Yağma Suçu Cezası: Nitelikli Yağma, İndirim Hâlleri ve İnfaz Oranı

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Yağma suçu cezası, temel hâlde altı yıldan on yıla, nitelikli hâlde on yıldan on beş yıla kadar hapistir ve dosya her durumda ağır ceza mahkemesinde görülür. Gece bir büfeye bıçakla giren kişi ile alacağını almak için borçlusunu sıkıştıran kişi aynı maddeden soruşturulmaya başlanabilir; ama hükümde bu iki kişi arasında yıllarca fark doğar. Aşağıda önce suçun unsurlarını ve ceza aralıklarını, sonra cezayı azaltan hâlleri, en son da hükümden sonra infazın nasıl hesaplandığını ve sicile, memuriyete, silah ruhsatına etkisini anlatıyoruz.

Yağma nedir, hırsızlıktan farkı nerede başlar?

Hırsızlıkta mal, sahibinin haberi olmadan ya da rızası dışında alınır. Yağmada ise fail cebir veya tehdit kullanarak mağduru malı teslim etmeye ya da malın alınmasına ses çıkarmamaya zorlar (TCK 148/1). Tehdidin içeriği kanunda sayılmıştır: mağdurun ya da yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına saldırılacağı veya mağdurun malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratılacağı.

Aynı ceza, cebir veya tehditle mağdura borç senedi imzalatılmasına ya da var olan bir senedin yok edilmesine katlanmaya zorlanmasına da uygulanır (TCK 148/2). Mağdurun bir ilaç veya madde verilerek kendini bilmez ve savunamaz hâle getirilmesi de cebir sayılır (TCK 148/3). Bu nedenle içkisine ilaç katılarak cüzdanı alınan kişinin dosyası hırsızlık değil yağma olarak açılır.

Yağma suçu cezası ne kadar, hangi hâller nitelikli sayılır?

Temel yağmanın cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir. Aşağıdaki hâllerden biri varsa suç nitelikli yağmaya dönüşür ve ceza on yıldan on beş yıla kadar hapse çıkar (TCK 149/1). Birden fazla nitelikli hâl bulunması aralığı değiştirmez; ancak hâkim temel cezayı belirlerken bunu dikkate alabilir.

“Silah” kavramı geniştir: ateşli silah ve bıçağın yanında, saldırıda fiilen kullanılmaya elverişli başka eşyalar da TCK 6’daki tanıma girer. “Gece vakti” ise güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat önce biten zamandır (TCK 6/1-e). Yağma sırasında mağdur ağır yaralanırsa, kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerine ait cezalar ayrıca uygulanır (TCK 149/2).

Cezayı azaltan hâller nelerdir?

Fail hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil etmek için cebir veya tehdit kullanmışsa yağmadan değil, yalnız tehdit veya kasten yaralamadan cezalandırılır (TCK 150/1). Bu ayrım cezayı ciddi biçimde düşürür; bu yüzden kira, ücret veya satış ilişkisini gösteren sözleşme, dekont ve yazışmalar savunmanın merkezindedir. Malın değeri azsa hâkim cezayı üçte birden yarıya kadar indirebilir (TCK 150/2).

Etkin pişmanlık yağmada da uygulanır, ama oranları hırsızlıktakinden düşüktür. Zarar erken giderilirse yağma suçu cezası bakımından yapılabilecek en geniş indirimlerden biri budur. Fail zararı kovuşturma başlamadan önce tamamen giderirse ceza yarısına, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderirse üçte birine kadar indirilebilir (TCK 168/3). Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar (CMK 2/1-f). Kısmi iadede mağdurun rızası gerekir (TCK 168/4). Yakın akrabaya karşı işlenen malvarlığı suçlarındaki cezasızlık hükmü ise yağmayı açıkça dışarıda bırakır (TCK 167/1). Suç teşebbüste kaldıysa ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK 35/2).

Yağma suçu cezası belirlenirken hâkim önce alt ve üst sınır arasında temel cezayı seçer; bu seçimde işleniş biçimi, zararın büyüklüğü ve kastın yoğunluğu gibi ölçütler gerekçede gösterilir (TCK 61/1). Ardından varsa nitelikli yağma, teşebbüs, değer azlığı ve etkin pişmanlık gibi artırım ve indirimler sırasıyla uygulanır. Bu nedenle aynı bentten verilen iki karar arasında ciddi fark çıkabilir.

Soruşturmada yağma şüphelisini neler bekler?

Yağma ve nitelikli yağma, CMK 100/3’teki katalog suçlar arasındadır. Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir; bu nedenle gözaltından sonra tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk ihtimali baştan hesaba katılmalıdır. Tutuklama kararına karşı itiraz süresi, kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır (CMK 268/1). Tutuklama yerine yurt dışına çıkış yasağı veya imza yükümlülüğü gibi adli kontrol tedbirleri de istenebilir (CMK 109/3).

Suçun alt sınırı beş yılı aştığı için şüpheliye, istemese de müdafi görevlendirilir (CMK 150/3). Şikâyet aranmadığından mağdurun şikâyetini geri alması soruşturmayı durdurmaz. Uzlaştırma da mümkün değildir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi üst sınırı üç yılı aşmayan suçlarla sınırlı olduğundan yağmada uygulanmaz (CMK 171/2).

