Hakaret Suçunda Önödeme: 7571 Sonrası Ödeme, Taksit ve Kovuşturma

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Savcılıktan gelen bir tebligatta önödeme teklifi gören kişi genellikle şunu sorar: bu parayı yatırırsam suçu kabul etmiş olur muyum? Hakaret suçunda önödeme, 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla hakaretin neredeyse bütün hâllerine yayıldı. Kural basittir: tebliğ edilen tutar on gün içinde ödenirse kamu davası açılmaz. Ancak hangi hakaretlerin kapsam dışında kaldığı, taksit hakkı, beş yıllık tekrar kuralı ve mağdurun tazminat hakkı bu basit kuralın etrafındaki ayrıntılardır.

Hakaret suçu ve cezası kısaca nedir?

Hakaret suçu iki biçimde işlenir: kişinin onur, şeref ve saygınlığını zedeleyecek somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya ona sövmek. Kanun bu fiil için seçimlik bir yaptırım öngörür: hâkim ya üç aydan iki yıla kadar hapse ya da adli para cezasına hükmeder (TCK 125/1). Mağdurun yokluğunda işlenen hakaretin cezalandırılması için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir mesajla hakaret de aynı cezayı gerektirir (125/2).

Hakaret kamu görevlisine görevinden dolayı, kişinin dini, siyasi, sosyal veya felsefi inancı nedeniyle ya da kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenirse cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (125/3). Alenen işlenen hakarette ceza altıda bir artırılır (125/4). Soruşturma, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK 131). Şeref ve haysiyete karşı suçların genel çerçevesi için şerefe karşı suçlar yazısına bakılabilir.

7571 sayılı Kanunla hakaret suçunda önödeme nasıl değişti?

Genel kurala göre önödemeye ancak cezası sadece para olan ya da hapsin üst sınırı altı ayı geçmeyen suçlarda başvurulur. Hakaretin üst sınırı iki yıl olduğu için bu genel ölçüye girmez; kapsama ancak TCK 75/6’daki özel listeyle alınabilir. Bu liste 7531 sayılı Kanunla 14 Kasım 2024’te hakaretin belirli hâllerini önödemeye tabi kılmıştı. 7571 sayılı Kanun 25 Aralık 2025’ten itibaren listeyi “üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125” olarak yeniden yazdı.

Pratikte bunun anlamı şudur: bugün sövme, somut olay isnadı, mesajla hakaret, alenen hakaret, inanç nedeniyle ve kutsal değerlerden bahisle hakaret önödeme kapsamındadır. Kapsam dışında kalan tek hâl, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakarettir. Bu suç şikâyete de bağlı değildir; soruşturma kendiliğinden yürür ve önödeme teklifi yapılmaz.

Uzlaştırma neden artık uygulanmıyor?

7571 sayılı Kanun aynı tarihte CMK 253/3’ü de değiştirdi: hakaret suçunun tamamı (madde 125) uzlaştırma dışına çıkarıldı. Daha önce 7531 ile yalnız mağduru muhatap alan ileti yoluyla hakaret (125/2) uzlaştırma dışındaydı. Böylece yasa koyucu hakaret dosyalarında uzlaştırmacı sürecini kaldırıp yerine savcılığın ödeme teklifini koydu. Uzlaşmanın genel kuralları için ceza davalarında uzlaşma yazısına bakılabilir.

İki istisna vardır. Birincisi: aynı mağdura yönelik olarak biri önödemeli, diğeri uzlaştırmalı iki suç birlikte işlenmişse, uzlaştırmalı suç için uzlaşma yolu açık kalır (CMK 253/3). Diyelim ki bir kişi komşusunu hem tehdit etti hem ona sövdü; tehdit için uzlaştırma yapılır, hakaret için önödeme teklif edilir. İkincisi, 25 Aralık 2025 itibarıyla uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalar eski hükümlere göre sonuçlandırılır (CMK geçici m.8).

Önödeme tutarı nasıl ödenir, taksit mümkün mü?

Cumhuriyet savcılığı, kanundaki ölçütlere göre hesapladığı miktarı soruşturma giderleriyle birlikte şüpheliye tebliğ eder. Şüpheli tutarı tebliğden sonraki on gün içinde öderse kamu davası açılmaz; savcılık kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir. Şüpheli yine on gün içinde talep ederse tutarın birer ay arayla üç eşit taksitte ödenmesine savcı karar verir. Taksitlerden biri süresinde ödenmezse önödeme hükümsüz kalır ve soruşturma kaldığı yerden devam eder (TCK 75/1).

Savcılık önödeme işlemi yapmadan dava açtıysa ya da yargılama sırasında suçun niteliği değişip önödeme kapsamına girdiyse aynı imkân mahkemede de doğar: hâkimin bildirimi üzerine tutar yargılama giderleriyle birlikte ödenirse kamu davası düşer (TCK 75/2-3). Bu nedenle 25 Aralık 2025’ten önce açılmış ve hâlâ süren bir hakaret davasında da önödeme talebinde bulunmak gündeme gelir.

