Sosyal Medyada Hakaret Cezası: Aleniyet, Önödeme ve Sicil

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Bir paylaşımın altına yazılan yorum yüzünden savcılıktan tebligat alan kişinin aklındaki ilk soru, sosyal medyada hakaret cezası ile gerçekten karşılaşıp karşılaşmayacağı ve bunun sabıka kaydına işleyip işlemeyeceğidir. 25 Aralık 2025’ten beri bu sorunun cevabı büyük ölçüde değişti. 7571 sayılı Kanun’la hakaret suçu bütünüyle uzlaştırmanın dışına çıkarıldı; önödeme kapsamı ise kamu görevlisine görevinden dolayı yapılanlar dışındaki bütün hakaret hâllerini kapsayacak biçimde genişletildi. Artık pek çok dosya, mahkemeye gitmeden, savcılığın gönderdiği ödeme teklifiyle kapanabiliyor.

Aşağıda cezayı, aleniyetin etkisini, önödeme sürecini ve ödeme yapılmazsa dava sonunda verilebilecek kararları sırasıyla anlatıyoruz.

Sosyal medyada hakaret cezası ne kadar?

TCK 125/1 iki ayrı davranışı cezalandırır: bir kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını zedeleyecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek ve sövmek. Her iki davranış için kanun, alt sınırı üç ay, üst sınırı iki yıl olan hapsi veya onun yerine adli para cezasını öngörür. Ceza seçimliktir: mahkeme ya hapis ya da adli para cezası verir. Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır (125/4).

Bazı hâllerde alt sınır yükselir. Hakaret kamu görevlisine görevinden dolayı, kişinin dini, siyasi, sosyal veya felsefi düşüncesi yüzünden ya da onun dinince kutsal sayılan değerler üzerinden yapılmışsa ceza bir yıldan az olamaz (125/3). Cumhurbaşkanına hakaret ise ayrı bir suçtur; TCK 299’da bir yıldan dört yıla kadar hapis öngörülür ve kovuşturma Adalet Bakanının iznine bağlıdır. Şerefe karşı suçların tamamı için şerefe karşı suçlar yazısına bakılabilir.

Paylaşım, yorum ve özel mesaj arasında fark var mı?

Var ve fark doğrudan cezaya yansır. Herkese açık bir profilde yapılan paylaşım veya yorum, belirsiz sayıda kişinin görebileceği bir ortamda yazıldığı için aleniyet tartışmasını başlatır. Mahkeme aleniyeti kabul ederse temel cezayı altıda bir artırır. Kapalı bir hesaptan ya da sınırlı bir gruptan yapılan paylaşımda ise aleniyetin oluşup oluşmadığı, içeriğe kimlerin erişebildiğine göre ayrıca incelenir.

Doğrudan mesaj kutusuna yazılan hakaret, mağduru muhatap alan yazılı bir iletidir ve TCK 125/2’ye göre yüz yüze hakaretle aynı cezayı gerektirir. Mağdurun bulunmadığı bir grupta onun hakkında yazılanlar ise kanunun aradığı “en az üç kişiyle ihtilat” şartı gerçekleşmişse cezalandırılır. İsim verilmeden yapılan göndermeler de, kimin kastedildiği konusunda duraksama yoksa mağdura yönelmiş sayılır (TCK 126).

Ceza vermekten vazgeçmeye kadar giden indirimler de vardır. Hakaret haksız bir fiile tepki olarak yapılmışsa ceza üçte birine kadar indirilebilir veya hiç verilmeyebilir; kasten yaralamaya tepki olarak yapılmışsa ceza verilmez. Karşılıklı hakaretlerde de taraflardan birine veya ikisine ceza verilmeyebilir (TCK 129).

Bir de isnadın ispatı meselesi var. Paylaşımda suç oluşturan bir fiil isnat edilmişse ve bu fiil ispatlanırsa ceza verilmez; hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet bulunan bir fiilden söz etmek ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki hâllerde ispat isteminin kabulü, olayın doğruluğunun anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına ya da şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır (TCK 127). İspatlanmış bir fiilden söz ederken ayrıca sövülürse ceza yine verilir.

Önödeme teklifi gelirse ne olur?

Hakaret dosyaları artık uzlaştırma bürosuna gönderilmez. Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılanlar dışında savcılık önce önödeme yolunu işletir (TCK 75/6-a-2). Önödeme miktarı TCK 75’teki esaslara göre hesaplanır ve soruşturma giderleriyle birlikte tebligatta gösterilir. Tebliğden itibaren on gün içinde ödeme yapılırsa kamu davası açılmaz ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Şüpheli yine on gün içinde isterse savcı, miktarın birer ay arayla üç eşit taksitte ödenmesine karar verir; bir taksit zamanında yatırılmazsa önödeme hükümsüz kalır ve soruşturma kaldığı yerden sürer. Önödemeyle kapanan dosya adli sicile işlenmez, yalnız yargı mercilerinin görebildiği ayrı bir sisteme kaydedilir (TCK 75/7). Aynı suçun beş yıl içinde tekrarında ise önödeme hükümleri bu kişiye bir daha uygulanmaz.

