Yargıtay Kararı: Hakkı Olmayan Yere Tecavüzde Suç Kastı ve Köy Yolu
Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 21, 154; 3091 sayılı Kanun; Yargıtay 8. CD 2015/14420 E., 2016/10967 K.
Köylerde ve kırsal alanlarda sınır uyuşmazlıkları çoğu zaman ceza davasına dönüşür. TCK 154/2, köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edildiğini bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmazları zapt eden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kişiyi cezalandırır. Maddedeki “bilerek” ifadesi, suçun ancak doğrudan kastla işlenebileceğini gösterir. Köy yolu üzerine taşan bir yapı, sahibinin bilgisi dışında gerçekleşmişse suçun manevi unsuru tartışmalı hâle gelir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 30.11.2016 tarihli kararında köy yoluna taşan yapısı nedeniyle mahkûm edilen sanığın yerin kendisine ait olmadığını öğrenince müdahalesini sona erdirdiğini kabul etmiş ve kast bulunmadığı gerekçesiyle hükmü oy çokluğuyla bozmuştur.
Karar künyesi
- Mahkeme
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi
- Esas ve karar
- 2015/14420 E., 2016/10967 K.
- Karar tarihi
- 30.11.2016
- Suç
- Hakkı olmayan yere tecavüz
- Sonuç
- Bozma (beraat gerekir), oy çokluğu
Bu yazıda neler var?
Olay ve yargılama süreci
Sanık, köy yoluna taşan yapısı nedeniyle daha önce 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen bir süreçle karşılaşmış ve köy yoluna üç ayrı noktadan, yaklaşık 126, 645 ve 14 metrekarelik alanlarda taşma nedeniyle yargılanmıştır. Bu dosyadan sonra köy yolunun 25,52 metrekarelik bir kısmına tecavüzün devam ettiği gerekçesiyle sanık hakkında yeni bir dava açılmış ve sanık asliye ceza mahkemesince mahkûm edilmiştir.
Sanık, köy yoluna bilerek ve isteyerek tecavüz etmediğini savunmuştur. 21.05.2014 tarihli fen bilirkişisi raporu bu savunmayı doğrulamış ve sanığın yerin kendisine ait olmadığını öğrenince müdahalesini sonlandırdığını ortaya koymuştur.
Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, köy yoluna taşan bir yapının sahibinin, yerin köy yolu olduğunu bilmeden hareket ettiği ve bunu öğrenince müdahalesini sona erdirdiği durumda hakkı olmayan yere tecavüz suçunun manevi unsurunun oluşup oluşmadığıdır.
Yargıtay’ın değerlendirmesi
Daire çoğunluğu, sanığın köy yoluna bilerek ve isteyerek tecavüzü bulunmadığı yönündeki savunmasının fen bilirkişisi raporuyla doğrulandığını belirtmiştir. Sanık, yerin kendisine ait olmadığını öğrendiğinde tecavüzü sonlandırmıştır. Bu durumda suç kastının varlığından söz edilemeyeceği kabul edilmiş, beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulması yasaya aykırı bulunarak hüküm bozulmuştur.
Karşı oy yazan üye ise farklı bir sonuca ulaşmıştır. Karşı oya göre 3091 sayılı Kanun kapsamında men kararı verilmiş olmasına rağmen 26.11.2012 tarihli keşif ve bilirkişi raporuna göre köy yolunun 25,52 metrekarelik kısmına tecavüz devam etmektedir. Bu nedenle yerel mahkemenin mahkûmiyet kararının onanması gerekir.
Kararın önemi ve uygulamaya etkisi
Karar, TCK 154/2’deki “bilerek” ifadesinin uygulamadaki karşılığını göstermektedir. Köy yolu, mera veya harman yeri gibi alanlara yapılan her taşma suç oluşturmaz. Failin taşınmazın köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya ortak kullanıma terk edildiğini bilmesi gerekir. Sınırların belirsiz olduğu, kadastro çalışmalarının eksik kaldığı veya eski yapıların yeniden kullanıldığı durumlarda bu bilginin varlığı dikkatle araştırılmalıdır.
Kararın oy çokluğuyla verilmesi de dikkat çekicidir. Çoğunluk sanığın sonradan gösterdiği davranışı ve bilirkişi raporunu kast yokluğunun delili olarak kabul ederken, karşı oy daha önceki men kararını ve tecavüzün devam ettiğini gösteren keşfi esas almıştır. Bu durum, farklı tarihlerde alınan bilirkişi raporlarının ve keşiflerin dosyada belirleyici olduğunu ortaya koyar.

Benzer durumda ne yapılmalı?
Köy yoluna veya ortak alana taşma iddiasıyla karşılaşan kişi, önce taşınmazın sınırlarını gösteren tapu ve kadastro kayıtlarını incelemeli, gerekirse harita mühendisinden ölçüm yaptırmalıdır. Taşma tespit edildiğinde müdahalenin hemen sona erdirilmesi ve bunun bilirkişi raporu veya muhtarlık yazısıyla belgelenmesi, kastın bulunmadığını göstermek bakımından önem taşır.
Pratik bilgi: 3091 sayılı Kanun kapsamındaki idari süreç ile ceza davası ayrı yürür. İdari süreçte verilen men kararının yerine getirilmesi, ceza dosyasında kastın değerlendirilmesinde önemli bir olgu olarak dikkate alınır.
Köy Yolu Hakkında Merak Edilenler
Köy yoluna tecavüz hangi suçu oluşturur?
Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya ortak kullanıma terk edildiğini bilerek köy yolunu zapt eden veya üzerinde tasarrufta bulunan kişi TCK 154/2 uyarınca cezalandırılır.
Köy yolu olduğunu bilmeden taşma suç mu?
Maddedeki “bilerek” ifadesi doğrudan kast arar. Yargıtay, yerin kendisine ait olmadığını öğrenince müdahalesini sona erdiren sanık hakkında kast bulunmadığını kabul etmiştir.
Hakkı olmayan yere tecavüzün cezası nedir?
Altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır (TCK 154).
3091 sayılı Kanun kapsamındaki men kararı ceza davasını etkiler mi?
İdari süreç ve ceza davası ayrıdır; ancak men kararının yerine getirilip getirilmediği kastın değerlendirilmesinde önemli bir olgudur.
Dayanak mevzuat ve karar
- Türk Ceza Kanunu (5237): m.21, 154
- Yargıtay Karar Arama: 8. Ceza Dairesi, 2015/14420 E., 2016/10967 K., 30.11.2016
Okumaya devam edin
Yazıyı hazırlayan
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.
Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?
Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.