Ödemenin kim tarafından yapılacağı da sorulur. TCK 75/1 ödemeyi failin yapmasını öngörür; bu yüzden dekontta dosya numarası ve şüphelinin kimlik bilgileri açıkça yer almalıdır. Aynı olayda birden fazla şüpheli varsa önödeme kanunda her fail için ayrı bir imkân olarak düzenlendiğinden, bir kişinin ödemesinin diğerlerinin durumunu nasıl etkilediği savcılıktan yazılı olarak teyit edilmelidir.

Hakaret suçunda önödeme her zaman kabul edilmeli mi?

Hakaret suçunda önödeme, dosyayı en kısa yoldan kapatır; ancak ödeme yapan kişi yargılamada beraat ihtimalinden de vazgeçmiş olur. Bazı olaylarda hakaret suçu hiç oluşmamış olabilir. Örneğin isnat edilen ve suç oluşturan fiil ispat edilirse kişiye ceza verilmez (TCK 127). Yargı mercileri veya idari makamlar önünde, gerçek ve somut vakıalara dayanan ve uyuşmazlıkla bağlantılı iddia ve savunmalar da cezalandırılmaz (TCK 128).

Haksız bir fiile tepki olarak işlenen hakarette ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir; kasten yaralamaya tepki olarak işlenen hakarette ise ceza verilmez (TCK 129). Karşılıklı hakarette de mahkeme taraflardan birine ya da ikisine ceza vermeyebilir. Bu savunmaların güçlü olduğu bir dosyada ödeme yapmak yerine ifade aşamasında delilleri sunmak daha uygun olabilir. Buna karşılık iddianın sağlam delillere dayandığı, örneğin yazışma kayıtlarıyla belgelendiği hakaret suçu dosyalarında önödeme, mahkûmiyet riskini ve yargılama süresini ortadan kaldıran bir yoldur. Hakaret suçunda önödeme kararı, bu iki ihtimal tartılarak verilmelidir.

Hakaret Suçunda Önödeme İçin Adım Adım

1. Tebligatı inceleyin. Tebliğ tarihini, tutarı, ödeme yerini ve dosya numarasını not edin; on günlük süre bu tarihten işler.
2. Kapsamı kontrol edin. İsnat edilen fiil kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret değilse önödeme teklifi beklenir; teklif gelmediyse savcılığa dilekçeyle hatırlatın.
3. Taksit isteyecekseniz süreyi kaçırmayın. Taksit talebi de on gün içinde, savcılığa yazılı olarak yapılmalıdır.
4. Ödemeyi belgeleyin. Ödeme dekontunu savcılık dosyasına sunun ve kovuşturmaya yer olmadığı kararının size tebliğini takip edin.
5. Mağdursanız itiraz hakkınızı bilin. Ödeme üzerine verilen karara karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz süresi kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 173).
6. Tazminat tarafını ayrıca değerlendirin. Önödeme kişisel hak taleplerini etkilemez; manevi tazminat ayrı bir hukuk davasıdır.

Önödemeden sonra sicil, memuriyet ve tazminat ne olur?

Önödeme bir mahkûmiyet değildir. Ödeme üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığına veya düşme kararları, adli sicil yerine bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim ya da mahkeme isteyebilir (TCK 75/7). Bu nedenle memuriyet, silah ruhsatı veya meslek ruhsatı başvurularında mahkûmiyet gibi değerlendirilmez. Kayıt, beş yıllık tekrar kuralının uygulanması için tutulur.

Önödeme kişisel hakkın istenmesini etkilemez (TCK 75/5). Hakarete uğrayan kişi, ceza dosyası önödemeyle kapansa bile hukuk mahkemesinde manevi tazminat isteyebilir. Şüpheli açısından ise ödeme yapmak suçu ikrar etmek anlamına gelmez; kanun bunu bir kabul beyanına bağlamaz. Yine de tazminat davasında olayın varlığı ayrıca tartışılacağından, savcılıktaki ifadenin dikkatle verilmesi gerekir.

Şikâyet süresi ve lehe kanun nasıl uygulanır?

Şikâyete bağlı hakarette mağdur, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyet etmelidir. 7531 sayılı Kanunla eklenen kurala göre bu süre her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK 73/1-2). İki yıllık üst sınır, 14 Kasım 2024’te soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalara uygulanmaz (CMK geçici m.7/1).

25 Aralık 2025’ten önce işlenmiş hakaretler için 7571 değişikliğinin uygulanıp uygulanmayacağı TCK 7 çerçevesinde değerlendirilir. Önödeme, kamu davasını ortadan kaldıran ve fail lehine sonuç doğuran bir kurum olduğu için yargılaması süren dosyalarda uygulanması talep edilmelidir. Kesinleşmiş mahkûmiyetler bakımından ise durum farklıdır ve hükmü veren mahkemeden ayrıca değerlendirme istemek gerekebilir. Kanun yolu için ceza muhakemesinde istinaf yazısına bakılabilir.

Hakaret Suçunda Önödeme Hakkında Merak Edilenler

Hakaret dosyasında önödeme, savunma veya tazminat konuları Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku kapsamındadır. Vekâlet işlemleri için vekâletname sayfasına bakılabilir.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.