Kasten Yaralama Cezası: Basit Tıbbi Müdahale, Kemik Kırığı ve Hükümden Sonra HAGB

Gözden geçirme: 8 Ekim 2026Hazırlayan: Av. Ahmet MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Bir tartışmanın sonunda atılan tek yumruk ile bıçakla verilen bir yara aynı maddeden yargılanır; ama kasten yaralama cezası bu iki olayda birbirinden çok uzak sonuçlar doğurur. Belirleyici olan çoğu zaman hastanede düzenlenen adli rapordur: yaralanma basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebiliyor mu, kemik kırığı var mı, yaşamsal tehlike oluştu mu? Bu yazıda ceza aralıklarını rapora göre sıralıyor, sonra soruşturmada atılacak adımları ve hükümden sonra karşılaşılacak sonuçları anlatıyoruz.

Kasten Yaralama Cezası Adli Rapora Göre Nasıl Değişir?

TCK 86, bir başkasının vücuduna acı veren ya da sağlığını veya algılama yeteneğini bozan her kasıtlı davranışı kapsar. Temel ceza bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir. Yaralanma hafifse daha düşük bir aralık, ağır sonuçlar doğmuşsa TCK 87’deki artırımlar uygulanır. Aşağıdaki tablo, raporda yazabilecek sonuçlara göre ceza aralığını gösterir.

Tablodaki asgari süreler temel hâl içindir; kasten yaralama cezası nitelikli hâllerde daha yüksek bir tabandan başlar. Eş, kardeş veya kendini savunamayacak kişiye karşı, silahla ya da kamu görevi nedeniyle işlenen yaralamada (86/3) bu alt sınırlar 87/1’de altı, 87/2’de dokuz yıla, ölüm hâlinde aralık on dört – on sekiz yıla çıkar. Yaralama ile öldürmeye teşebbüs arasındaki sınır için suça teşebbüs yazısına bakılabilir.

Basit Tıbbi Müdahale Raporu Neden Belirleyicidir?

Basit tıbbi müdahale ibaresi, yaralanmanın kişi üzerindeki etkisinin pansuman, kısa süreli gözlem gibi basit bir müdahaleyle giderilebilecek kadar hafif olduğunu anlatır. Rapor bu yönde ise üç sonuç birden doğar. Ceza altı aydan bir yıl altı aya düşer; hapis yerine doğrudan adli para cezası seçilebilir; soruşturma mağdurun şikâyetine bağlı olur (86/2). Mağdur kadınsa alt sınır dokuz aydır.

Şikâyet süresi, mağdurun fiili ve faili öğrenmesinden itibaren altı aydır (TCK 73). Hâkim hapis cezasını seçerse bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez; çünkü suç tanımında ikisi zaten seçimlik olarak yer alır (TCK 50/2). Bu nedenle basit tıbbi müdahale ile giderilebilen yaralamada savunmanın hapis yerine adli para cezası talebini hüküm kurulmadan önce açıkça dile getirmesi gerekir.

Kemik Kırığı Olursa Ceza Ne Kadar Artar?

Yaralama vücutta kemik kırığı veya çıkığa yol açmışsa, 86’ya göre belirlenen ceza kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır (87/3). Artırım oranını mahkeme takdir eder; dayanağı adli tıp raporunda kırığın etkisine ilişkin tespittir. Burun kemiğinde basit bir kırık ile uyluk kemiğinde ameliyat gerektiren bir kırık aynı oranda artırım görmez.

Diyelim ki temel ceza 86/1’e göre bir yıl altı ay belirlendi ve kemik kırığı için dörtte bir artırım yapıldı; sonuç bir yıl on ay on beş gün olur. Aynı olay silahla işlenmişse önce 86/3-e ile yarı oranında artırılır ve ceza iki yıl üç aya çıkar; kemik kırığı artırımı bunun üzerine eklenir. İki yıllık eşik aşıldığı için HAGB ve erteleme kapıları kapanır; takdiri indirim (TCK 62, altıda bire kadar) bu sonucu değiştirebilir.

Nitelikli Hâllerde Şikâyet, Uzlaştırma ve Tutuklama Nasıl İşler?

86/3’te sayılan hâllerde ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmişse bir kat artırılır ve şikâyet aranmaz. Bu hâller üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş veya kardeşe karşı; kendini savunamayacak kişiye karşı; kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak ve silahla işlenen yaralamadır.

Uzlaştırma yalnız 86/1, 86/2 ve 88 için vardır; 86/3 kapsam dışıdır (CMK 253/1-b). Uzlaştırmacı teklif yaptığında sessiz kalmak da bir cevaptır: yedi gün dolduğunda kanun bunu ret olarak kabul eder (CMK 253/4). Uzlaşma sağlanır ve edim tek seferde yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Uzlaşmanın işleyişi için ceza davalarında uzlaşma yazısına bakılabilir.

