Bedelsiz senedi kullanma suçunda yazılı delil şartına ilişkin Yargıtay kararı kapak görseli

Yargıtay Kararı: Bedelsiz Senedi Kullanma Suçunda Yazılı Delil Şartı

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 156; YİBBGK 24.03.1989, 1988/1-2; Yargıtay 23. CD 2015/8536 E., 2016/6018 K.

TCK 156, bedelsiz kalmış bir senedi kullanan kişiyi şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırır. Bu suçun dosyalarında asıl tartışma, senedin gerçekten bedelsiz kalıp kalmadığıdır. Borcun ödendiği, senedin teminat olarak verildiği veya anlaşmaya aykırı biçimde doldurulduğu iddiaları çoğu zaman sözlü anlatımlara dayanır. Yargıtay ise bu iddiaların yazılı delille ispatlanmasını arar.

Yargıtay 23. Ceza Dairesi, 10.05.2016 tarihli kararında İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 1989 tarihli kararını uygulayarak, senedin bedelsiz olduğunu gösteren yazılı bir delil bulunmadığı için verilen beraat kararını onamıştır.

Karar künyesi

Mahkeme
Yargıtay 23. Ceza Dairesi
Esas ve karar
2015/8536 E., 2016/6018 K.
Karar tarihi
10.05.2016
Suçlar
Bedelsiz senedi kullanma, hakaret, tehdit
Sonuç
Beraatin onanması, oybirliği
Bu yazıda neler var?
  1. Olay ve yargılama süreci
  2. Uyuşmazlık
  3. Yargıtay’ın değerlendirmesi
  4. Kararın önemi ve benzer içtihatlar
  5. Benzer durumda ne yapılmalı?
  6. Yazılı Delil Hakkında Merak Edilenler

Olay ve yargılama süreci

Sanık hakkında bedelsiz senedi kullanma, hakaret ve tehdit suçlarından dava açılmıştır. Katılan, sanığın elindeki senedin bedelsiz kaldığını, buna rağmen senedin takibe konulduğunu ileri sürmüştür. Yargılama sonunda mahkeme, senedin bedelsiz olduğunu gösteren yazılı bir delil bulunmadığı gerekçesiyle sanığın beraatine karar vermiştir. Hüküm katılan tarafından 16.05.2011 tarihli dilekçeyle temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, bedelsiz senedi kullanma suçunda senedin bedelsiz kaldığının tanık beyanı gibi yazılı olmayan delillerle ispatlanıp ispatlanamayacağı, yoksa yazılı delil şartının mı arandığıdır.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Yargıtay, İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 24.03.1989 tarihli ve 1988/1 esas, 1989/2 karar sayılı kararına dayanmıştır. Bu karara göre senedin bedelsiz olduğu ya da anlaşmaya aykırı olarak kullanıldığı yazılı delille ispatlanmalıdır. Somut olayda böyle bir yazılı delil bulunmadığından mahkemenin beraat kararında isabetsizlik görülmemiş ve hüküm oybirliğiyle onanmıştır.

Kararın önemi ve benzer içtihatlar

Karar, ceza yargılamasındaki delil serbestisi ilkesine önemli bir istisnayı yansıtmaktadır. Ceza muhakemesinde kural olarak her türlü delil kullanılabilir. Ancak senetle ilgili iddialarda, ticari hayatın güvenliği ve hukuk yargılamasındaki senetle ispat kuralıyla uyum gereği yazılı delil aranır. Bu nedenle ödeme makbuzu, banka dekontu, taraflar arasındaki yazılı anlaşma, mesaj veya e-posta yazışmaları gibi belgeler belirleyici olur.

Yazılı delil şartı, hukuk yargılamasındaki senede karşı senetle ispat kuralıyla da uyumludur. Bir senedin karşısına yalnızca tanık anlatımı konulduğunda, ceza mahkemesi ile hukuk mahkemesinin aynı senet hakkında birbirine zıt sonuçlara ulaşması ihtimali doğar. İçtihadı Birleştirme kararı bu çelişkiyi önlemeye yöneliktir. Bu nedenle bedelsizlik iddiasını ileri süren tarafın, iddiasını destekleyen belgeleri soruşturmanın başından itibaren dosyaya sunması gerekir.

Yargıtay’ın başka kararları da bu suçun usule ilişkin yönlerini ortaya koyar. 15. Ceza Dairesi 08.06.2020 tarihli bir kararında, şikâyete bağlı olan bedelsiz senedi kullanma suçunda uzlaştırma kurallarının uygulanması gerektiğini ve yetersiz gerekçeyle hüküm kurulamayacağını belirtmiştir. 11. Ceza Dairesinin 2022 tarihli bir kararındaki karşı oyda ise somut olayın özelliklerine göre eylemin nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilebileceği görüşü yer almıştır.

Bedelsiz senet iddiasında kullanılabilecek yazılı deliller
Yazılı delil örnekleri

Benzer durumda ne yapılmalı?

Senede bağlı borcu ödeyen kişi, ödemeyi mutlaka yazılı bir belgeyle kayıt altına almalı ve mümkünse senedi geri almalıdır. Senet teminat olarak verilmişse, teminat amacını gösteren yazılı bir anlaşma yapılmalıdır. Şikâyet dilekçesine bu belgeler eklenmeli, yoksa hukuk mahkemesinde açılacak menfi tespit davasındaki deliller de değerlendirilmelidir.

Dikkat: Bedelsiz senedi kullanma suçu şikâyete bağlıdır. Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.

Yazılı Delil Hakkında Merak Edilenler

Bedelsiz senet iddiası tanıkla ispatlanabilir mi?

Yargıtay, İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 1989 tarihli kararı uyarınca senedin bedelsiz olduğunun yazılı delille ispatlanmasını aramaktadır.

Yazılı delil olarak neler kabul edilir?

Ödeme makbuzu, banka dekontu, taraflar arasındaki yazılı anlaşma ve yazışmalar gibi belgeler yazılı delil olarak değerlendirilebilir.

Bedelsiz senedi kullanmanın cezası nedir?

Şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır (TCK 156).

Bu suçta uzlaştırma var mı?

Suç şikâyete bağlı olduğundan CMK 253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır.

Dayanak mevzuat ve karar

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.