Müstehcenlik Suçu (TCK 226): Paylaşma, Bulundurma ve İnternette Yayma Cezası

Gözden geçirme: 7 Kasım 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 226; 5651 m.8; CMK 231

Bir mesajlaşma grubunda paylaşılan bir video, herkese açık bir hesaba yüklenen görüntüler veya bir bilgisayarda bulunan dosyalar nedeniyle kolluktan ya da savcılıktan bir çağrı gelebilir. Böyle bir durumda kişinin aklına gelen ilk soru, yaptığı şeyin gerçekten suç olup olmadığıdır. Müstehcenlik suçu, Türk Ceza Kanununun 226. maddesinde düzenlenir ve müstehcen bir içerikle temas eden herkesi kapsamaz; kanun belirli eylemleri, belirli koşullar altında cezalandırır.

Bu yazıda müstehcenlik suçunun hangi eylemlerle işlendiğini, internette paylaşmanın ve bulundurmanın hangi durumda ceza gerektirdiğini, öngörülen ceza aralıklarını ve soruşturmanın nasıl ilerlediğini sırasıyla anlatıyoruz. Ardından hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme, müsadere, adli sicil ve memuriyet gibi hükümden sonraki sonuçları ele alıyor, suçlamayla karşılaşan kişinin atabileceği sakin ve somut adımları özetliyoruz.

Müstehcenlik suçu nedir, hangi içerik müstehcen sayılır?

Müstehcenlik suçu, kanunda genel ahlaka karşı suçlar arasında yer alır. Korunan değer, toplumun cinsellik konusundaki ortak hassasiyeti ile çocukların ve gençlerin cinsel içerikten korunmasıdır. Kanun müstehcen kavramını tanımlamaz. Yargı kararlarında genel olarak cinselliği açık ve kaba biçimde sergileyen, toplumun ar ve haya duygusunu inciten görüntü, yazı veya sözler bu kapsamda görülür. Bir içeriğin müstehcen sayılıp sayılmadığı, içeriğin bütününe, sunuluş biçimine ve kime ulaştığına bakılarak değerlendirilir.

Maddenin yedinci fıkrası önemli bir istisna içerir. Bilimsel eserler hakkında madde uygulanmaz. Sanatsal ve edebî değeri olan eserler de çocukların ulaşması engellenmek koşuluyla kapsam dışında kalır; ancak çocukların kullanıldığı ürünlere ilişkin üçüncü fıkra bu istisnadan yararlanamaz. Bu nedenle bir roman, bir film sahnesi veya bir sanat çalışması tek başına suç oluşturmaz. Belirleyici olan, eserin gerçekten sanatsal bir değer taşıması ve çocuklardan uzak tutulmasıdır.

TCK 226’da hangi eylemler suçtur, ceza ne kadardır?

Madde, eylemleri ve cezaları fıkralara ayırır. Ceza aralığı, içeriğin türüne, kime ulaştırıldığına ve yayılma biçimine göre belirgin biçimde artar. Aşağıdaki tablo, her fıkranın kapsadığı eylemleri ve kanunda öngörülen hapis cezasını özetler. Bütün fıkralarda hapis cezasının yanında adli para cezası da öngörülmüştür; ikinci fıkradan itibaren adli para cezasının üst sınırı beş bin gündür.

Birinci fıkra, içeriğin kendisinden çok sunuluş biçimini cezalandırır. Yetişkinlere yönelik bir ürünün bir çocuğa verilmesi, çocukların girebileceği bir yerde sergilenmesi, satışa ayrılmış yerler dışında satılması, başka bir ürünün yanında bedelsiz dağıtılması veya reklamının yapılması bu fıkraya girer. Tüzel kişiler hakkında ise altıncı fıkra uyarınca kendilerine özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilir; bu tedbirler bir şirketin faaliyetini doğrudan etkileyebilir. Ürünü içeriği anlaşılacak biçimde satışa veya kiraya sunmak da ayrıca cezalandırıldığından, ambalajı açıkça sergilenen ürünler de birinci fıkra kapsamına girebilir.

İnternette ve sosyal medyada paylaşmak hangi suçu oluşturur?