Tutuklama bakımından vücut dokunulmazlığına karşı kasıtlı suçlar, iki yıllık üst sınırdaki tutuklama yasağının dışındadır (CMK 100/4). Kendini savunamayacak kişiye karşı, silahla veya canavarca hisle işlenen yaralama, TCK 87’deki ağır sonuçlu yaralama, kadına ve sağlık çalışanına karşı yaralama katalog suçlardandır (CMK 100/3). Ayrıntı için tutuklama hangi hallerde olur yazısına bakılabilir.

Kasten Yaralama Soruşturması İçin Adım Adım

1. Rapor içeriğini öğrenin. Dosyadaki adli raporda basit tıbbi müdahale, kemik kırığı ve yaşamsal tehlike satırlarının nasıl doldurulduğuna bakın.
2. Kesin rapor bekleniyor mu, kontrol edin. Tedavi sürüyorsa kesin rapor alınmadan iddianame düzenlenmesi ileride ceza hesabında sorun doğurabilir; savcılığa yazılı olarak bildirin.
3. Uzlaştırma teklifine yedi gün içinde cevap verin. Suç 86/1 veya 86/2 kapsamındaysa teklif gelir; süre geçerse reddedilmiş sayılırsınız.
4. Zararı giderin ve belgelendirin. Tedavi giderinin ödenmesi, HAGB’nin koşulu olan zararın tamamen giderilmesi açısından önemlidir (CMK 231/6-c).
5. Tutuklama veya adli kontrol kararına iki hafta içinde itiraz edin. İtiraz kararı veren sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle yapılır (CMK 268/1).
6. Silah ruhsatını unutmayın. Ruhsatlı silahla işlenen suçta ruhsat geri alınır ve bir daha izin verilmez (6136 m.9).

Kasten Yaralama Cezası Kesinleşirse Ne Olur?

Hükmedilen ceza iki yıl veya daha azsa mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını değerlendirir. 7589 sayılı Kanun’la yenilenen CMK 231/6, bu karar için üç koşulu birlikte arar: sanığın önceden kasıtlı bir suçtan hüküm giymemiş olması, hâkimin sanığın tekrar suç işlemeyeceğine ikna olması ve yaralananın zararının karşılanmış olması. Karardan sonra beş yıllık bir denetim dönemi başlar (231/8). HAGB yoksa iki yıla kadar hapis ertelenebilir (TCK 51); bir yılı aşmayan hapis seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 50).

Kasten yaralama cezası infaz edilecekse koşullu salıverilme oranı yarıdır. Yüzün sürekli değişikliğine yol açan yaralamada (87/2-d) ise oran üçte ikidir (5275 m.107/2-b). Hükümlü koşullu salıverilmesine bir yıl kala, açık kurumda ve iyi hâlliyse denetimli serbestlikten yararlanabilir. Cezaevi aşamasının genel kuralları için hapis cezaları yazısına bakılabilir.

Kasıtlı suçtan bir yıl veya daha fazla hapis devlet memurluğuna engeldir (657 m.48/A-5). Kasten yaralama cezası bir yılı aşmışsa yeni bir silah ruhsatı ancak ceza bittikten beş yıl sonra ve hak geri verme kararıyla mümkündür (6136 m.7). Dava zamanaşımı 86 için sekiz, 87’nin ağır hâlleri için on beş yıldır (TCK 66/1-d, e). Kesinleşen mahkûmiyet adli sicile işlenir, infazdan sonra arşive alınır (5352 m.9).

Suç 4 Haziran 2025’ten önce işlendiyse

7550 sayılı Kanun 86/1’in alt sınırını bir yıldan bir buçuk yıla, 86/2’yi dört ay – bir yıldan altı ay – bir buçuk yıla, 87’deki asgari sınırları birer yıl, ölümle sonuçlanan yaralamadaki aralıkları da iki yıl yükseltti. Daha önce işlenen yaralamalarda eski ve yeni kanun ayrı ayrı uygulanır ve sanık lehine olan seçilir (TCK 7/2).

Kasten ve Taksirle Yaralama Arasındaki Fark Nedir?

Taksirle yaralamada fail sonucu istememiştir; dikkatsizlik veya özensizlikle yaralamaya neden olmuştur. 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun taksirle yaralamanın temel cezasını dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına, birden fazla kişinin yaralanmasında dokuz aydan beş yıla kadar hapse çıkardı (TCK 89). Bu suç şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkra dışındaki hâllerde bilinçli taksir varsa şikâyet aranmaz (89/5). Taksirli suçlarda uzun süreli hapis de adli para cezasına çevrilebilir, bilinçli taksir bu imkânın dışındadır (TCK 50/4).

Kasten Yaralama Cezası Hakkında Merak Edilenler

Soruşturma veya kovuşturma aşamasındaki yaralama dosyaları ceza hukuku çalışma alanımız içinde yer alır.

Yazıyı hazırlayan

Av. Ahmet Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 17837), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1970 mezunu. Trafik Mevzuatı ve Cezaevi Mevzuatı adlı eserleri yayımlanmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyada suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.