Yargılamanın yenilenmesinde farklı hâkim şartına ilişkin Yargıtay kararı kapak görseli

Yargıtay Kararı: Yargılamanın Yenilenmesi Talebini Farklı Bir Hâkim İncelemeli

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: CMK 23, 289, 309, 318; Yargıtay 6. CD 2025/3035 E., 2025/9596 K.

Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş bir hükmün yeni delil veya olgular nedeniyle yeniden incelenmesini sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. Talep, hükmü veren mahkemeye sunulur ve mahkeme önce talebin kabule değer olup olmadığına karar verir. Bu ilk incelemeye kabule değerlik incelemesi denir. Uygulamada bu incelemeyi kimin yapacağı uzun süre tartışılmıştır.

Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 17.11.2025 tarihli kararında CMK 23/3 ile CMK 318/1’i birlikte değerlendirerek kabule değerlik incelemesinin önceki hükmü veren hâkimden farklı bir hâkim tarafından yapılması gerektiğine hükmetmiş ve aksi yöndeki kararı kanun yararına bozmuştur.

Karar künyesi

Mahkeme
Yargıtay 6. Ceza Dairesi
Esas ve karar
2025/3035 E., 2025/9596 K.
Karar tarihi
17.11.2025
Suçlar
Silahla tehdit, basit yaralama
Sonuç
Kanun yararına bozma, oybirliği
Bu yazıda neler var?
  1. Olay ve yargılama süreci
  2. Uyuşmazlık
  3. Yargıtay’ın değerlendirmesi
  4. Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
  5. Benzer durumda ne yapılmalı?
  6. Kabule Değerlik Hakkında Merak Edilenler

Olay ve yargılama süreci

Manisa 9. Asliye Ceza Mahkemesi 08.03.2022 tarihli kararıyla sanığı silahla tehdit ve basit yaralama suçlarından iki yıl altı ay ve dokuz ay hapis cezalarıyla cezalandırmıştır. Hüküm istinaf edilmeden kesinleşmiştir. Sanık daha sonra yargılamanın yenilenmesini talep etmiştir.

Hükmü veren hâkim, 20.03.2024 tarihli ek kararla bu talebi incelemekten çekilmiş ve yeni bir hâkim görevlendirilmesi için dosyayı merci mahkemeye göndermiştir. Ancak Manisa 2. Ağır Ceza Mahkemesi 22.03.2024 tarihinde, oy çokluğuyla, hâkim görevlendirmeden yargılamanın yenilenmesi talebini doğrudan reddetmiştir. Adalet Bakanlığı bu karara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabule değerlik incelemesini önceki hükmü veren hâkimin yapıp yapamayacağı ve bu hâkimin çekilmesi üzerine merciin ne şekilde karar vermesi gerektiğidir.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Yargıtay, CMK 23/3’e göre yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkimin aynı işte görev alamayacağını hatırlatmıştır. CMK 318/1 ise yenileme isteminin hükmü veren mahkemeye sunulacağını ve bu mahkemenin istemin kabule değer olup olmadığına karar vereceğini düzenler. Daire, iki hükmü birlikte değerlendirerek kabule değerlik incelemesinin de bu yasak kapsamında olduğunu kabul etmiştir.

Gerekçede, ilk hükmü veren hâkimin dosya hakkında kanaatinin oluştuğu ve bu kanaatin kabule değerlik değerlendirmesini etkileyebileceği belirtilmiştir. Adil yargılanma hakkının bir uzantısı olarak talebin farklı bir hâkim tarafından incelenmesi gerekir. Merci, bu durumda hâkim görevlendirmeli ve talep o hâkim tarafından değerlendirilmelidir. Daire ayrıca CMK 289 uyarınca kanunen yasaklı hâkimin hükme katılmasının kesin hukuka aykırılık olduğunu vurgulamıştır. Karar CMK 309/3 uyarınca bozulmuş, işlemlerin CMK 309/4-a gereğince yerine getirilmesine karar verilmiştir.

Kararın önemi ve uygulamaya etkisi

Karar, yargılamanın yenilenmesi kurumunda tarafsızlık güvencesini ilk inceleme aşamasına kadar genişletmektedir. Yenileme taleplerinin önemli bir kısmı kabule değerlik aşamasında reddedildiğinden, bu aşamanın kimin tarafından yürütüldüğü sonucu doğrudan etkiler. Hükmü kuran hâkimin kendi hükmünü yeniden değerlendirmesi, objektif tarafsızlık bakımından şüphe doğurur.

Uygulamaya etkisi de açıktır. Bugün bir yenileme talebinde bulunan kişi, talebin önceki hükmü veren hâkim tarafından incelendiğini görürse bu durumu itiraz gerekçesi yapabilir. Hâkimin çekildiği durumlarda merciin hâkim görevlendirmeden talebi kendisinin reddetmesi de usule aykırı sayılacaktır.

Yargılamanın yenilenmesi sürecinin aşamaları
Yenileme sürecinin aşamaları

Benzer durumda ne yapılmalı?

Yargılamanın yenilenmesi talep dilekçesinde CMK 311’deki yenileme sebeplerinden hangisine dayanıldığı ve yeni delilin ne olduğu açıkça gösterilmelidir. Dilekçede ayrıca, CMK 23/3 ve Yargıtay’ın bu kararı uyarınca talebin önceki hükmü veren hâkimden farklı bir hâkim tarafından incelenmesi istenmelidir.

Dikkat: Kabule değerlik kararına karşı itiraz yolu açıktır. İtiraz süresi kararın tebliğinden itibaren işlemeye başlar ve kısa bir süredir; tebliğ alındığında süre hemen hesaplanmalıdır.

Kabule Değerlik Hakkında Merak Edilenler

Kabule değerlik incelemesi nedir?

Yargılamanın yenilenmesi talebinin esasa girilmeden önce kabul edilebilir olup olmadığının değerlendirildiği ilk aşamadır (CMK 318). Bu karar duruşma yapılmaksızın verilir.

Kabule değerlik incelemesini hükmü veren hâkim yapabilir mi?

Yargıtay 6. Ceza Dairesi, CMK 23/3 ve 318/1’i birlikte değerlendirerek bu incelemenin önceki hükmü veren hâkimden farklı bir hâkim tarafından yapılması gerektiğine hükmetmiştir.

Hükmü veren hâkim çekilirse ne olur?

Merci mahkeme yeni bir hâkim görevlendirmeli ve talep o hâkim tarafından incelenmelidir. Merciin hâkim görevlendirmeden talebi reddetmesi kanun yararına bozulmuştur.

Yasaklı hâkimin karara katılması ne sonuç doğurur?

CMK 289 uyarınca kanunen yasaklı hâkimin hükme katılması kesin hukuka aykırılık sayılır.

Dayanak mevzuat ve karar

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.