Türk Ceza Kanunu, basın ve yayın yolu kavramına elektronik kitle iletişim araçlarıyla yapılan yayınları da dahil eder. Bu nedenle müstehcen içeriğin herkese açık bir sosyal medya hesabında, bir internet sitesinde veya üyeliği sınırsız bir kanalda yayımlanması ikinci fıkra kapsamında değerlendirilebilir. Yargıtay uygulamasında yayından söz edebilmek için içeriğin belirsiz sayıda kişinin ulaşabileceği bir ortama konulması aranır. Yalnızca belirli bir kişiye özel mesajla gönderilen içerik bu fıkrayı karşılamaz; ancak olayın özelliğine göre başka bir suç gündeme gelebilir.

Özel mesajla gönderilen içerik bakımından iki ihtimal öne çıkar. Alıcı bir çocuksa birinci fıkradaki çocuğa gösterme suçu söz konusu olur. Alıcı yetişkin ve içeriği istemiyorsa eylem, cinsel amaçlı rahatsız etme olarak cinsel taciz kapsamında incelenebilir. Bir kişinin rızası olmadan çekilmiş ya da yayılmasına izin verilmemiş özel görüntülerinin paylaşılması ise çoğu zaman müstehcenlikten ayrı olarak özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturur.

Müstehcen içerik bulundurmak ne zaman suçtur?

Kanun, yetişkinler arasındaki rızaya dayalı cinsel içerikleri kişisel olarak izlemeyi veya bulundurmayı cezalandırmaz. Bulundurma ve depolama yalnızca iki grupta suç olarak öngörülmüştür: çocukların, temsili çocuk görüntülerinin veya çocuk gibi görünen kişilerin kullanıldığı ürünler ile dördüncü fıkrada sayılan özel nitelikteki ürünler. Bu iki grupta tek bir dosyanın bilerek saklanması bile soruşturma için yeterli görülebilir; dosya sayısı ise daha çok cezanın belirlenmesinde önem taşır.

Bulundurma suçu kasten işlenir. Kişinin içeriğin niteliğini bilmesi ve onu saklama iradesi taşıması gerekir. Mahkemeler bu iradeyi; dosyaların nasıl ve ne zaman kaydedildiğine, düzenli biçimde saklanıp saklanmadığına, tekrar açılıp açılmadığına ve cihazın kimin kullanımında olduğuna bakarak değerlendirir. Kullanıcının iradesi dışında oluşan geçici kayıtlar ve aynı cihazı birden fazla kişinin kullanması, kast tartışmasında sıkça önem kazanır. Bu soruların cevabı çoğu zaman bilirkişi incelemesinde ortaya çıkar; dijital delil ve telefon incelemesi yazımızda imaj kopyası ve itiraz yollarını ayrıca anlattık.

Çocukların kullanıldığı içeriklerde süreç nasıl işler?

Üçüncü ve beşinci fıkralar, maddenin en ağır cezalarını içerir ve çocukların cinsel sömürüden korunmasını amaçlar. Bu fıkralarda sanatsal değer istisnası uygulanmaz, şikâyet aranmaz ve soruşturma kendiliğinden yürütülür. Dava zamanaşımı, üretim suçu ile beşinci fıkradaki yayma suçunda on beş yıl, ikinci cümledeki bulundurma ve dolaşıma sokma eylemlerinde sekiz yıldır. Bu dosyalarda yurt içi ve yurt dışı kaynaklı bildirimler, bilişim incelemeleri ve kolluk raporları çoğu zaman birlikte değerlendirilir.

Görüntüde yer alan çocuk, ceza muhakemesinde mağdur konumundadır ve kimliğinin korunması esastır. Çocuğun tespit edilebildiği dosyalarda adli görüşme, sosyal inceleme ve psikolojik destek gibi koruyucu adımlar devreye girer. Şüpheli bakımından ise savunma; içeriğin kanundaki tanıma uyup uymadığına, kişinin bilgisine ve iradesine, delillerin hukuka uygun elde edilip edilmediğine ve bilirkişi raporunun yeterliliğine odaklanır. Sonuçlar ağır olduğundan ilk ifadeden itibaren hukuki destek almak önem taşır.

Soruşturma ve kovuşturma aşamasında neler olur?

