Kadına Şiddet Cezası: Nitelikli Hâller, Tutuklama ve Hükümden Sonra İnfaz

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Kadına şiddet cezası, Türk Ceza Kanunu’nda tek bir maddede yazılı değildir; yaralama, tehdit, eziyet ve öldürme gibi suçların içine yerleştirilmiş ayrı ağırlaştırıcı kurallardan oluşur. Bu kuralların çoğu 12 Mayıs 2022 tarihli 7406 sayılı Kanun’la geldi, bir kısmı 4 Haziran 2025’te 7550 sayılı Kanun’la yeniden artırıldı. Hakkında soruşturma başlayan biri için asıl soru şudur: hangi madde uygulanacak, tutuklama riski ne kadar ve mahkûmiyet olursa ceza nasıl infaz edilecek?

Kadına Şiddet Cezası Hangi Suçlarda Ağırlaşır?

Kadına şiddet cezası kanunda iki farklı teknikle ağırlaştırılmıştır. Bazı suçlarda mağdurun kadın olması, cezanın alt sınırını yükselten bir kural olarak yazıldı. Kasten öldürmede ise ayrı bir nitelikli hâl olarak düzenlendi ve ceza doğrudan ağırlaştırılmış müebbete çıktı. Eşe veya boşanılan eşe karşı işlenen suçlarda ise mağdurun cinsiyetine bakılmaksızın uygulanan ayrı nitelikli hâller vardır. Aşağıdaki tablo bu kuralları yan yana gösterir.

Tablodan çıkan sonuç şu: kadına şiddet cezası, kadına karşı işlenen basit yaralama veya tehdit için hâkim cezayı alt sınırdan belirlese bile dokuz aydan aşağı inemez. Kadına karşı kasten yaralama 86/1 kapsamındaysa ayrı bir alt sınır yoktur; fark, tutuklama ve uzlaştırma kurallarında ortaya çıkar. Kamu görevlisinin işlediği işkencede de kadına karşı alt sınır beş yıldır (TCK 94/1). Kasten öldürme ve onun cezası için kasten öldürme yazısına bakılabilir.

Eşe Karşı Şiddette Şikâyet ve Uzlaştırma Kuralı Nedir?

Eşe karşı işlenen yaralamada kadına şiddet cezası ile 86/3-a’daki nitelikli hâl birlikte gündeme gelir. Basit yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak suç eşe veya boşanılan eşe karşı işlenmişse TCK 86/3-a devreye girer: şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır. Mağdur “şikâyetçi değilim” dese bile soruşturma devam eder; vazgeçme davayı düşürmez. Aile içinde tartışma sonrası verilen ifadelerin geri alınmasının sonucu değiştirmemesinin nedeni budur.

Uzlaştırma kapsamı da daralır. CMK 253 kasten yaralamayı uzlaştırmaya tabi tutarken üçüncü fıkrayı, yani 86/3’teki nitelikli hâlleri açıkça dışarıda bırakır. Ayrıca uzlaştırmaya giren bir suç, kapsama girmeyen bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri hiç uygulanmaz (CMK 253/3). Örneğin eşe yönelik nitelikli hâldeki yaralama ile birlikte işlenen tehdit, kendi başına uzlaştırmalık olsa da bu kural nedeniyle uzlaştırma bürosuna gitmez. Uzlaşmanın genel kuralları için ceza davalarında uzlaşma yazısına bakılabilir.

Tutuklama, Gözaltı ve 6284 Tedbirleri Nasıl Uygulanır?

Kadına karşı kasten yaralama, CMK 100/3’teki katalog suçlar arasındadır (bent i). Bu, kuvvetli şüphe ve somut deliller varsa kaçma veya delil karartma tehlikesinin ayrıca gösterilmesine gerek olmadan tutuklama nedeni var sayılabileceği anlamına gelir. Üst sınırı iki yılı aşmayan suçlardaki tutuklama yasağı da vücut dokunulmazlığına karşı kasıtlı suçlarda uygulanmaz (CMK 100/4); bu nedenle basit yaralamada bile tutuklama yolu kapalı değildir. Ayrıntı için tutuklama hangi hallerde olur yazısına bakılabilir.

Görevli mahkeme cezanın üst sınırına göre belirlenir. On yıldan fazla hapis gerektiren suçlara ve müebbet cezalara ağır ceza mahkemesi bakar (5235 m.12). Kadına karşı kasten öldürme veya ölümle sonuçlanan yaralama ağır cezada, basit yaralama, tehdit ve eziyet ise asliye ceza mahkemesinde görülür. 6284 tedbirlerine ise aile mahkemesi karar verir; aynı olay için iki ayrı mahkemede iki ayrı dosya bulunması olağandır.

Gözaltı süresi yakalamadan itibaren yirmi dört saattir; en yakın hâkime götürme için zorunlu süre buna eklenir ve on iki saati geçemez (CMK 91/1). Ceza soruşturmasıyla aynı anda 6284 sayılı Kanun’a göre konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama veya silah teslimi gibi tedbirler de verilebilir. Tedbir sürdükçe silah ruhsatı işlemleri bekletilir ve ruhsatlı silahlar kolluk tarafından muhafaza edilir (6136 m.7).

