Kesinleşmiş ve hukuka aykırı bir karar veya hükmün, Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay tarafından bozulmasını sağlayan olağanüstü kanun yoludur (CMK 309).

Dayanak mevzuat ve karar

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.