Müstehcenlik suçlarında şikâyet aranmaz; savcılık suçu öğrendiği anda soruşturma başlatır. Şikâyetçinin vazgeçmesi dosyayı sona erdirmez ve suç, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmaz. Soruşturmada çoğu zaman telefon, bilgisayar ve harici depolama araçlarında arama yapılır, bu cihazlara el konulur ve inceleme için imaj kopyası alınır. Bu işlemlerin kanundaki usule uygun kararlara dayanması gerekir; usule aykırı elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Soruşturma sonunda yeterli şüphe oluşmazsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; suçtan zarar gören kişi bu karara karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

Kovuşturma aşamasında görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Tutuklama ancak kuvvetli suç şüphesi ile kaçma veya delil karartma gibi bir tutuklama nedeni bulunduğunda ve tedbir ölçülü olduğunda mümkündür; pek çok dosyada bunun yerine adli kontrol tedbirleri uygulanır. İfadeye çağrılan kişi müdafi yardımından yararlanma, susma ve lehine olan delillerin toplanmasını isteme haklarına sahiptir. Bu haklar, kolluk ifadesi dahil her aşamada kullanılabilir.

Hükümden sonra neler olur: HAGB, erteleme, müsadere ve sicil

Mahkûmiyet hâlinde ilk soru, cezanın infaz edilip edilmeyeceğidir. 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK 231 uyarınca, en çok iki yıl hapis veya adli para cezasına hükmedilen dosyalarda şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilir; bu karar beş yıllık bir denetim süresi başlatır. Ayrıntıları HAGB değişikliği yazımızda anlattık. Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralarda ceza çoğu zaman bu sınırda kaldığından HAGB ve ertelemeye sıkça rastlanır; üretim ve beşinci fıkradaki yayma suçunda ise yüksek alt sınır nedeniyle bu kurumlar kural olarak gündeme gelmez.

Mahkûmiyet kararıyla birlikte suçta kullanılan cihazlar ve ele geçirilen ürünler hakkında müsadere kararı verilebilir; mahkeme, cihazın değeriyle eylemin ağırlığı arasındaki orantıyı gözetir. Hapis cezası infaz edilecekse koşullu salıverilme hesabı suç tarihine, tekerrür durumuna ve birden fazla mahkûmiyet bulunup bulunmadığına göre yapılır. Müstehcenlik suçu, İnfaz Kanununda daha yüksek oran öngörülen suçlar arasında sayılmadığından süreli hapiste genel kurallar uygulanır.

Kesinleşen mahkûmiyet adli sicile işlenir. Kamu görevine giriş bakımından, kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası almak engel oluşturur; bu konu memuriyete engel suçlar yazımızda ayrıntılı olarak yer alır. HAGB kararları ise adli sicile işlenmez, ayrı bir sistemde tutulur ve yalnız kanunda sayılan amaçlarla görülebilir.

Müstehcenlik suçlamasında ne yapmalı?

Müstehcenlik suçlamasıyla karşılaşan kişi için ilk adım, ifade vermeden önce suçlamanın hangi fıkraya dayandığını öğrenmektir. Paylaşımın herkese açık mı yoksa özel mesajla mı yapıldığı, içeriğin kim tarafından üretildiği ve cihazın kimlerin kullanımında olduğu sonucu doğrudan etkiler. Soruşturma başladıktan sonra cihazlarda veya hesaplarda silme işlemi yapmak delil karartma şüphesi doğurabilir; bunun yerine paylaşım tarihlerini, hesap erişim bilgilerini ve cihazın kullanım geçmişini gösteren belgeleri sakin bir şekilde toparlamak gerekir.

Arama ve el koyma tutanaklarını, el konulan cihazların listesini ve imaj alınıp alınmadığını gösteren belgeleri saklamak, ileride bilirkişi raporunu tartışırken işe yarar. Hüküm kurulmadan önce HAGB ve erteleme şartlarının dosyaya uygun biçimde sunulması da önem taşır. Ankara ve Çankırı adliyelerinde yürüyen soruşturmalarda da aynı ilkeler geçerlidir. Bu tür dosyalara yaklaşımımızı ceza hukuku çalışma alanımız sayfasında bulabilirsiniz.

Müstehcenlik Suçu Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.