Kadına Şiddet Cezası Nasıl Hesaplanır?

Kadına şiddet cezası hesaplanırken hâkim önce suçun temel cezasını alt ve üst sınır arasında belirler, sonra artırım ve indirimleri uygular. Kadına karşı alt sınır kuralı temel cezanın başlangıç noktasını yükseltir. Takdiri indirim (TCK 62) en çok altıda birdir; 7406 sayılı Kanun’dan sonra sanığın duruşmada mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışları bu indirim için gerekçe yapılamaz ve indirim nedenleri kararda gösterilmek zorundadır (TCK 62/2). Haksız tahrik varsa ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilebilir (TCK 29).

Diyelim ki bir kişi eşini, kemik kırığı veya yaşamsal tehlike oluşturmayan ama basit tıbbi müdahaleyle de geçmeyen biçimde yaraladı. Temel ceza 86/1’e göre bir yıl altı ay olarak belirlenirse 86/3-a ile yarı oranında artırılır ve iki yıl üç aya çıkar. Altıda bir takdiri indirim uygulanırsa sonuç bir yıl on ay on beş gün olur. Bu miktar, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme için konan iki yıllık sınırın hemen altındadır.

Kadına Şiddet İhbarı Durumunda Ne Yapılmalı?

1. Gözaltında susma ve müdafi hakkını kullanın. İfade vermeden önce müdafi ile görüşme hakkı vardır; gözaltı süresi yirmi dört saati geçemez.
2. Sağlık raporunu isteyin. Hem mağdurun hem şüphelinin gözaltı öncesi ve sonrası raporları, yaralanmanın derecesini ve 86/1 mi 86/2 mi uygulanacağını belirler.
3. Tedbir kararını okuyun. Konuttan uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbiri verildiyse, eşyalarınızı kolluk eşliğinde almak için başvurun (6284 m.8/7); konuta kendiniz gitmeyin.
4. İtiraz sürelerini ayrı ayrı not edin. Tutuklama veya adli kontrol kararına sulh ceza hâkimliğinde, tedbir kararına aile mahkemesinde iki hafta içinde itiraz edilir.
5. Silahları teslim edin. Silah teslimine karar verildiyse makbuz karşılığı kolluğa teslim edin; tedbir boyunca ruhsat yenilenmez.
6. Vekâlet ilişkisini kurun. Müdafi ile çalışılacaksa vekâlet işlemlerini erkenden tamamlayın; bilgi için vekâletname sayfasına bakılabilir.

Hükümden Sonra Ceza Nasıl İnfaz Edilir?

Hükmedilen kadına şiddet cezası iki yıl veya daha azsa CMK 231’e göre HAGB veya TCK 51’e göre erteleme değerlendirilir. 7589 sayılı Kanun’la 31 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli olan düzenleme, HAGB için zararın tamamen giderilmesini de arar ve beş yıllık denetim süresi öngörür. Eziyet suçunda ise HAGB hiç uygulanmaz (CMK 231/14). İki yılı aşan cezalarda infaz yolu açılır.

Koşullu salıverilme oranı suça göre değişir. Kasten yaralama ve tehditte genel oran olan yarı uygulanır; eziyet ile yüzün sürekli değişikliğine yol açan nitelikli yaralamada oran üçte ikidir (5275 m.107/2-b, c). Ağırlaştırılmış müebbette koşullu salıverilme için otuz yılın infaz kurumunda geçmesi gerekir. Koşullu salıverilmeye bir yıl kalan iyi hâlli hükümlü, açık kurumdaysa denetimli serbestlikten yararlanabilir (5275 m.105/A).

Kasten işlenen suçtan hapis cezası, infaz tamamlanana kadar velayet, vesayet ve kamu görevi gibi haklardan yoksunluk doğurur (TCK 53/1-2). Ceza ertelenmiş, denetimli serbestlikle infaz edilmiş veya hükümlü koşullu salıverilmişse kendi çocukları üzerindeki velayet yoksunluğu uygulanmaz (TCK 53/3). Kasıtlı suçtan bir yıl veya daha fazla hapis memuriyete girişte engeldir (657 m.48/A-5). Silah ruhsatı açısından eşik bir yıldır: kasıtlı suçtan bundan uzun hapis alan kişi, cezası bittikten sonra beş yıl beklemeli ve mahkemeden hak geri verme kararı almalıdır (6136 m.7).

Suç tarihi 4 Haziran 2025’ten önceyse kadına şiddet cezası nasıl belirlenir?

7550 sayılı Kanun basit yaralamanın genel cezasını dört ay – bir yıldan altı ay – bir yıl altı aya, kadına karşı alt sınırı altı aydan dokuz aya, 86/1’in alt sınırını da bir yıldan bir buçuk yıla çıkardı. Bu tarihten önce işlenen suçlarda eski ve yeni kanun ayrı ayrı uygulanarak sanık lehine olan seçilir (TCK 7/2). Tehditte kadına karşı dokuz aylık alt sınır ise 2022’den beri yürürlüktedir.

Kadına Şiddet Cezası Hakkında Merak Edilenler

Soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki dosyalar ceza hukuku çalışma alanımız içinde yer alır.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.