Şikâyetten vazgeçme ve sürelerde nelere dikkat edilmeli?

Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki hâllerde soruşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK 131). Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. 14 Kasım 2024’te yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanun’la eklenen kural uyarınca, hakarette bu süre fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren hiçbir durumda iki yılı aşamaz (TCK 73/2). Eski bir paylaşımın yıllar sonra ekran görüntüsüyle şikâyet konusu yapılması bu yüzden süre itirazını gündeme getirir.

Mağdur şikâyetinden vazgeçerse dava düşer; ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından bu sonuç doğmaz (TCK 73/4, 73/6). Vazgeçme hükmün kesinleşmesinden sonra yapılırsa cezanın infazını durdurmaz. Uzlaştırma kapalı olsa da tarafların kendi aralarındaki anlaşmayla şikâyetin geri alınması hâlâ mümkündür. Eski uzlaştırma düzeni için ceza davalarında uzlaşma yazısı tarihsel bir çerçeve sunar.

Sosyal Medyada Hakaret Cezası Tebligatı Gelince Ne Yapılmalı?

1. Tebliğ tarihini kaydedin. Önödeme ve taksit isteği için on günlük süre bu tarihten işler; e-Devlet veya UYAP üzerinden gelen tebligatlarda da tarih ayrıca kontrol edilmelidir.
2. Dosyadaki ekran görüntüsünü inceleyin. Paylaşımın tarihi, görünürlük ayarı ve gerçekten size ait olup olmadığı savunmanın temelidir.
3. Süre ve tepki savunmalarını ayırın. İki yıllık şikâyet sınırı geçmişse veya yazı bir saldırıya karşılık yazılmışsa (TCK 73/2, 129) bunu ifadede veya dilekçede belirtin.
4. Önödeme kararını verin. Ödeme mahkûmiyet hükmü doğurmaz; dosyayı kapatır ve yalnız ayrı sistemde bir kayıt bırakır. Ödememek ise yargılama yolunu açar.
5. Ödemeyi belgeleyin. Dekontu savcılığa iletin ve kovuşturmaya yer olmadığı kararının tebliğini takip edin.
6. Dava açılırsa mahkemeyi izleyin. Savcılık önödeme teklif etmeden dava açtıysa ya da suçun niteliği yargılamada önödemeye elverişli hâle döndüyse, ödeme olanağı mahkemenin bildirimiyle yeniden doğar (TCK 75/2-3).

Önödeme yapılmazsa hüküm nasıl kurulur?

Dava açıldığında mahkeme önce hapis ile adli para cezası arasında seçim yapar. Adli para cezası seçilirse ceza gün sayısı ve bir gün karşılığı miktarla hesaplanır (TCK 52). Hapis seçilmişse, kanunda iki ceza seçimlik öngörüldüğü için bu hapis artık adli para cezasına çevrilemez (TCK 50/2); bu durumda diğer seçenek yaptırımlar veya erteleme tartışılır.

Sonuç iki yıl veya daha az olduğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması da mümkündür. CMK 231’in 7589 sayılı Kanun’dan sonraki metni üç şart arar: sanığın kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyeti bulunmamalı, mahkeme yeniden suç işlemeyeceğine kanaat getirmeli ve zarar giderilmiş olmalıdır. Hakarette maddi zarar çoğu zaman yoktur; manevi zararın giderilmesinin nasıl değerlendirileceği somut dosyada belirlenir. HAGB kararının beş yıllık denetim süresi boyunca kasıtlı yeni bir suç işlenmezse dava düşer.

Mahkûmiyet sicile, memuriyete ve infaza nasıl yansır?

Adli para cezası hak yoksunluğu doğurmaz; TCK 53’teki yoksunluklar kasıtlı suçtan hapis cezasına bağlıdır ve kısa süreli hapis ertelenmişse uygulanmaz. 657 sayılı Kanun’un 48/A-5 bendindeki memuriyet engeli, kasıtlı suçtan bir yılı bulan veya geçen hapis cezası içindir; hakaret o bentte sayılan katalog suçlar arasında yer almaz. Ancak kamu görevlisi için disiplin süreci ceza davasından bağımsız yürüyebilir.

Hapis infaz edilecekse koşullu salıverilme için genel oran olan yarı uygulanır (5275 m.107/2). İnfaz tamamlanınca adli sicil kaydı arşive alınır ve hak yoksunluğu doğurmayan mahkûmiyetlerde beş yıl sonra bütünüyle silinir (5352 m.9, 12). Kararın istinaf incelemesi için ceza muhakemesinde istinaf yazısı süreleri anlatır.

Sosyal Medyada Hakaret Cezası Hakkında Merak Edilenler

Hakaret ve önödeme dosyaları Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku çalışma alanında yer alır.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.