İmar kirliliğinde yapının kaldırılması ve düşme kararına ilişkin Yargıtay kararı kapak görseli

Yargıtay Kararı: İmar Kirliliğinde Yapının Kaldırılması, Beraat Yerine Düşme Kararı

Gözden geçirme: Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: TCK 184; CMK 223, 231; Yargıtay 18. CD 2015/28602 E., 2016/5463 K.

TCK 184/1, yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişiyi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Aynı maddenin beşinci fıkrası ise önemli bir çıkış yolu sunar: Kişi, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirirse kamu davası açılmaz, açılmış dava düşer ve mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Yapının kaldırılması, bu uygun hâle getirmenin en açık yoludur.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 21.03.2016 tarihli kararında, bilirkişi raporuna göre imar kirliliğine neden olan yapıyı kaldıran sanık hakkında beraat kararı verilmesini kanuna aykırı bulmuş ve TCK 184/5 uyarınca davanın düşmesine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Karar künyesi

Mahkeme
Yargıtay 18. Ceza Dairesi
Esas ve karar
2015/28602 E., 2016/5463 K.
Karar tarihi
21.03.2016
Suç
İmar kirliliğine neden olma
Sonuç
Beraatin bozulması, oybirliği, tebliğnameye uygun
Bu yazıda neler var?
  1. Olay ve yargılama süreci
  2. Uyuşmazlık
  3. Yargıtay’ın değerlendirmesi
  4. Kararın önemi ve benzer içtihatlar
  5. Benzer durumda ne yapılmalı?
  6. Yapının Kaldırılması Hakkında Merak Edilenler

Olay ve yargılama süreci

Sanık hakkında ruhsatsız yapı nedeniyle imar kirliliğine neden olma suçundan asliye ceza mahkemesinde dava açılmıştır. Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, sanığın imar kirliliğine neden olan yapıyı kaldırdığı tespit edilmiştir. Mahkeme sanığın beraatine karar vermiştir. Hüküm, katılan belediye vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, imar kirliliğine neden olan yapının yargılama sırasında kaldırıldığı bir durumda mahkemenin beraat mi, yoksa TCK 184/5 uyarınca düşme kararı mı vermesi gerektiğidir.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Yargıtay, TCK 184/5 uyarınca ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapının imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirilmesi hâlinde açılmış olan kamu davasının düşeceğini hatırlatmıştır. Bilirkişi raporunda sanığın imar kirliliğine neden olan yapıyı kaldırdığı belirtildiğine göre, bu durum maddedeki uygun hâle getirme kapsamındadır.

Bu nedenle davanın düşmesine karar verilmesi gerekirken beraat hükmü kurulması kanuna aykırı bulunmuş ve hüküm tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.

Kararın önemi ve benzer içtihatlar

Beraat ve düşme kararları sanık bakımından benzer sonuç doğursa da hukuki nitelikleri farklıdır. Beraat, suçun unsurlarının oluşmadığını veya sanığın suçu işlemediğini gösterir. Düşme ise suçun işlendiği kabul edilmekle birlikte kanunun öngördüğü bir sebeple davanın sona ermesidir. TCK 184/5’te kanun koyucu, yapının uygun hâle getirilmesini bir düşme sebebi olarak düzenlemiştir. Mahkemenin bu sebebi beraat gerekçesine dönüştürmesi kabul edilmemiştir.

Aynı Daire 02.02.2016 tarihli bir başka kararında, “encümen kararıyla ruhsatsız kısım her zaman yıkılabilir, kast yoktur” şeklindeki yetersiz gerekçeyle verilen beraati bozmuştur. 4. Ceza Dairesi ise “yapıyı kaldırarak eski hâle getirmediği” gerekçesiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesini yasal bulmayarak bozmuştur. Bu kararlar, imar dosyalarında her kurumun kendi şartlarıyla uygulanması gerektiğini göstermektedir.

Ruhsatsız yapıyı uygun hâle getirmenin aşamalara göre etkisi
Uygun hâle getirmenin etkisi

Benzer durumda ne yapılmalı?

Ruhsatsız yapı nedeniyle hakkında soruşturma veya dava bulunan kişi, yapıyı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirme imkânını öncelikle değerlendirmelidir. Bu, ruhsat alınması, aykırı kısmın düzeltilmesi veya yapının kaldırılması yoluyla olabilir. Yapılan işlem belediye yazısı, fotoğraf ve keşif ya da bilirkişi raporuyla dosyaya kanıtlanmalıdır.

Pratik bilgi: TCK 184/5 hükmü, ceza kesinleştikten sonra da sonuç doğurur. Yapının uygun hâle getirilmesi hâlinde mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Yapının Kaldırılması Hakkında Merak Edilenler

Yapının kaldırılması imar kirliliği davasını sona erdirir mi?

Evet. Yapının kaldırılması TCK 184/5’teki uygun hâle getirme kapsamında değerlendirilir ve açılmış dava düşer. Yargıtay bu durumda beraat yerine düşme kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

İmar kirliliğinin cezası nedir?

Yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata aykırı bina yapan veya yaptırana bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir (TCK 184/1).

Ceza kesinleştikten sonra yapı kaldırılırsa ne olur?

TCK 184/5 uyarınca mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Beraat ile düşme arasındaki fark nedir?

Beraat suçun oluşmadığını veya sanığın işlemediğini gösterir. Düşme ise kanunda öngörülen bir sebeple davanın sona ermesidir.

Dayanak mevzuat ve karar

Av. Ahmet Mutlu

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Dosyanızla ilgili bir sorunuz mu var?

Ceza yargılamasında süreler kısadır. Görüşmeden önce elinizdeki tebligatı, ifade tutanağını veya kararı yanınıza almanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Telefon: 0 532 714 50 45 · Adres ve iletişim formu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.