Yağma suçu cezası hükümden sonra nasıl infaz edilir?

Yağma, koşullu salıverilmede üçte iki oranına tabi suçlar arasında sayılmaz; kural olarak cezanın yarısı kurumda iyi hâlle geçirilince koşullu salıverilme gündeme gelir (5275 m.107/2). Suç örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmişse oran üçte ikidir (m.107/4), tekerrür hâlinde ise mükerrirlere özgü oran uygulanır (m.108). Hükümlü açık kuruma ayrılmış ve iyi hâlliyse, koşullu salıverilme tarihinden önceki son bir yılı denetimli serbestlikle dışarıda geçirmeyi isteyebilir (m.105/A).

Nitelikli yağma ya da temel yağmada suç tarihine göre geçiş hükümleri sonucu değiştirir. 30 Mart 2020’ye kadar işlenen yağmada denetimli serbestlik için bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır (geçici m.6/1). 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen, örgüt faaliyeti dışındaki yağmalarda açık kurumda en az üç ay kalan hükümlü denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanabilir (geçici m.10/6). 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlarda ise kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri, en az beş gün olarak fiilen tamamlanmalıdır (m.105/A-1, geçici m.11).

HAGB veya erteleme mümkün mü?

Yağma suçu cezası söz konusu olduğunda olağan durumda bu iki imkân kapalıdır. HAGB ve erteleme, hükmedilen cezanın iki yıl veya daha az olmasını gerektirir (CMK 231/5, TCK 51/1). Temel yağmanın alt sınırı altı yıl olduğundan, yalnız takdiri indirimle bu sınıra inilemez. Değer azlığı, etkin pişmanlık ve teşebbüs gibi indirimlerin birkaçının birlikte uygulandığı istisnai dosyalarda ceza iki yılın altına düşebilir; ancak bu ihtimal somut olaydaki oranlara bağlıdır.

Diyelim ki küçük değerli bir telefon için tehditle işlenen temel yağmada temel ceza 6 yıl belirlendi. Değer azlığından yarı oranında indirimle 3 yıl, iddianame kabulünden önce telefonun iadesiyle yarı oranında etkin pişmanlık indirimiyle 1 yıl 6 ay kalır. Bu varsayımsal hesapta HAGB ve erteleme tartışılabilir hâle gelir. 7589 sonrası HAGB’de denetim süresi beş yıldır ve zararın giderilmesi şartı aranır (CMK 231/6-8).

Adli sicil, memuriyet, silah ruhsatı ve yurt dışı çıkış üzerindeki etkisi

Kasıtlı suçtan hapis cezası alan hükümlü, infaz tamamlanana kadar kamu görevi, seçme, velayet ve vakıf, dernek veya şirket yöneticiliği gibi haklardan yoksun kalır (TCK 53/1-2). Yağma 657 m.48/A-5’teki isim listesinde yer almasa da kasıtlı suçtan bir yıl veya daha fazla hapis, ceza bitse bile memuriyete engeldir. Mahkûmiyet adli sicile işlenir; ceza çekilip bitince kayıt arşive taşınır, arşivdeki kayıt da hak yoksunluğu doğuran istisnalar dışında beş yılın sonunda silinir (5352 m.9, 12).

Ateşli silahla işlenen suçlardan mahkûm olanlara ve kasıtlı suçtan bir yılı aşan hapis alanlara, infazın tamamlanmasının ardından beş yıl geçmeden ve yasaklanmış haklar geri verilmeden silah taşıma veya bulundurma izni verilmez (6136 m.7). Yargılama sürerken yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol olarak uygulanabilir (CMK 109/3-a); bu yasak hâkim kararıyla kaldırılmadıkça devam eder. Hakların geri verilmesi için infazdan sonra üç yıl beklenir (5352 m.13/A).

Yağma Suçlamasıyla Karşılaşıldığında Ne Yapılmalı?

1. İfadeyi müdafiyle verin. Müdafi zorunludur; görüşmeden önce suçlamanın hangi bentten yapıldığını öğrenin.
2. Alacak ilişkisini belgeleyin. Sözleşme, senet, dekont ve mesajlar TCK 150/1’deki daha hafif nitelendirmenin dayanağıdır.
3. Kamera ve konum kayıtlarını isteyin. Olay yerindeki görüntüler belli bir süre sonra silinebileceğinden toplanmalarını savcılıktan derhâl talep edin.
4. Zararı erken giderin. İddianame kabulünden önce yapılan iade, etkin pişmanlıkta yarıya kadar indirim sağlar; ödemeyi makbuzla belgeleyin.
5. Tutuklamaya iki hafta içinde itiraz edin. İtiraz dilekçesi kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir.
6. Hükmü istinafa taşıyın. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf dilekçesi verilir (CMK 273/1).

Cezaevindeki süreç ve hesap yöntemleri için hapis cezaları, katalog suçlarda tutuklama için tutuklama hangi hallerde olur yazılarına bakılabilir. Hırsızlıkla sınırın nasıl çizildiği hırsızlık suçu yazısında ele alınıyor.

Yağma Suçu Cezası Hakkında Merak Edilenler

Yağma dosyalarında müdafilik ile infaz ve sicil başvuruları Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku sayfasındaki çalışma alanına girer.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.